วิธีที่เราติดต่อกับคนรอบข้าง

ได้ให้สัมภาษณ์สื่อว่า เขารู้จักและเคยทำงานกับทุกคนในฮอลลีวู้ดมาแล้ว

ไม่ว่าคำกล่าวนี้จะเป็นจริงหรือไม่ แต่ก็สะท้อนให้ฉุกคิดได้ว่า ที่จริงแล้ว คน (เกือบ) ทั้งโลกอาจเชื่อมโยงกันผ่านคนรู้จักของคนรู้จักออกไปเพียงแค่ไม่กี่ทอดเท่านั้น มีทฤษฎีบอกว่า ตัวเลขนี้อยู่ที่ 6

ถ้าคุณอยากทดสอบว่า ดาราฮอลลีวู้ดคนไหนรู้จัก Kevin Bacon ผ่านคนอื่นที่ทอด (หรือที่เรียกว่า bacon number) กูเกิลให้คุณตรวจสอบได้ด้วยการพิมพ์ชื่อของดาราคนนั้น ตามด้วยคำว่า bacon number

David Gibson นักสังคมวิทยาชื่อดัง เคยทำการศึกษา วิธีการที่คนเราติดต่อกับโลกภายนอกผ่านการรู้จักคนรอบข้าง โดยทำการศึกษาพฤติกรรมของพนักงานในธนาคารขนาดใหญ่แห่งหนึ่ง และได้พบข้อเท็จจริงหลายอย่าง

เครือข่ายสังคมของทุกคนที่มีลักษณะคล้ายๆ กันคือ คล้ายๆ กับรูปกงล้อหลายๆ อันที่เชื่อมโยงถึงกันด้วยเส้นเล็กๆ ไปเรื่อยๆ เป็นต้นว่าคุณอาจจะรู้จักสมาชิกในครอบครัวของคุณเป็นอย่างดี นั่นคือกงล้อแรกของคุณ ถัดจากกงล้อของครอบครัวอาจเป็น กงล้อของคนในที่ทำงาน หรือกงล้อของเพื่อนร่วมโรงเรียนเดียวกัน บุคคลที่อยู่ในกงล้อเดียวกันของคุณค่อนข้างจะรู้จักกันหมด แต่คนที่รู้จักคนอื่นๆ ที่อยู่ในกงล้ออื่นของคุณจะมีค่อนข้างน้อย (เช่น น้องชายอาจอยู่โรงเรียนเดียวกันกับคุณทำให้รู้จักเพื่อนๆ ของคุณด้วย) ทำให้จริงๆ แล้ว คนเราอาจรู้จักคนเกือบทั่วโลกผ่านการเชื่อมโยงเพียงไม่กี่ทอดจริงๆ แต่เรากลับไม่รู้สึกเช่นนั้น เพราะวิธีการที่เรารู้จักคนอื่น

คนเราใช้ประโยชน์จากเครือข่ายทางสังคมของเราหลายอย่าง ที่สำคัญอย่างหนึ่งคือเรื่อง “โอกาสในการทำงาน” ที่จริงแล้ว เวลาที่เราต้องการหางานดีๆ ทำ คนที่มีประโยชน์กับคุณมากกว่ามักได้แก่คนรู้จักแบบไม่ค่อยสนิทมากกว่าเพื่อนที่สนิทกันมาก ที่เป็นเช่นนี้ก็เพราะ คุณติดต่อกับเพื่อนสนิทแทบทุกวันทำให้อะไรก็ตามที่เพื่อนสนิทของคุณรู้ คุณก็มักจะรู้อยู่แล้ว ดังนั้น เมื่อไรก็ตามที่คุณต้องการหางานดีๆ ทำ เพื่อนสนิทของคุณมักช่วยคุณไม่ได้ เพราะพวกเขาแทบไม่รู้จักที่ทำงานดีๆ ที่คุณก็ยังไม่รู้ ฉะนั้น เวลาต้องการงานดีๆ ทำ คนรู้จักที่คุณสนิทน้อยมักเป็นคำตอบให้คุณมากกว่าเพื่อนสนิท

ด้วยเหตุนี้เอง คนรู้จักที่เป็นจุดเชื่อมโยงระหว่างกงล้อแต่ละกงล้อของคุณ คือคนที่มีค่ามากที่สุด เพราะเขาสนิทกับคนจำนวนมากที่คุณเองไม่ได้รู้จักเหมือนกัน และข้อมูลข่าวสารที่มีค่าส่วนใหญ่มักวิ่งผ่านเข้ามาถึงหูคุณผ่านทางคนเหล่านี้ ที่จริงแล้ว มีคนจำนวนไม่น้อยเลยที่ทำมาหากินด้วยการทำตัวเป็นจุดเชื่อมโยงนี้ของคนอื่นๆ ให้มากที่สุด และทำกำไรได้อย่างมากมาย เช่น นายหน้าค้าที่ดิน, พวก Head Hunters, ล็อบบี้ยิสต์, โปรดิวเซอร์ภาพยนตร์ เป็นต้น พวกเขาเพิ่มมูลค่าให้กับตัวเองได้ด้วยการรู้จักกลุ่มคนที่มีความแตกต่างกันให้มากที่สุด มากกว่าที่จะรู้จักคนที่อยู่ในกงล้อเดียวกันอยู่แล้วให้มากขึ้น

โซเซียลเน็ตเวิร์ค อย่างเช่น เฟซบุ๊ค ช่วยทำให้ระยะทางระหว่างทุกคนในโลกสั้นลงได้มาก เพราะช่วยทำให้ Friends of Friends รู้จักกันได้ง่ายขึ้นอย่างที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน จะว่าไปแล้ว เฟซบุ๊ค เป็นคู่แข่งยุคใหม่ของคนที่ทำมาหากินด้วยการทำตัวเป็นผู้ที่เชื่อมโยงกงล้อของแต่ละกงล้อเข้าด้วยกัน

นอกจากนี้ คนเหล่านี้ยังเป็นตัวแปรสำคัญที่กระแสหนึ่งๆ ในสังคมจะแพร่หลายได้หรือไม่ เพราะการศึกษาทางด้านสังคมวิทยาเผยให้เห็นว่า บุคคลที่อยู่ในกงล้อเดียวกันจะส่งอิทธิพลอย่างมากต่อพฤติกรรมของคนอื่นๆ ในกงล้อ เพราะเมื่อใครคนหนึ่งในกงล้อสนใจเรื่องหนึ่ง ก็มักจะทำให้คนอื่นๆ มีโอกาสได้รู้จักสิ่งนั้นและสนใจตามไปด้วย แต่เนื่องจากข้อมูลข่าวสารระหว่างกงล้อจะเชื่อมโยงผ่านจุดแคบๆ โดยคนที่รู้จักคนระหว่างกงล้อเป็นสำคัญ การที่กระแสสังคมอย่างใดๆ อย่างหนึ่งจะระบาดไปทั่วโลกได้ จึงต้องอาศัยการติดต่อสื่อสารของคนกลุ่มนี้นั่นเอง