ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้รับแรงบันดาลใจจากรัฐธรรมนูญของประเทศเวเนซุเอลาทั้งด้านเนื้อหาและวิธีการในการกำหนดทิศทางการเปลี่ยนแปลง
เพื่อพัฒนาประเทศให้เกิดความเป็นธรรมและยั่งยืน ส่วนโครงสร้างได้ใช้โครงของรัฐธรรมนูญไทยฉบับปี 2540 และ 2550 โดยเนื้อหาหลักทางการเมืองและเศรษฐกิจที่สำคัญๆ จะอยู่ในมาตราต่างๆ ที่กำหนด ไว้ในรัฐธรรมนูญ ฉบับ อภิวัฒน์ ใหม่ดังนี้
มาตรา 114 นายกรัฐมนตรี ต้องมาจากการเลือกตั้งทางตรงจากผู้มีสิทธิ์ลงคะแนนเสียงทั้งประเทศ
มาตรา 114 (1) ผู้ลงสมัครรับการเลือกตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี ไม่จำเป็นต้องเป็นสมาชิกพรรคการเมือง
มาตรา 114 (2) ผู้ได้รับการเลือกตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีมีวาระการดำรงตำแหน่ง 4 ปี
มาตรา 115 รัฐมนตรีของทุกกระทรวงทบวงกรม ต้องมาจากการเลือกตั้งทางตรงเป็นรายกระทรวงจากผู้มีสิทธิ์ลงคะแนนเสียงทั้งประเทศ
มาตรา 115 (1) ผู้ลงสมัครรับการเลือกตั้งเป็นรัฐมนตรี ไม่จำเป็นต้องเป็นสมาชิกพรรคการเมือง
มาตรา 115 (2) ผู้ได้รับการเลือกตั้งเป็นรัฐมนตรีมีวาระการดำรงตำแหน่ง 4 ปี
มาตรา 115 (3) ประธานศาลทุกศาลมาจากการเลือกตั้งทางตรง และดำรงตำแหน่ง 4 ปี
มาตรา 116 พรรคการเมืองแต่ละพรรคสามารถส่งผู้สมัครรับการเลือกตั้งเป็นรัฐมนตรีในนามพรรคได้ไม่เกิน 3 กระทรวง
ประชาชนผู้มีคุณสมบัติสามารถสมัครรับเลือกตั้งได้ตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด
มาตรา 116 (2) ทรัพย์สินทุกประเภทของผู้สมัคร ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง และข้าราชการระดับบริหาร จะต้องรายงานและพิสูจน์การได้มาอย่างถูกต้องตามกฎหมายและได้จ่ายภาษีตามระเบียบอย่างถูกต้อง หากพิสูจน์ไม่ได้ หรือปกปิด คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการคอร์รัปชันหรือกรมสรรพากรมีอำนาจออกคำสั่งยึดเข้าเป็นสมบัติของกระทรวงการคลัง
มาตรา 76 กำหนดให้มีรัฐสภาเดียวเป็นสภาราษฎรที่สมาชิกมาจากการเลือกตั้งจังหวัดละ 2 คน โดยเลือกแบบรวมเขต ทำหน้าที่ด้านนิติบัญญัติเท่านั้น ไม่มีอำนาจตรวจสอบฝ่ายบริหารที่มาจากการเลือกตั้งทางตรง
มาตรา 194 ผู้ว่าราชการจังหวัดมาจากการเลือกตั้งทางตรงโดยผู้มีสิทธิ์ลงคะแนนเสียงที่มีถิ่นฐานอยู่ในจังหวัดนั้น โดยมีวาระ 4 ปี
มาตรา 195 ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติและ ผู้กำกับการตำรวจทุกจังหวัดมาจากการเลือกตั้งทางตรงโดยผู้มีสิทธิลงคะแนนเสียงที่มีถิ่นฐานอยู่ในจังหวัดนั้น โดยมีวาระ 4 ปี
