กติกา หรือ เจตนา

อีกไม่กี่วันก็จะขึ้นปีใหม่ พ.ศ. 2557 แล้ว วันนี้ผมได้นั่งทบทวนสิ่งต่างๆ ที่ผ่านมาตลอดปีว่า มีอะไรที่ผมควรจะแก้ไขให้ดีขึ้นก่อนที่จะถึงวันขึ้นปีใหม่ ที่สำคัญ ผมได้ถามตัวเองว่า ผมต้องการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงที่กติกาหรือที่เจตนา คิดไปคิดมาอยู่สักพัก สายตาเหลือบไปเห็นชายขอทานเดินผ่านไป ทำให้ผมคิดถึงเรื่องเล่าของขอทานสองเรื่อง ลองมาฟังดูครับ

ครอบครัวขอทาน ในขณะที่ผมนั่งทานข้าวมันไก่กับเพื่อนอยู่ริมถนนย่านประตูน้ำตอนดึก มีเด็กขอทานอายุประมาณเจ็ดขวบคนหนึ่งมายืนพนมมือทำหน้าละห้อย ดูน่าสงสารยิ่งนัก ผมมองหน้าเด็กน้อยด้วยความเห็นใจ แต่ก็ยังไม่อยากให้เงินเพราะไม่อยากส่งเสริมให้ติดนิสัยรอรับและเรียกร้องให้เกิดเป็นความเคยชิน จึงเอ่ยปากถามว่า กินข้าวมันไก่ด้วยกันไหมครับ เด็กน้อยมองซ้ายขวาด้วยอาการลังเลใจเล็กน้อย แล้วตอบว่า ก็ได้ครับ ผมรีบดึงเก้าอี้ให้มานั่งข้างๆ สั่งข้าวมันไก่จานพิเศษให้ 1 จานพร้อมชาดำเย็น 1 แก้ว เด็กน้อยทานไปยิ้มไปด้วยความเอร็ดอร่อย สักพักผมจึงถามว่า หนูมาขอทานทุกวันหรือเปล่า ขอทานได้วันละเท่าไร เริ่มขอกี่โมงถึงกี่โมง เดินจากแถวไหนถึงแถวไหน ไม่น่าเชื่อว่า เด็กน้อยจะยอมเล่าให้ฟังอย่างละเอียด แต่มีข้อแม้ว่า ต้องให้กินหมูสะเต๊ะ 20 ไม้ก่อน ผมตอบรับด้วยความยินดี
จากนั้นเด็กน้อยเริ่มเล่าว่า ออกขอทานทุกวันตั้งแต่ 3 ทุ่มจนถึงตี 4 เดินตั้งแต่แถวมักกะสันไล่ลงมาถึงประตูน้ำ ผ่านไปบนเส้นราชประสงค์แล้วไปต่อถนนสุขุมวิท แต่ละวันจะได้เงินประมาณ 1,500 บาท ผมกับเพื่อนได้ยินถึงกับผงะ เด็กน้อยเล่าต่อว่า น้องชายของเขาขอได้เยอะกว่าอีก เพราะน้องอายุแค่ 4 ขวบ คนจะใจอ่อนเห็นแล้วน่าสงสาร เด็กน้อยวิเคราะห์ให้ฟัง พวกเราออกจากบ้านไม่พร้อมกัน แม่กับยายจะออกตอนดึกหน่อย เชื่อไหมครับว่า ใครที่ได้มากที่สุด เด็กน้อยเฉลยโดยไม่รอคำตอบจากผมว่า ยายได้มากที่สุดถึง 3,000 บาทต่อวัน น้องได้เกือบๆ 2,000 บาทและแม่ได้น้อยที่สุด ได้วันละ 500 บาทเอง ผมกับเพื่อนเอามือปิดปากด้วยความตกใจ ผมเรียกเด็กเสิร์ฟที่ร้านข้าวมันไก่มาถาม น้องๆ เฮียเจ้าของร้านให้เงินเดือนน้องเดือนละเท่าไร น้องเด็กเสิร์ฟบอกว่า ได้เดือนละ 5,000 บาท ไม่มีวันหยุด เพราะทำงานแค่ตอนกลางคืน ผมพูดในใจว่า ไอ้น้องเอ้ย ไปขอทานดีกว่าไหม 1,500 บาทต่อวัน คูณ 30 วัน ได้ 45,000 บาทต่อเดือน ใช้เวลาเท่ากัน แถมงานสบายกว่ากันเยอะ

