วันศุกร์ ที่ 16 ตุลาคม 2569

Login
Login

ค้นปมความเป็นตัวตนเจ้าตัวน้อย

ไล่จับลูกรักด้วยคำถาม ...พ่อแม่ ครู ผู้ใหญ่ถ้าใส่ใจในลูก ลูกศิษย์ หรือลูกหลานด้วยการลงทุนในงบประมาณเวลาใส่ใจเพื่ออนุบาลพวกเขา

ดอกเบี้ยอันเป็นกำไรชีวิต ก็คงไม่พ้นความเติบโตงดงามทั้งกาย ใจและสติปัญญา

ความใส่ใจที่ว่าอาจเป็นได้ตั้งแต่ การถ่ายภาพทางความคิดที่อยู่ภายใต้ตัวตนของเขาด้วยจิตเจียระไนของ กลไกการสังเกต พูดคุยรับฟัง ตั้งคำถาม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกันอย่างใกล้ชิด นอกจากจะสร้างความอบอุ่นมั่นคงแล้ว ยังเป็นการเข้าถึงตัวตนของพวกเขาแต่ต้นมือ เปิดโอกาสด้วยการกระตุ้นให้เขาฝึกหัดที่จะมองและพยายามทำความรู้จักตนเอง ได้ยินเสียงภายในของเขา ขณะเดียวกันก็เท่ากับเป็นการเดินทางเข้าสู่โลกลับแลในความเป็นตัวตน ความเป็นเขาและเราจากการปะทะสังสรรค์นั่นเอง


เขากับตัวเขา

เขาคิดว่าเขาเป็นใคร เขาอยากเป็นอะไร ทำอะไร ชอบอะไร ปฏิเสธอะไร ผู้กล้าคนเก่งของเขาคือใคร วิเคราะห์บุคลิกว่าเป็นประเภทไหน จุดอ่อนจุดแข็งเขาอยู่ที่ไหน พรสวรรค์ความถนัดด้านไหน เขามีความสุขกับอะไร หรือกลัววิตกกังวลกับเรื่องใด เขาคิดว่าคนอื่นคิดกับเขาอย่างไร คำว่าเพื่อนสำหรับเขาคืออะไร การเลือกวิถีทางของพฤติกรรม กิจกรรมการกินอยู่หลับนอน การแต่งกาย สไตล์ที่เขาชอบ กีฬาที่เขาสนใจ เขามีงานอดิเรกไหม เขาสะสมอะไร เขาจดบันทึกเรื่องราวในชีวิตประจำวันหรือไม่ เขามองโลกและเลือกที่จะเดินทางอย่างไร มุมโปรด สื่อที่เปิดรับเป็นอย่างไร เขาสนใจและให้ความเข้มข้นสิ่งต่างๆ แค่ไหน เวลาที่เขาถูกกดดันหรือมีปัญหาเขาทำอย่างไร แก้ปัญหาวิธีไหน ด้วยกลไกแบบใด อะไรคือความสำเร็จของเขา จากการวัดประเมินด้วยตนเองแต่ละวัยเป็นแบบใด เขาสันโดษ เก็บตัวหรือไม่ มีสมรรถนะในการสื่อสารทั้งการถ่ายทอด อธิบายจูงใจ สร้างสรรค์สูงไหม เขาชอบเรียนรู้สิ่งต่างๆ รอบๆ ตัวด้วยวิธีไหน สอบถาม ค้นหาด้วยตนเอง หรือเฉื่อยชาไร้วิตามินชีวิต เขาวางตำแหน่งหรือรับรู้ตำแหน่งตนในจุดใด เขาใช้อารมณ์หรือเหตุผลบ่อยแค่ไหน กับเรื่องอะไร เขาคาดหวังอะไรกับตนเอง ครอบครัว ครู เพื่อนหรือเขารู้จักให้ แบ่งปันกับคนอื่นไหม เขารับรู้ในข้อจำกัด และเสรีภาพของเขาเพียงใด


เขากับส่วนขยายของเขาอย่างครอบครัว

ความคิด ความสัมพันธ์ในครอบครัวเป็นอย่างไร เรียกร้องความสนใจจากคนในครอบครัวมากไหม พฤติกรรมเวลาอยู่กับคนในครอบครัวเป็นอย่างไร ร่วมมือ ช่วยเหลือหรือหลบหลีกประการใด เวลาอยู่กับครอบครัว เขาชอบปลีกวิเวก ใช้เวลาอยู่กับตนเองเงียบๆ หรือสนุกสนานกับการรวมญาติ และชอบที่จะมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น กิจกรรม หรือหง่อยเหงาใช้เวลาไปกับสุนัข หรือสัตว์เลี้ยงมากกว่าพี่น้อง หรือการรวมญาติ

ถ้าถูกกดดัน เขามักไปหลบมุมในที่มืด เงียบ ร้างผู้คนเพื่อซุกตัวในความปลอดภัย หรือหุนหันออกไปนอกบ้าน หรือเล่นกีฬา ดนตรี หางานอดิเรกทำแก้เครียด หรือคว้ามอเตอร์ไซค์แล้วพุ่งหายไปบนท้องถนน