มาตรา 196 รัฐบาลกลางจะต้องให้ความเป็นอิสระในการบริหารงานท้องถิ่น และอำนาจการจัดเก็บภาษีท้องถิ่น เช่น ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีบ้านและที่ดิน เพื่อนำมาพัฒนาท้องถิ่นตามหลักแห่งการปกครองตนเองตามเจตนารมณ์ของประชาชนในท้องถิ่น
มาตรา 40 ประเทศไทย เป็นประเทศที่ยึดถือเอาสังคม ความเป็นธรรมด้านเศรษฐกิจและสังคม การปกป้องทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมและประชาธิปไตยเป็นคุณค่าพื้นฐานของกฎหมาย ในการอำนวยความยุติธรรมในการบังคับใช้ต่อชีวิตในด้าน เสรีภาพ ความเท่าเทียมกัน ความสมานฉันท์ ประชาธิปไตย ความรับผิดชอบต่อสังคม โดยให้ความสำคัญกับสิทธิมนุษยชน จริยธรรม และความเชื่อแตกต่างทางการเมือง
มาตรา 41 ภาษาไทย เป็นภาษาราชการ แต่ การใช้ภาษาท้องถิ่นของชนกลุ่มน้อยในท้องถิ่นถือว่าเป็นภาษาราชการสำหรับคนท้องถิ่นที่ต้องยอมรับในขอบเขตทั่วอาณาเขตในฐานะที่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติและของมนุษยชาติ
มาตรา 42 ทรัพยากรธรรมชาติทั้งปวงโดยเฉพาะทรัพยากรพลังงาน น้ำมัน,แร่ธาตุต่างๆ เช่น ทองคำ โปแตซ คลื่นความถี่ต่างๆ ในอาณาเขต ของชาติทั้งที่อยู่ในพื้นที่ ใต้ดิน ใต้ทะเล ชายฝั่งทะเล และในอากาศเป็นทรัพย์สิน ของสาธารณชนที่ต้องบริหารจัดการเพื่อระบบสวัสดิการสังคม และผลประโยชน์ของสาธารณะ ดังนั้นจึงห้ามโอนกรรมสิทธิ์ให้เป็นของเอกชน นิติบุคคล หรือ ชาวต่างชาติ นอกจากการร่วมทุนที่รัฐถือหุ้นข้างมากร้อยละ 75 และมีอำนาจตัดสินชี้ขาดทางนโยบายเพื่อประโยชน์ของส่วนรวมเป็นสำคัญ
มาตรา 43 กรรมสิทธิ์ในอสังหาริมทรัพย์เป็นของชาวคนไทยเท่านั้น ห้ามโอนกรรมสิทธิ์ให้กับต่างชาติ ที่ดินว่างเปล่า เกาะ แก่งในแม่น้ำเป็นกรรมสิทธิ์ของรัฐ และห้ามออกเอกสารสิทธิ์ ให้กับเอกชน นอกจากการให้เช่าใช้ประโยชน์และอยู่อาศัยเท่านั้น
ประเทศไทยเป็นดินแดนแห่งสันติภาพ จึงห้ามต่างชาติเข้ามาตั้งฐานทัพทางทหาร
มาตรา 46 รัฐมีพันธกรณี ต้องสอบสวนและลงโทษเจ้าหน้าที่ของรัฐที่ละเมิดสิทธิมนุษยชน ร่วมค้าและพัวพันยาเสพติด และการคอร์รัปชัน การลงโทษเจ้าหน้าที่ของรัฐผู้ละเมิดสิทธิมนุษยชนร่วมค้าและพัวพันยาเสพติด และคอร์รัปชัน จะไม่ได้รับการยกเว้นตามกฎหมายฉบับอื่นๆ รวมทั้งกฎหมายการลดโทษ ให้อภัยโทษหรือ การนิรโทษกรรม
มาตรา 48 การทำสนธิสัญญาระหว่างประเทศ ข้อตกลง หรือการให้สัตยาบรรณกติกา ระหว่าง ประเทศ ที่อาจจะมีผลกระทบต่ออธิปไตยของชาติ หรือการโอนอำนาจให้กับองค์กรนานาชาติ จะต้องผ่านการลงประชา มติโดยประชาชนทั้งประเทศ
