“ลับ”เพื่อใคร??

ภาคพลังงานเป็นอีกส่วนหนึ่งที่มีความขัดแย้งสูง

ต้นตอของปัญหา มาจากคลางแคลงใจ และความขับข้องใจของภาคประชาชนกลุ่มใหญ่ ต่อข้อมูล และการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารของรัฐที่ผ่านมา

แม้รัฐจะเปิดเผยข้อมูลที่เกี่ยวข้องมากขึ้น หากเทียบก่อนหน้านี้ แต่ที่ต้องออกมา กลับเป็นเพราะจะมีการเปลี่ยนแปลงเชิงนโยบายในหลายส่วน เช่น การปรับโครงสร้างราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว (แอลพีจี) หรือก๊าซธรรมชาติสำหรับยานยนต์ (เอ็นจีวี) ที่จำเป็นต้องนำข้อมูลออกมาให้ประชาชนได้รับทราบ ก่อนปรับราคา รวมถึงต้องปล่อยข้อมูล เพื่อคานข้อมูลที่ออกมาจากฝ่ายอื่นๆ

ในภาคส่วนไฟฟ้าก็เช่นเดียวกัน มีการเปิดเผยข้อมูลค่อนข้างต่อเนื่อง เพราะอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นในหลายๆจุด ทำให้ไฟฟ้าตกดับ เห็นเหตุผลให้รัฐต้องออกมาเคลียร์ข้อมูล เพราะเวลานี้เป็นช่วงเปราะบางอย่างยิ่ง

หากเคลียร์ไม่ได้ หรือไม่ทำความเข้าใจมากพอ การเดินหน้าสร้างโรงไฟฟ้าใหม่ในหลายพื้นที่ทั้งของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) เอง และภาคเอกชนยิ่งยากขึ้นกว่าเดิม

ต้องยอมรับว่า ความไม่วางใจสั่งสมมานาน บทเรียนในอดีตที่ประชาชนรับรู้เมื่อมีการตอกเสาเข็มแล้ว ทำให้การเคลื่อนไหวต่อต้านเริ่มตั้งท่าตั้งแต่มีอะไรผิดปกติขึ้นรอบบ้านตัวเอง ทั้งกิจการไฟฟ้าและการสำรวจขุดเจาะปิโตรเลียม

คำตอบสำคัญ คือ การเปิดเผยข้อมูลที่เพียงพอ และตรงไปตรงมา โดยไม่มีการปักธงนำมาก่อน แต่ก็เป็นโจทย์ยากของรัฐเช่นเดียวกัน เพราะคุ้นชินกับการจำกัดการเปิดเผยข้อมูลเท่าที่จะให้เข้าเป้าประสงค์

ชัดเจนในเวลานี้ คือ การประมูลรับซื้อไฟฟ้าจากผู้ผลิตไฟฟ้าเอกชนรายใหญ่ หรือไอพีพี กำลังผลิต 5,400 เมกะวัตต์ ที่อยู่ในความดูแลของสำนักงาน และคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน ซึ่งพบว่า “ลับที่สุด” หรือ “ให้มีคนรู้น้อยที่สุด” กลายเป็นเรื่องจำเป็นของการประมูลคราวนี้

การแคะแกะเกาของบรรดาผู้สื่อข่าว สร้างความหงุดหงิดให้ผู้ดูแลไม่น้อย กลับกลายเป็นว่าการปฏิเสธไม่ให้ข้อมูล ดูจะเป็นเรื่องชอบธรรมมากกว่า

เป็นอีกหนึ่งเรื่องที่ทำให้เห็นได้ว่า รัฐคุ้นชินกับการสะสมความคลางแคลงใจ ซึ่งเป็นต้นตอของการสั่งสมความไม่ไว้วางใจในภาคประชาชนอีกครั้ง

“เพราะการประมูลที่มีมูลค่าการลงทุนหลักแสนล้านบาท เพื่อซื้อไฟฟ้า 5,400 เมกะวัตต์ โดยปลายทางเป็นค่าไฟฟ้าที่ภาคประชาชนต้องรับ เหตุไฉนจึงเป็นเรื่อง “ลับสุดยอด”

และตอกย้ำความเหมือนอีกครา ให้ได้เห็น ว่าทุกครั้งที่มีการประมูลไอพีพีในประเทศไทยจะมีความ ”ลับ”อยู่เสมอ และสุดท้ายตอนจบของเรื่อง จะมีข่าวออกมาว่าผู้ที่ได้สิทธิขายไฟฟ้าเข้าระบบขอขึ้นค่าไฟ และสุดท้ายอีกที่ผู้ดูแลกฎให้ปรับขึ้น เพราะมีเหตุสุดวิสัย ที่ทำให้ต้นทุนขึ้น

สูตรนี้เป็นเฉพาะกิจการไฟฟ้า เมื่อมีการประมูลไอพีพีในประเทศไทยเท่านั้น …..ประเทศอื่นกรุณาอย่าลอกเลียนแบบ