ถ้าเขาเลือก เขาเลือกที่จะอยู่บ้านเล็กๆ ร่มรื่นชานเมือง ย่านเก่าแก่ที่สามารถคงอัตลักษณ์อันมีเสน่ห์ของอดีตไว้ หรือเขาชอบที่จะให้ครอบครัวอยู่ใกล้ความคึกคัก แสงสีของใจกลางเมือง หรือเขาเลือกชีวิตเรียบง่ายในชนบทที่ห่างไกลความวุ่นวาย แต่แวดล้อมไปด้วยบรรยากาศแวดล้อมของธรรมชาติ

หรือเขาเลือกความหรูหรา ความสบาย ความทันสมัย ความแปลก หรือเขาโหยหาอัตลักษณ์ความเป็นตัวตนอันเป็นรากเหง้าจากวันวาร

ถ้าอยู่กับครอบครัว เขาชอบที่จะทานอาหารจานด่วน บุฟเฟ่ต์ อาหารฝีมือคุณยายทำทานกันเองสบายๆ อบอุ่นที่บ้าน หรือเขามักเป็นเจ้าจอมขี้เกียจและชอบที่จำเจอยู่กับอาหารแช่แข็งสำเร็จรูป หรือพร้อมที่จะให้ความสนใจกับโลกอื่น สิ่งใหม่ๆ ด้วยความท้าทายผจญภัยกับอาหารนานาชาติที่ไม่คุ้นเคย

หรือถ้ามีกิจกรรมให้เลือก คุณทราบไหมว่า เขาจะเลือกทำอะไรระหว่างการซ่อมรถ ปลูกดอกไม้ ทำสวนครัว หรือการฝีมือ ให้อาหารสุนัข เลี้ยงปลา อนุญาตให้แมวมาเคล้าเคลีย สอนให้นกขุนทองพูด หรือไปเสาะแสวงหาสัตว์ประหลาดจากสวนจตุจักรมาเชยชม

และถ้าเขามีโชคได้เงินมา คุณทายได้ไหมว่าเขาจะทำอย่างไร เพื่อใคร จะใช้เงินให้หมดภายในเวลาอันสั้น หรือเขาเป็นคนที่คุณไว้ใจได้ว่าเขาจะเก็บออมไว้ในธนาคารทุกสตางค์ ไม่มีกระเด็น หรือชะลอการจ่ายไว้เมื่อมีโอกาส หรือเขาจะเอาไปลงทุนในหุ้นหรือตลาดทองคำ


เขากับปริมณฑลทางสังคม

มนุษยสัมพันธ์กับเพื่อนบ้าน คนที่โรงเรียน เป็นแบบไหน เขาชอบจะสมาคม หรือไม่ใช่ เพื่อนบ้านที่เขาจะเลือกน่าจะเป็นใครอย่าง คนวัยใกล้เคียงกับเขา ครอบครัวเคร่งศาสนา ครอบครัวเฮฮา ปาร์ตี้ตลอด ครอบครัวนักกีฬา ตำรวจ หมอ หรือต่างคนต่างอยู่ ไม่ยุ่งกับใคร ไม่สนใจใคร

เวลาที่ต้องไปซื้อของ เขาชอบไหม กระตือรือร้นเพียงใด พฤติกรรมการซื้ออยู่ภายใต้อิทธิพลของการส่งเสริมการตลาด และการจูงใจสร้างนิสัยทางสังคมของโฆษณาแค่ไหน หรือปกติเขาชอบซื้อของร้านเล็กๆ ที่คุ้นเคยแถวบ้าน ตลาดนัด ซูเปอร์มาร์เกต ไฮเปอร์มาร์เก็ต ห้างสรรพสินค้าหรูๆ ซื้อของทางอินเทอร์เน็ต ชอปปิ้งแชลแนล คุณรู้จักเขาดีเพียงใด

ตลอดจนพฤติกรรมนิสัยจากการเปิดรับสื่อเป็นอย่างไร การจับจ่ายใช้บริการต่างๆ เขาชอบใช้เงินสด เช็ค บัตรเครดิต ชอบซื้อเงินผ่อน และต่อรองราคาเสมอ

ถ้าสังเกตพฤติกรรมการแสดงความเห็นทางการเมือง ความเคลื่อนไหวทางสังคม เขาชอบเข้าไปมีส่วนร่วมกับการเดินขบวน การต่อต้านสังคมอย่างกระตือรือร้นหรือไม่

เขาสนใจผู้นำอย่างไร เป็นผู้นำทางจิตวิญญาณ นักปรัชญา นักธุรกิจผู้มากความสามารถ ผู้นำแบบทหารที่เด็ดขาด ผู้นำที่คอยปกป้อง

สารพัดสารพันคำถามแบบรอบทิศทาง ถ้าผู้ใหญ่สามารถเข้าถึงโครงสร้างเนื้อหา ความเป็นตัวตนของลูก ลูกศิษย์ หรือลูกหลานได้มากเท่าไหร่ ก็จะทำให้เข้าใจในตัวตนของเขาได้ และสามารถเสริมสร้าง ปลูกปั้นนำทางไปในแนวที่สังคมคาดหวังจากพลเมืองที่มีคุณภาพได้ อย่าปล่อยให้เขาเป็นคนแปลกหน้าสำหรับคุณ หรือเขาทิ้งคุณไว้นอกโลกของเขา ได้เป็นการป้องกันมิให้เกิดภาพความรุนแรงก้าวร้าวที่เห็นกันบ่อยๆ อย่างชาติที่เจริญทางวัตถุ