เรื่องเศร้าของ "วาซ่า"

คนทั้งโลกก็จะได้รู้จักกับเรือที่สร้างขึ้นมาอย่างยิ่งใหญ่ อีกลำ ที่มีชื่อว่า “วาซ่า” เพียงแต่เธอเกิดขึ้นก่อนไททานิก ราว 300 ปี เท่านั้นเอง

ปี 1626 กษัตริย์สวีเดนเตรียมพร้อมจะร่วมสงครามในยุโรป สั่งให้สร้างเรือรบสองชั้นที่ยิ่งใหญ่ที่สุด ลำเรือทำด้วยไม้โอ้ค 1,000 ต้น เรือสูง 50 เมตร บรรจุปืนใหญ่ 64 กระบอก ใช้ช่างฝีมือดีที่สุด ใช้เวลาสร้างกว่า 2 ปี และเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม 1628 ก็ได้มีพิธีเปิดการเดินเรือครั้งแรก “เดอะ วาซ่า” ค่อยๆเคลื่อนตัวออกจากท่าเรือสต็อคโฮล์ม พร้อมลูกเรือร้อยกว่าคนและสมาชิกครอบครัว ที่ได้รับอนุญาตให้ร่วมโดยสารเฉพาะในช่วงแรก

เรือรบยิ่งใหญ่ใหม่เอี่ยมอ่อง ออกสู่ท้องทะเลครั้งแรกได้เพียงไม่กี่นาที ได้ระยะทางเพียง 1,300 เมตรเท่านั้น ก็สัมผัสกับกระแสลมแรง เรือเอียงวูบ แล้วล่มลง ดิ่งสู่ท้องทะเล ต่อหน้าต่อตาผู้ชมบนฝั่งจำนวนมาก มีผู้เสียชีวิตจำนวนหนึ่ง

วาซ่า อยู่ใต้ท้องทะเลนานถึง 333 ปี เมื่อปี 1961 นักค้นคว้าคนหนึ่งที่ได้ตามหาจนพบ ก็ได้นำน้องวาซ่า ขึ้นมาให้ชาวโลกได้ยลในสภาพที่ยังดีมากทั้งลำ ผมเองเคยไปดูเธอมาแล้ว ที่พิพิธภัณฑ์ ในกรุงสต็อคโฮล์ม

ไม่มีใครทราบแน่ชัดว่าเรือรบยิ่งใหญ่ ใหม่เอี่ยมอ่องอย่างนี้ ล่มลงไปง่ายดาย ด้วยเหตุใด ประวัติศาสตร์บันทึกไว้ว่า การที่กษัตริย์สวีเดนได้สั่งให้เปลี่ยนแปลงแบบบ่อยครั้งมาก และยืนยันว่าต้องสร้างเรือให้สูงสองชั้น เพื่อบรรจุปืนใหญ่บนชั้นสองด้วย ก็อาจเป็นสาเหตุหนึ่ง

เมื่อกู้เรือวาซ่าขึ้นมาได้ ผู้เชี่ยวชาญจึงสรุปว่า ที่เรือล่มอย่างง่ายดายนั้น ก็เพราะการแบกน้ำหนักปืนใหญ่ไว้บนชั้นสอง ในขณะที่ลำเรือแคบและท้องเรือตื้นเกินไป ทำให้ไม่สามารถรักษาสมดุลของเรือไว้ได้ ถ้าเรือวาซ่ามีความสูงขนาดนั้น และยังบรรทุกปืนใหญ่ที่มีน้ำหนักมากไว้บนชั้นสองอีกด้วย ท้องเรือควรจะต้องมีความลึกมากกว่านี้อีกสัก 1 ฟุต และลำเรือจะต้องกว้างขึ้นอีก 3 ฟุต จึงจะเสถียร

การคำนวณโครงสร้างสมัยนั้น ไม่มีความละเอียดถูกต้องเหมือนเวลานี้ ดังนั้น แม้เรือวาซ่า ได้สร้างจากวัสดุที่ดีที่สุด แต่กลับสูญเสียอย่างน่าเสียดาย

ผมเล่าเรื่องเศร้าของน้องวาซ่า ก็เพราะวันนี้ เราครบ 7 วันอันตรายจากบรรยากาศสงกรานต์ ซึ่งพี่น้องชาวไทยสูญเสียชีวิตบนท้องถนน ประมาณ 300 คนทุกปี ส่วนหนึ่งเพราะความประมาทของคนขับ แต่อีกสาเหตุที่เราไม่ควรปล่อยให้เกิดขึ้นเลย ก็คือเรื่องความสูงของรถทัวร์ หรือการปล่อยให้รถทัวร์ 2 ชั้น ไปวิ่งบนถนนที่ไม่ควรวิ่ง