มาตรา 49 รัฐสงวนสิทธิ์ในการใช้นโยบายการค้าเพื่อปกป้องเศรษฐกิจของสาธารณะ เศรษฐกิจชุมชน และธุรกิจขนาดเล็ก การลงทุนธุรกิจของ บริษัทและเอกชนชาวต่างชาติจะไม่ได้รับอนุญาตหรือได้รับสิทธิใดๆ มากกว่าที่ประชาชนชาวไทยได้รับ
มาตรา 50 รัฐสงวนสิทธิ์ตามรัฐธรรมนูญเพื่อรักษาผลประโยชน์ของชาติ อุตสาหกรรมพลังงาน แก๊ส น้ำมัน และอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องทั้งด้านการผลิต ด้านตัวสินค้าและด้านการบริการเป็นสมบัติของสังคมและชาติและเป็นอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ความมั่นคงโดยธรรมชาติ รัฐสงวนสิทธิ์เป็นเจ้าของถือหุ้นข้างมากอย่างน้อยร้อยละ 80 และมีหน้าที่สนับสนุนอุตสาหกรรมแปรรูปผลผลิตจากอุตสาหกรรมข้างต้นเพื่อนำรายได้และผลกำไร ให้คนในชาติได้มีสวัสดิการสังคมได้โอกาสสร้างสรรค์พัฒนาเทคโนโลยี พัฒนาเศรษฐกิจให้เติบโต พัฒนาชาติให้มั่งคั่งเพื่อความอยู่ดีกินดีของคนส่วนใหญ่ โดยเฉพาะด้านสวัสดิการ ด้านการศึกษา ด้านคมนาคมขนส่งราคาถูกและด้านการรักษาพยาบาลที่มีคุณภาพ อย่างทั่วถึง
มาตรา 51 เพื่อรักษาอำนาจอธิปไตยทางเศรษฐกิจ การเมือง และยุทธศาสตร์ความมั่นคงของชาติ รัฐจะเป็นผู้ถือหุ้นไม่ต่ำกว่าร้อยละ 80 ของกิจการน้ำมันของรัฐที่มีชื่อว่า ป.ต.ท.และบริษัทลูก หรือบริษัทในเครือที่ก่อตั้งขึ้นมาเพื่อบริหารงานกิจการข้างต้น รวมทั้งบริษัทร่วมทุนทางธุรกิจ
มาตรา 52 ทรัพยากรน้ำทั้งหมดเป็นสมบัติสาธารณะเพราะมีความสำคัญต่อชีวิตโดยเฉพาะเกษตรกร และการพัฒนา รัฐต้องกำหนดในกฎหมายให้คุ้มครองการใช้ประโยชน์ และปกป้องไม่ให้มีการทำลาย วงจรธรรมชาติของน้ำ
มาตรา 53 รัฐต้องสนับสนุนการพัฒนาเกษตรกรรมอย่างยั่งยืนโดยยึดถือเป็นยุทธศาสตร์ พื้นฐาน ในการพัฒนาชนบทเพื่อเป็นหลักประกัน ให้ประชาชน มีอาหารกินอย่างเพียงพอ รัฐมีหน้าที่จัดหาเงินทุน ตลาด เทคโนโลยี ที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การฝึกอบรมอาชีพและมาตรการที่จำเป็นอื่นๆ เพื่อให้บรรลุ เป้าหมาย ของยุทธศาสตร์นี้
อาชีพชาวประมงตามชายฝั่งทะเลต้องได้รับการคุ้มครองรวมไปถึงเขตประมงนอกชายฝั่ง ทะเลและป่าชายเลนด้วย
มาตรา 54 การถือครองที่ดินขนาดใหญ่เป็นการขัดผลประโยชน์ของสังคม มาตรการทางภาษีก้าวหน้าตามจำนวนที่ถือครองต้องนำมาใช้เพื่อ ขัดขวางการถือครอง ประเภทนี้ รวมทั้งมาตรการอื่นๆ เพื่อนำที่ดินเหล่านี้มาทำประโยชน์ เกษตรกรมีสิทธิในการเป็น เจ้าของที่ดินทำกินตามขนาดที่เหมาะสม
