การมีส่วนร่วมมีความสำคัญ

สมาชิกสภาปฏิรูปแห่งชาติ(สปช.) โดยขอให้คัดสรรผู้ที่จะเข้ามาเป็นสมาชิกสปช.นั้นมีคุณสมบัติที่ตรงกับแต่ละส่วนงานที่จะดำเนินการปฏิรูป พร้อมขอให้เร่งประชาสัมพันธ์เพื่อให้ผู้ที่มีความรู้ความสามารถ สมัครเข้ามาเป็นสมาชิกสปช. เนื่องจากมีรายงานว่ามีผู้สนใจมาสมัครกันไม่มากนัก อีกทั้งมีประเด็นเรื่องความไม่เข้าใจของกรรมการสรรหาในระดับจังหวัด

หากติดตามความพยายามของคสช. ที่ต้องการปฏิรูปประเทศ ก็อาจกล่าวได้ว่าสปช.เป็นหัวใจสำคัญที่สุด เพราะมีหน้าที่กำหนดแนวทางการปฏิรูปในทุกด้าน ดังนั้นคนที่จะเข้ามาเป็นสปช.จึงมีความสำคัญอย่างมาก หากต้องการให้กระบวนการปฏิรูปในครั้งนี้ของคสช.ประสบความสำเร็จตามที่คาดหวังไว้ หากคนที่เข้ามาไม่มีความรู้หรือไม่มีความหลากหลายพอ ก็อาจทำให้กระบวนการปฏิรูปในครั้งนี้ล้มเหลวตั้งแต่ต้น เพราะคนกลุ่มเดียวกันย่อมมีข้อจำกัดในการมองปัญหาสังคม

อย่างไรก็ตาม แม้จะผ่านขั้นตอนการสรรหามาได้ระยะหนึ่งแล้ว แต่เสียงสะท้อนของพล.อ.ประยุทธ์นั้น แสดงให้เห็นว่ายังไม่พอใจนัก ต่อการเข้ามามีส่วนร่วมในสปช.ของกลุ่มคนต่างๆ ซึ่งนอกจากจะทำให้เป้าหมายการปฏิรูปไม่ประสบความสำเร็จแล้ว อาจเป็นผลเสียต่อคสช.เอง เพราะย่อมมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ได้ว่าเป็นการปฏิรูปที่ขาดการมีส่วนร่วมของประชาชน นั่นเท่ากับว่าเป็นการปฏิรูปแบบทหารและระบบราชการ ซึ่งเป็นการปฏิรูปจากข้างบนลงข้างล่าง ที่ไม่ประสบความสำเร็จนัก

แต่หากย้อนกลับไปดูการปฏิรูปเมืองไทยในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา อาจกล่าวได้โดยย่อว่าเป็นการต่อสู้ระหว่างแนวทางการปฏิรูปที่กำหนดจากข้างบนลงไปให้ประชาชนปฏิบัติตาม หรือเรียกว่า ปฏิรูปจากส่วนกลาง กับการปฏิรูปที่เปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมมากที่สุด โดยการปฏิรูปจากส่วนกลางนั้นได้เปิดทางให้เกิดการปฏิรูปจากส่วนล่างไม่นานมานี้ และบางคนเห็นว่าเป็นความล้มเหลว เพราะความขัดแย้งทางการเมืองที่เกิดขึ้นนั้น ก็มาจากการกระจายอำนาจและปฏิรูปการเมืองในช่วงที่ผ่านมา

ดังนั้น ปัญหาขณะนี้คือจะรักษาความสมดุล ระหว่างการปฏิรูปจากข้างบนกับการเปิดโอกาส ให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมได้อย่างไร เพราะหากโน้มเอียงไปด้านหนึ่งด้านใด ปัญหาการเมืองในอนาคตก็จะคล้ายกับที่เคยเกิดขึ้นมาก่อน นั่นคือหากผู้ขาดอำนาจในส่วนกลางมาก ก็จะเกิดแรงต่อต้านมากจากประชาชนและส่วนกลางก็ไม่มีปัญญาดูแลปัญหาของประเทศในยุคใหม่ได้ แต่หากเปิดโอกาสให้มีส่วนร่วมมากอย่างไร้ขอบเขต ก็จะเกิดปัญหาไร้ระเบียบกติกา เพราะแต่ละกลุ่มต่างก็ปกป้องประโยชน์ของตัวเอง

เราเห็นว่ากระบวนการปฏิรูปที่กำลังจะเกิดขึ้น จากนี้ไปโดยมีสปช.มีบทบาทสำคัญนั้น จะเป็นเครื่องชี้วัดที่สำคัญว่าการยึดอำนาจของคสช.ในครั้งนี้จะ"เสียของ"หรือไม่ แต่หากดูนโยบายต่างๆของคสช.ที่ประกาศมาก็ถือว่าพอรับได้ในมุมมองต่อปัญหา ซึ่งขณะนี้ขาดแต่เพียงกระบวนการที่นำไปสู่การปฏิรูปที่แท้จริง เราเชื่อว่าการปฏิรูปประเทศในครั้งนี้ สิ่งสำคัญคือการมีส่วนร่วมอย่าง"มีเหตุผล"ของคนไทย เพราะการแก้ปัญหาด้วย"เหตุผล"เท่านั้นที่จะทำให้ปฏิรูปสำเร็จลงได้