ทุกวันนี้เรามีการใช้งานคอมพิวเตอร์เป็นส่วนหนึ่งของการทำงานสารพัดอย่าง บางงานเป็นแค่การช่วยให้ทำงานง่ายขึ้น เร็วขึ้น โดยไม่มีผลกระทบกับคนอื่น
เราใช้คอมช่วยพิมพ์เอกสารได้ง่ายขึ้น พิมพ์ผิดพิมพ์ถูกก็เป็นฝีมือของเราเอง ไม่ใช่ฝีมือของคอมพิวเตอร์ ถ้าคอมพิวเตอร์ตัดคำผิดไป เราก็รู้และสามารถแก้ไขได้เอง แต่บางงานที่เรานำคอมพิวเตอร์ไปช่วยทำงานนั้น มีผลทั้งทางดีและไม่ดีกับผู้คน ถ้าใช้คำนวณเงินค่าใช้บริการ แล้วคอมพิวเตอร์คิดผิดมากๆ เราก็รู้ตัว หาทางตรวจสอบและแก้ไขได้ แต่ถ้าผิดเล็กผิดน้อยสะสมกันไปเรื่อยๆ กว่าจะรู้ตัวก็เกิดความเสียหายขึ้นแล้ว ลองคิดดูว่าถ้าคอมพิวเตอร์คำนวณค่าซื้อสินค้าในซูเปอร์มาร์เกตในส่วนที่เป็นเศษสตางค์ผิดพลาดในทางที่เพิ่มขึ้นเพียงหนึ่งเปอร์เซ็นต์ เศษสตางค์เกินไปสองสามสตางค์จะมีสักกี่คนที่รู้ตัวว่าถูกเก็บเงินเกิน แต่จำนวนเงินที่เก็บเกินไปจากลูกค้าแต่ละรายเพียงน้อยนิดนี้ รวมเป็นเดือนเป็นปีอาจกลายเป็นเงินล้านได้หากมีจำนวนลูกค้าที่เรียกเก็บเงินเกินไปนี้มากเพียงพอ ลองนึกดูว่าถ้าคอมพิวเตอร์ที่ประมวลผลภาพที่เก็บจากกล้องบันทึกภาพการจราจร ประมวลผลผิดพลาดในทางที่เพิ่มขึ้นเพียงหนึ่งหรือสองเปอร์เซ็นต์ จะมีคนที่โดนใบสั่งเรื่องขับรถเร็วมากขึ้นแค่ไหน วันนี้คะแนนที่ลูกหลานเรียนกัน สอบกันนั้น ถูกต้องแค่ไหนก็ไม่รู้ วันนี้ที่เรียกเก็บเงินมาสารพัดเรื่องนั้น เศษสตางค์เกินไปแค่ไหน มีน้อยคนนักที่ใส่ใจ ความผิดพลาดเล็กๆ ของคอมพิวเตอร์ที่เราละเลยกันเป็นประจำนี้แหละที่ทำให้บางคนได้ประโยชน์ไปอย่างมากมาย โดยที่ไม่ควรจะได้
คอมพิวเตอร์ที่ทำงานผิดพลาดเพิ่มขี้นทีละเล็กทีละน้อยเกิดขึ้นได้จริงหรือไม่ ถ้าเป็นสมัยก่อนที่เขียนโปรแกรมกันไว้ให้ทำอย่างไร คอมพิวเตอร์ก็ทำแค่นั้น ไม่ดัดแปลงตัวเองไปมากกว่าที่สั่งไว้ตั้งแต่แรก ถ้าเป็นแบบนี้จะเริ่มผิดเล็กผิดน้อยให้เห็นกันตั้งแต่วันแรกที่เริ่มต้นใช้งาน ลองกดเครื่องคิดเลขราคาสี่ห้าสิบบาทให้หารเลขหนึ่งด้วยสาม แล้วคูณด้วยสามอีกทีหนึ่ง คำตอบต้องเป็นหนึ่ง แต่บางเครื่องจะให้คำตอบเป็นศูนย์จุดเก้าเก้าหลายตัวแทนที่จะตอบว่าเป็นหนึ่ง อาการนี้เป็นตัวอย่างของความผิดพลาดเล็กน้อยที่เกิดขึ้นทันทีตั้งแต่เริ่มใช้ จะใช้ต่อไปอีกกี่ปีก็ไม่ผิดเพิ่มขึ้นแต่อย่างใด อาการเช่นนี้ไม่น่าวิตกอะไรเพราะเจอได้ตั้งแต่ต้นและผิดพลาดแบบคงเส้นคงวา แต่ในปัจจุบันเราพยายามสั่งสอนคอมพิวเตอร์ให้รู้จักที่จะเรียนรู้ด้วยตัวมันเองมากขึ้น เดี๋ยวนี้ถ้าเราพิมพ์คำใดบ่อยๆ คอมพิวเตอร์จะช่วยแนะนำล่วงหน้าให้เราไม่ต้องพิมพ์ทุกตัว ยิ่งใช้นานก็ยิ่งดูเหมือนรู้ใจเรามากขึ้น คอมพิวเตอร์แบบนี้หากเกิดความผิดพลาดขึ้นมาจะสะสมทีละเล็ก ทีละน้อยโดยคนใช้ก็ไม่รู้ตัวเหมือนกัน ถ้าเริ่มคิดผิดก็จะผิดสะสมมากขึ้นเรื่อยๆ ถ้ายิ่งเป็นฝ่ายที่ได้ประโยชน์จากความผิดพลาดเล็กน้อยนี้สะสมจนเป็นจำนวนมาก ยิ่งจะไม่ค่อยสังเกต เพราะนึกไปว่าค้าขายดีขึ้นบ้าง นักเรียนเรียนแย่ลงบ้าง คนขับรถเร็วขึ้นบ้าง ความผิดพลาดเล็กน้อยที่คอมพิวเตอร์ค่อยๆ สร้างขึ้นอาจกลายเป็นความเสียหายใหญ่โต หากความจริงปรากฏขึ้นมาในภายหน้า