มาตรา 55 รัฐจะปกป้องและสนับสนุนอุตสาหกรรมขนาดเล็ก ขนาดกลาง สหกรณ์ ธุรกิจของ ครอบครัว และธุรกิจของชุมชนเพื่อเป็นการสร้างงานอย่างยั่งยืน เป็นการสร้างฐานรากเศรษฐกิจเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน ลดการพึ่งแหล่งทุนและการลงทุนจากต่างชาติ เพิ่มกำลังซื้อภายในประเทศ และสร้างความเข้มแข็ง ให้กับการพัฒนาเศรษฐกิจ ของประเทศอย่างยั่งยืน รัฐมีหน้าที่สนับสนุนด้านนโยบายและจัดหาเงินทุนให้
มาตรา 56 รัฐมีหน้าที่นำรายได้ทั้งหมดที่ได้มาจากทรัพยากรธรรมชาติมาใช้ในการลงทุน ที่มีประโยชน์ต่อสังคม และ เพื่อสนับสนุนการศึกษา การสาธารณสุขของประชาชน และการคมนาคม
มาตรา 59 รัฐต้องจัดให้มีกำลังทหารไว้เพื่อพิทักษ์รักษาเอกราช ความมั่นคงของรัฐ สถาบันพระมหากษัตริย์ ผลประโยชน์และความมั่นคงของประชาชน ทรัพยากร สิ่งแวดล้อม และผลประโยชน์ของชาติโดยรวม และการปกครองระบอบสังคมประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข
มาตรา 60 รัฐต้องส่งเสริมสนับสนุนกองทัพให้พัฒนาเทคโนโลยีและการผลิตอาวุธยุทโธปกรณ์เพื่อการพึ่งตนเองและประหยัดงบประมาณ
มาตรา 64 รัฐต้องจัดระบบการถือครองที่ดินและการใช้ที่ดินอย่าง เหมาะสม จัดหาแหล่งน้ำเพื่อเกษตรกรรมให้เกษตรกรอย่างทั่วถึง และรักษา ผลประโยชน์ของเกษตรกรในการผลิตและการตลาดสินค้าเกษตรให้ได้รับผล ตอบแทนสูงสุด รวมทั้งส่งเสริมการรวมตัวของเกษตรกรเพื่อวางแผนการ เกษตรและรักษาผลประโยชน์ร่วมกันของเกษตรกร
มาตรา 65 รัฐต้องสนับสนุนระบบเศรษฐกิจแบบสังคมประชาธิปไตยหรือ ประชาธิปไตยเพื่อสังคม และสิ่งแวดล้อมที่มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข (แบบกลุ่มประเทศสแกนดิเนเวีย และญี่ปุ่น) กำกับดูแลให้มีการแข่งขันอย่างเป็นธรรม คุ้มครองผู้บริโภค และ ป้องกันการผูกขาดตัดตอนทั้งทางตรงและทางอ้อม
มาตรา 66 รัฐต้องวางรากฐานระบบเศรษฐกิจแบบพึ่งพาตนเองคู่ขนานระหว่างการพัฒนาอุตสาหกรรมและเกษตรกรรม โดยการจัดระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมเพื่อสังคมและสิ่งแวดล้อม (Social and Environment led Capitalism) ยกเลิก ยุทธศาสตร์ การพัฒนาเศรษฐกิจที่ส่งเสริมบริษัทต่างชาติเข้ามาตั้งฐานการผลิตที่ทำลายระบบนิเวศน์ ทำลายฐานทรัพยากร สร้างมลภาวะและใช้พลังงานไฟฟ้ามหาศาล
รัฐต้องจัดระบบโซนนิ่งที่แยกเขตภาคอุตสาหกรรมหนักกับภาคการเกษตรและประมงอย่างเด็ดขาดชัดเจนเป็นรายจังหวัด