ลองคำนวณรายได้รวมของครอบครัวขอทานทั้งหมด โดยเอารายได้ต่อวันของทั้งสี่คนมารวมกัน จะได้มากถึงวันละ 7,000 บาท ทั้งเดือนได้เท่ากับ 210,000 บาท ไม่ต้องเสียภาษีอีกต่างหาก ในขณะที่กำลังคิดอยู่ เด็กน้อยขอลาไปเดินสายต่อ แต่ก็ไม่วายทิ้งท้ายไว้ว่า ตอนนี้แม่ยังท้องอยู่ ถ้าแม่ได้น้องฝาแฝด พวกเราจะทำเงินได้มากขึ้นอีก ในวันที่แม่แก่เท่ายาย แม่จะขอได้มากเท่ากับยาย ตอนนี้ปล่อยให้ยายเป็นแชมป์ไปก่อน สวัสดีนะครับ ผมกับเพื่อนได้แต่มองหน้ากันแบบงงๆ และสรุปกันว่า เด็กขอทานพอใจกับการที่เกิดมาเป็นขอทาน ไม่เคยมีเจตนาที่จะไปหาอาชีพอื่นทำ ยินดีกับการเพิ่มสมาชิกใหม่ในครอบครัวให้มาเป็นทายาทขอทานต่อไปในอนาคต

ขอทานเป็นระบบ เรื่องนี้ผมอ่านพบจาก Facebook นะครับ เรื่องมีอยู่ว่า ในเมืองท่าแห่งหนึ่งที่มีผู้คนมาค้าขายกันมากมาย ขอทานก็มีมากมายเช่นกัน แต่มีขอทานหนุ่มคนหนึ่ง โชคไม่ดี เดินขอทานมาทั้งวันตั้งแต่เช้าจนค่ำก็ยังขอไม่ได้สักสตางค์แดงเดียว เทวดาบนฟ้าเห็นความขยันอดทนของขอทานผู้นี้เป็นอย่างมาก จึงกล่าวกับขอทานว่า ข้าจะให้เจ้า หนึ่งหมื่นบาท แล้วเจ้าจะเอาไปทำอะไร ขอทานดีใจ บอกกับเทวดาว่า ตนจะนำเงินไปซื้อโทรศัพท์มือถือ เพื่อจะได้โทรไปถามเพื่อนขอทานต่างเมืองว่าที่ไหนขอทานได้รายได้ดี เทวดาเห็นว่า ให้เงินมากขึ้นก็ยังคิดจะเป็นขอทานอยู่ จึงลองใจอีกครั้งว่า ถ้าข้าให้เจ้า หนึ่งแสนบาทละ เจ้าจะเอาไปทำอะไร ขอทานตอบทันทีว่าจะไปซื้อมอเตอร์ไซด์ เพื่อจะไปขอทานได้หลายๆเมือง เผื่อจะเจอเมืองที่มีขอทานคู่แข่งน้อยกว่าและมีคนใจบุญมากกว่า

เทวดาถามต่อว่า เอาล่ะ ถ้าให้เจ้าล้านหนึ่งละ ขอทานทำท่าลิงโลด ดีเลยครับ คราวนี้ผมจะเอาเงินหนึ่งล้านไปจ้างให้พวกขอทานคู่แข่งในเมืองท่าแห่งนี้ให้ไปขอทานที่เมืองอื่น ข้าจะได้เป็นขอทานผูกขาดแต่เพียงผู้เดียวแบบไร้คู่แข่ง เทวดาถอนใจที่เจตนาเจ้าขอทานไม่เคยเปลี่ยน ยึดถือว่าจะเป็นขอทานอยู่นั่นแหละ สงสัยเงินหนึ่งล้านจะไม่พอ จึงเอ่ยปากว่า ให้สิบล้านเลย ขอทานอุทานออกมา โอ้พระเจ้า คราวนี้ข้าจะเป็นเจ้าแห่งขอทาน ข้าจะนำเงินทั้งหมดไปจ้างขอทานในเมืองให้เป็นขอทานลูกน้องของข้า แบ่งออกเป็นสาขา และข้าก็จะแต่งเมียอีกหลายๆคน เพื่อที่จะได้ออกลูกออกหลานมาสืบทอดขอทานสาขาต่างๆต่อไป เทวดาไม่พูดมาก หายวับไปกับตา เรื่องเล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า ยังไงก็จะขอยืนหยัดอาชีพขอทานไปตลอด เมื่อมีโอกาสที่ดีขึ้น ก็คอยปรับเปลี่ยนกติกาให้เกื้อหนุนเจตนาเดิมให้ดีขึ้นเท่านั้น

กว่าผมจะคิดเสร็จ ชายขอทานที่บังเอิญมาเตือนความทรงจำของผม ได้เดินจากไปจนสุดถนน ในใจคิดขอบคุณที่ทำให้ผมเข้าใจถึงการปรับเปลี่ยนเจตนามากกว่ากติกาได้ดียิ่งขึ้น สามารถนำไปเป็นหลักคิดในการปรับปรุงทั้งชีวิตในโลกธุรกิจและชีวิตครอบครัว เตรียมพร้อมสำหรับปีใหม่ พ.ศ. 2557 ที่จะมาถึงครับ