กระทรวงพาณิชย์ประกาศความพร้อม เปิดโครงการรับจำนำข้าวเปลือกปี 2556/2557 จำนวน 15 ล้านตัน ภายใต้กรอบวงเงิน 2.7 แสนล้านบาท
ตั้งแต่วันที่ 1 ต.ค.ที่ผ่านมานั้น เกษตรกรคงดีใจที่จะได้นำข้าวเปลือกมาเข้าโครงการ ด้วยราคารับจำนำ 15,000 บาทต่อตันเหมือนเดิม แต่ก็มีประเด็นคำถามที่ประชาชนอีกบางส่วนตั้งข้อสังเกต และต้องการคำตอบจากกระทรวงพาณิชย์ว่า งบประมาณที่จะใช้ในการรับจำนำข้าวเปลือก จำนวน 2.7 แสนล้านบาทนี้จะมาจากที่ไหน
โดยเฉพาะธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ในฐานะที่ต้องทำหน้าที่จ่ายเงินให้เกษตรกรที่เข้าโครงการรับจำนำข้าวเปลือก เคยถาม ธ.ก.ส.หรือไม่ว่า จะเอาเงินจากไหน หรือกระทรวงการคลังเองก็ตาม ถึงแม้จะมีมติครม.เมื่อวันที่ 3 ก.ย.ที่ผ่านมาให้กระทรวงการคลัง จัดหาวงเงินมาดำเนินโครงการรับจำนำข้าวเปลือกปี 2556/2557 อีกก็ตาม แต่วงเงินที่กระทรวงการคลังจะสามารถค้ำประกันหรือกู้มาให้ได้ ก็มีวงเงินจำกัดเพียง 1.39 แสนล้านบาท ที่เหลืออีกประมาณ 1.4 แสนล้านบาทนั้น ที่ประชุมครม.มีมติให้กระทรวงพาณิชย์ ใช้เงินจากการขายข้าวมาใช้ในโครงการจำนำข้าวเปลือกรอบนี้ด้วย
เท่ากับกระทรวงพาณิชย์ต้องไปเร่งระบายขายข้าวสารในสต็อกรัฐบาลออกไปให้ได้ เพราะไม่เช่นนั้นรัฐบาลก็ไม่มีเงินมาใช้ในโครงการรับจำนำข้าว ลำพังจะให้ ธ.ก.ส.ออกเงินล่วงหน้าหรือที่เรียกว่า Advance ไปก่อนก็หันมาถาม ธ.ก.ส.ก่อนว่ามีเงินจะออกล่วงหน้าให้หรือไม่ เพราะวงเงินที่ ธ.ก.ส.กันไว้สำหรับหมุนเวียนในโครงการจำนำข้าวเปลือก จำนวน 9 หมื่นล้านบาท แต่กระทรวงพาณิชย์ต้องนำเงินจากการขายข้าวกลับมาจ่ายคืนให้ก่อนจะนำกลับไปหมุนเวียนใช้ใหม่อีกครั้ง
แต่ที่ผ่านมากระทรวงพาณิชย์ทยอยจ่ายคืนเงินจากการระบายข้าวให้ ธ.ก.ส. แบบสะสมในโครงการรับจำนำข้าวเปลือกปี 2554/2555 และ 2555/2556 ณ สิ้นเดือน ก.ย.ที่ผ่านมาเพียง 1.2 แสนล้านบาท แม้วงเงินที่จ่ายคืนจริงจะอยู่ที่ประมาณ 1.6 แสนล้านบาท (ตามที่กระทรวงพาณิชย์ระบุ) แต่วงเงินที่เกินมาเป็นเงินจากการระบายขายมันสำปะหลังที่รับจำนำไว้
กระทรวงพาณิชย์คงต้องตอบคำถามให้ประชาชนรับรู้ด้วยว่า มีการขายข้าวสารไปให้ประเทศใดบ้าง จำนวนเงินที่ขายได้เท่าไหร่แล้ว เพราะจากข้อมูลที่เปิดเผยออกมาเบื้องต้นตัวเลขยอดชำระเงินคืนให้ ธ.ก.ส.ก็ดูจะต่ำกว่าเป้าหมายที่ตกลงกันไว้ และถึงแม้จะได้ยอดเงินมากว่าแสนล้านบาทตามที่กระทรวงพาณิชย์เปิดเผย แต่วงเงินนั้นก็ไม่ใช้มาจากการระบายข้าวทั้งหมด แต่มีเงินจากส่วนอื่นมาเพิ่มต่างหาก
ที่สำคัญโครงการรับจำนำข้าวปี 2554/2555 และ 2555/2556 ตามมติครม.ที่กำหนดกรอบวงเงินที่จะใช้ในการรับจำนำไว้ 3.45 แสนล้านบาท แต่ขณะนี้จบโครงการรับจำนำแล้วปรากฏว่า กระทรวงพาณิชย์ใช้วงเงินรับจำนำเกินไปสูงถึง 3.8 แสนล้านบาท โดยมีวงเงินส่วนเกินไปถึง 6 พันล้านบาท ซึ่งธ.ก.ส. สำรองจ่ายไปก่อนแล้วนั้น กระทรวงพาณิชย์จะขายข้าวมาจ่ายคืนได้เมื่อไหร่ เพราะที่ผ่านมากระทรวงพาณิชย์เองก็ไม่เคยชี้แจงแถลงไขว่า ขายข้าวได้เท่าไหร่แล้ว และขายไปให้ใครไป นี่คือ สิ่งที่เป็นความลับ ไม่มีเสียงตอบมาจากกระทรวงพาณิชย์ว่า เงินจากการขายข้าวเป็นเท่าไหร่กันแน่ ทุกวันนี้สิ่งที่สังคมรับรู้คือ ขายข้าวได้แน่ๆ แต่ไม่รู้ขายให้ใครเท่านั้นแหละ