มาตรา 68 รัฐต้องจัดระบบภาษีอากรให้เป็นธรรม และหลากหลาย โดยเน้นภาษีทางตรง อันได้แก่ ภาษีที่ดินในอัตราก้าวหน้า (ตามจำนวนที่ถือครอง เพื่อป้องกันการถือครองจำนวนมากอย่างกระจุกตัวและทำให้ที่ดินมีราคาแพง แต่ภาษีก้าวหน้าจะทำให้ที่ดินมีราคาถูก ชนชั้นกลางมีโอกาสเป็นเจ้าของ ค่าเช่าของร้านค้าจะถูกลง เป็นการลดค่าครองชีพทางอ้อมให้ผู้บริโภค ที่ไม่ถูกบวกค่าเช่าเข้าไปในราคาสินค้า) ภาษีทรัพย์สิน ภาษีมรดก ภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีที่ดิน ภาษีทรัพย์สิน ภาษีรายได้จากการลงทุนในตลาดหุ้นของนิติบุคคล ภาษีสิ่งแวดล้อม ภาษีมูลค่าเพิ่มที่เก็บจากจังหวัดใดก็เป็นของจังหวัดนั้นนำไปพัฒนาระบบสวัสดิการในจังหวัดของตน
มาตรา 69 รัฐต้องปฏิรูปที่ดินเพื่อกระจายการถือครองให้ผู้ผลิตที่แท้จริงอย่างในประเทศ เวียดนาม (ที่ดินเป็นของผู้ไถหว่าน)
มาตรา 70 รัฐต้องส่งเสริมสหภาพแรงงานและสหกรณ์ของเกษตรกรให้เข้มแข็ง มีศักยภาพและประสิทธิภาพอย่างประเทศอิสราเอล
มาตรา 29 บุคคลย่อมมีสิทธิเสมอกันและมีหน้าที่ในการรับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ไม่น้อยกว่าสิบสองปีที่รัฐจะต้องจัดให้อย่างทั่วถึง มีมาตรฐานสากลและมีคุณภาพโดยไม่เก็บค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด
มหาวิทยาลัยของรัฐและทรัพย์สินที่ออกนอกระบบไปแล้วต้องโอนกลับคืนมาเป็นของรัฐเพื่อให้บริการประชาชนในราคาถูกหรือไม่ต้องเสียค่าใช้จ่าย
มาตรา 188 ศาลปกครองมีอำนาจพิจารณาพิพากษาคดีที่เป็น ข้อพิพาทระหว่างหน่วยราชการ กับเอกชนแทนระบบอนุญาโตตุลาการ
มาตรา 205 ผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองทุกตำแหน่งดัง มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและการได้มาของทรัพย์สิน และหนี้สินของตน คู่สมรส และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะ รวมทั้งหลักฐานการจ่ายภาษีอย่างถูกต้องของทรัพย์สินต่อคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ และกรมสรรพากร ทุกครั้งที่เข้ารับตำแหน่งหรือพ้นจากตำแหน่ง
บัญชีตามวรรคหนึ่งให้ยื่นพร้อมเอกสารประกอบซึ่งเป็นสำเนาหลักฐาน ที่พิสูจน์ความมีอยู่จริงของทรัพย์สิน หลักฐานการได้มาอย่างถูกกฎหมาย หลักฐานการจ่ายภาษีอย่างถูกต้อง และหนี้สินดังกล่าว รวมทั้งสำเนาแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาในรอบปีภาษีที่ผ่านมา โดยผู้ยื่นจะต้องลงลายมือ ชื่อรับรองความถูกต้องกำกับไว้ในบัญชีและสำเนาหลักฐานที่ยื่นไว้ทุกหน้าด้วย
ทรัพย์สินที่ละเว้นการแจ้ง หรือไม่ได้จ่ายภาษีอย่างถูกต้อง ถือว่าเป็นทรัพย์สินที่ได้มาอย่างไม่ชอบด้วยกฎหมาย คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ หรือ กรมสรรพากรมีอำนาจออกคำสั่งยึดเข้าเป็นสมบัติของกระทรวงการคลัง