ยิ่งคอมพิวเตอร์มีบทบาทให้คุณให้โทษกับคนมากขึ้นเท่าใด ก็ต้องมีมาตรการที่สร้างความมั่นใจให้กับผู้คนที่เกี่ยวข้องมากขึ้นเท่านั้น การทำงานของคนต้องมีการตรวจสอบความถูกต้องกันเป็นประจำเช่นใด คอมพิวเตอร์ก็ต้องมีการตรวจสอบความถูกต้องเป็นประจำเช่นนั้น คนถูกตรวจสอบกันจนเป็นเรื่องปกติ เป็นเรื่องที่คุ้นเคย คอมพิวเตอร์น้อยวงการนักที่มีการตรวจสอบกันอย่างจริงจัง และกระทำเป็นประจำ การทำงานของคนถูกตรวจสอบแล้วก็มักมีการประกาศให้ผู้ที่เกี่ยวข้องได้ทราบ แต่คอมพิวเตอร์ที่ให้คุณให้โทษกับเราได้ ในทุกวันนี้ มีใครบ้างที่เคยได้ทราบว่ามีการตรวจสอบกันมากน้อยแค่ไหน และได้ผลเป็นประการใด ในหน่วยงานเอกชนที่เกี่ยวข้องกับเงินทองและต้องค้าขายกับต่างประเทศ มีกลไกการตรวจสอบนี้กระทำกันอยู่เป็นประจำ ในกิจการจราจรทางอากาศมีการตรวจสอบความถูกต้องนี้กันเป็นประจำ และมีการป่าวประกาศให้ผู้คนที่เกี่ยวข้องได้ทราบอย่างสม่ำเสมอ แต่คอมพิวเตอร์ที่ใช้กันอยู่ในภาครัฐที่อาจมีความผิดพลาดเกิดขึ้นทีละเล็กทีละน้อย จนอาจให้คุณให้โทษกับผู้คนได้นั้น มีใครบ้างที่เคยทราบว่ามีการตรวจสอบความผิดพลาดในการทำงานกันบ้างหรือไม่ และกระทำกันสม่ำเสมอแค่ไหน
หน่วยงานใดก็ตามที่มีการใช้งานคอมพิวเตอร์ และผลการทำงานของคอมพิวเตอร์กระทบต่อผู้คนจำนวนมาก ต้องกำหนดกลไกการตรวจสอบการทำงานของคอมพิวเตอร์ และกระทำอย่างสม่ำเสมอ รวมทั้งต้องประกาศผลการตรวจสอบนั้นให้ผู้คนได้ทราบ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าถ้ามีความผิดพลาดใดๆ เกิดขึ้น มาจากคนผิดไม่ใช่คอมผิด บางหน่วยงานลืมไปว่าหลังจากที่ตนเองเริ่มใช้งานคอมพิวเตอร์แล้ว ได้มีการแก้ไขปรับปรุงการทำงานไปแล้วหลายครั้ง เปลี่ยนทั้งคน เปลี่ยนทั้งคอมพิวเตอร์ แต่ไม่ใช่ยกเครื่องใหม่ทั้งหมด เป็นการเพิ่มนั่น ลดนี่อยู่เป็นประจำ ซึ่งเป็นอาการที่พบกันทั่วไปในการใช้งานคอมพิวเตอร์ในหน่วยงานใหญ่ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการผู้คนจำนวนมาก ความผิดพลาดเล็กน้อยเกิดขึ้นได้จากการเปลี่ยนนั่นเปลี่ยนนี่กับระบบเดิมที่เคยทำงานได้ถูกต้องในตอนแรก คิดว่าเคยทำถูกแล้วต้องถูกต่อไปเรื่อยๆ ซึ่งไม่เป็นจริงแล้วสำหรับคอมพิวเตอร์ในทุกวันนี้ แค่โปรแกรมช่วยพิมพ์ เรายังสังเกตความผิดพลาดเล็กน้อยที่สะสมขึ้นได้ ลองพิมพ์คำใดที่ใช้อยู่เป็นประจำให้ผิดโดยไม่แก้ไขสักระยะหนึ่ง โปรแกรมช่วยพิมพ์นั้นจะไม่เตือนอีกต่อไปหากเราผิดคำผิดนั้นในวันหน้า
หน่วยงานที่ดูแลเรื่องไอทีของภาครัฐควรหันมาดูแลเรื่องการตรวจสอบความถูกต้องในการทำงานของคอมพิวเตอร์ในภาครัฐกันอย่างจริงจังมากขึ้น ท่านกรรมาธิการในสภาอันทรงเกียรติน่าจะได้ให้เกียรติมาช่วยเคี่ยวเข็ญให้มีความจริงจังในการตรวจสอบการทำงานของคอมพิวเตอร์ในภาครัฐที่ให้คุณให้โทษกับชาวบ้านกันมากขึ้นอีกสักนิด