รถทัวร์ 2 ชั้นจำนวนมาก ถ้าดูด้วยสายตา ก็อดรู้สึกไม่ได้ว่ารถที่ดูแคบ แต่สูงขนาดนั้นและแล่นอยู่บนถนนที่บางช่วงคดเคี้ยว ไม่น่าจะรักษาสมดุลไว้ได้ดีนัก ยิ่งถ้าหากขับเร็วเพียงเล็กน้อยในช่วงทางโค้ง อาจมีโอกาสคว่ำ ได้สูงมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อมีผู้โดยสารเพิ่มน้ำหนักบรรทุกอยู่บนชั้นสองจำนวนมาก....ในลักษณะเดียวกับเรือ วาซ่า

มีรายงานว่า รถทัวร์สูงมากกว่า 3.60 เมตร แต่ไม่ผ่านการทดสอบการทรงตัวนั้น มีจำนวนหลายพันคัน ที่ยังวิ่งอยู่บนท้องถนน นอกจากนั้น รถทัวร์บางคัน ยังสูงถึง 4.50 เมตร อีกด้วย ซึ่งอาจไม่เหมาะสมกับสภาพถนนของไทย แต่รถเหล่านี้กลับวิ่งขึ้นเนินเขาเป็นว่าเล่น เปรียบดังฆาตกรไล่ล่า บนท้องถนนเลยทีเดียว ควรจะรีบแก้ไขโดยเร็วที่สุด เพราะมันคืออาวุธเคลื่อนที่สุดแสนอันตราย คนบริสุทธิ์ มีโอกาสตกเป็นเหยื่อได้เสมอ

กรมการขนส่งทางบกจะแก้ไขอในเรื่องความสูง อย่างไร ก็รีบแก้ไขเสีย เพราะทุกวันที่ผ่านไปหมายถึงความสูญเสียของพี่น้องคนไทย และเจ้าหน้าที่ตำรวจทางหลวงจะมีระบบตรวจสอบหรือติดตามอย่างไรให้ฉับไว เพื่อสามารถหยุดความบ้าของคนขับบางคนที่ขับรถแบบไร้สติบนท้องถนน ก็รีบทำเสีย ก่อนที่เขาจะนำหลายชีวิตไปสู่หายนะ

บ้านเรามีกฏหมาย แต่ย่อหย่อนในการบังคับใช้ บางครั้งมีการหารายได้พิเศษของเจ้าหน้าที่ ทำให้หย่อนยานยิ่งขึ้น จนสถาบันระดับโลกหลายแห่ง เช่นมหาวิทยาลัยมิชิแกน ระบุว่าไทยมีอุบัติเหตุเสียชีวิตบนท้องถนน มากเป็นอันดับ 2 ของโลก ไปแล้ว เป็นรองแค่นามิเบีย เท่านั้นเอง น่าเศร้าจริงๆ

เราจะปล่อยให้บ้านเมืองของเรา เป็นเช่นนี้ต่อไปหรือ ใครมีหน้าที่ต้องดูแลเรื่องความปลอดภัย โปรดทบทวนการทำหน้าที่ ท่านทำใจได้หรือ ไม่รู้สึกผิดหรือ เมื่อเหตุการณ์อย่างนี้เกิดขึ้น ครั้งแล้ว ครั้งเล่า

เรือวาซ่า ล่มลงไปง่ายๆ เพราะเรือสูงเกินไปและท้องเรือตื้น กับความกว้างที่น้อยไป ส่วนรถบัส 2 ชั้น ที่ค่อนข้างแคบ และอาจสูงเกินไป ก็ทำให้เกิดการสูญเสียได้ในลักษณะเดียวกัน

วาซ่านั้นเกือบ 400 ปีมาแล้ว แต่นี่ ปี 2014 ถ้าเรายังปล่อยให้รถทัวร์ 2 ชั้น ที่ไม่เสถียรแบบเดียวกับวาซ่า โลดแล่นอย่างน่ากลัวต่อไป ก็ไม่ทราบว่า อะไรปิดหูปิดตาปิดใจใครไว้

อยากดูเรือรบวาซ่า ที่ล่มเพราะสูงผิดสัดส่วน ไปดูที่พิพิธภัณฑ์กรุงสต็อคโฮล์ม อยากดูรถทัวร์ 2 ชั้น ที่อาจจะสูงผิดสัดส่วนเช่นกัน และหรือแล่นผิดที่ผิดทาง ดูได้บนท้องถนนทั่วไทย หรือตามริมทางโค้งบนเนินเขาต่างๆ ก็พอมีนอนหงายให้เห็นเป็นระยะๆ ครับ