หลักสูตรปริญญาโทยอดนิยมบ้านเราหนีไม่พ้นเอ็มบีเอ ซึ่ง ไอทีไร้พรมแดน สัปดาห์ที่แล้วเปิดประเด็นไว้ว่าปริญญามหาบัณฑิตด้านบริหารธุรกิจ
ไม่ได้เป็นสูตรสำเร็จในหน้าที่การงาน
เพราะความเป็นจริง นิสิตนักศึกษาสาขาดังกล่าวตักตวงวิชาความรู้และเก็บเกี่ยวประสบการณ์จากสถาบันการศึกษาที่เรียนอยู่ไม่ได้เท่าที่ควร ขณะที่บางคนอาจต้องการเพียงแค่ใบปริญญาเท่านั้นซึ่งน่าเสียดายมาก
ฉบับที่แล้ว แนะนำไปว่า นักเรียนเอ็มบีเอควรอ่านข่าวสารและบทวิเคราะห์ต่างๆ เพิ่มเติมนอกเหนือจากการฟังกรณีศึกษาในชั้นเรียน เพื่อได้ข้อมูลรอบด้าน ต่อยอดการเรียนรู้เพิ่มเติมต่อไปได้ อีกข้อหนึ่งคือการคิดและการถ่ายทอด ที่ต้องพัฒนาไปพร้อมๆ กัน
วันนี้มาดูต่อ ข้อที่ 3 คือการตัดสินใจ โดยเฉพาะการเลือกใช้ข้อมูลและกรณีศึกษาที่ได้เรียนรู้มาจากชั้นเรียนเพื่อมาใช้จริงในหน้าที่การงาน ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะประมวลเอาเนื้อหาทั้งหมด รวมถึงการอภิปรายที่มีทั้งคนที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย และข้อถกเถียงต่างๆ ขึ้นมาใช้งาน
การตัดสินใจดังกล่าวจะเกิดขึ้นได้ต้องอาศัยการฟัง พูด อ่าน คิด เพื่อรวบประเด็นความคิด และการประนีประนอมกับฝ่ายที่เราไม่เห็นด้วย ซึ่งไม่ได้หมายความว่าเขาไม่มีประโยชน์ แต่อาจเป็นเพราะความเหมาะสมกับสถานการณ์นั้นๆ เป็นหลัก
ข้อสุดท้าย คือสร้างมิติที่แตกต่างทางความคิด ซึ่งต้องอาศัยความเข้าใจในเรื่องนั้นๆ อย่างลึกซึ้ง ด้วยการเรียนรู้เพิ่มเติม ทำการบ้าน และตั้งใจเรียนอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งนักเรียนหลายๆ คนคงไม่ชอบนัก เพราะต้องใช้สมองอย่างเต็มที่ตลอดเวลาทั้งการฟัง การคิด การอ่าน และสะสมความรู้อย่างต่อเนื่อง
การเรียนรู้เพื่อสร้างมิติใหม่ๆ เป็นเหมือนการต่อจิ๊กซอว์ทีละชิ้นๆ ที่อาศัยรากฐานจากสิ่งมีอยู่และหาชิ้นที่ขาดเพิ่มเติมไป ซึ่งเป็นการเติมเต็มประสิทธิภาพมากที่สุดและยกระดับการเรียนรู้ของเราทีละน้อยๆ จนไม่รู้เลยว่าตัวเองเก่งขึ้นมากแล้ว
ทักษะทั้ง 4 ประการนี้อาจแตกต่างจากที่คนเรียนเอ็มบีเอส่วนใหญ่ต้องการ เพราะการเรียนรู้จากกรณีศึกษาที่อาจารย์นำมาสอนและบทเรียนในตำราดูจะเป็นความรู้สำเร็จรูปที่คนส่วนใหญ่ต้องการมากกว่า เพราะเข้าใจได้ง่าย อธิบายหรือทำข้อสอบตามได้ไม่ยากนัก ต้องยอมรับว่าผู้เรียนจำนวนไม่น้อยก็ต้องการเรียนงบได้ง่ายๆ และเร็วๆ เท่านั้น
แต่เมื่อเวลาผ่านไป 5 ปี 10 ปี แล้วย้อนนึกถึงว่ามีความรู้อะไรที่ได้รับสะสมมาตลอดระยะเวลาเรียนเอ็มบีเอ และนำมาประยุกต์ใช้ในชีวิตการทำงานจริงๆ บ้าง จะพบว่าแทบไม่มีเลย เพราะบางบริษัทที่เป็นตัวอย่างของความสำเร็จอันใหญ่โตก็ล้มละลายไปแล้ว หรือบริษัทที่โดดเด่นจนมาเป็นกรณีศึกษาอาจเกิดปัญหาหลังจากที่เราเรียนรู้ไปได้ไม่นาน เมื่อเวลาผ่านไปสภาพแวดล้อมทางธุรกิจก็ไม่เหมือนเดิมแล้ว
โลกธุรกิจจริงสลับซับซ้อนมากกว่าในชั้นเรียนมาก กรณีศึกษาที่ถ่ายทอดกันมาจึงมีเรื่องให้เรียนรู้เพียงไม่กี่มิติ ทั้งที่ความเป็นจริงหลากหลายกว่านั้นมาก การตักตวงเอากระบวนการคิด การถ่ายทอดความคิด การตัดสินใจ และการสร้างความแตกต่าง อาจจะเรียนรู้ยากกว่า แต่มีประโยชน์กับเราในระยะยาวได้มากกว่าแน่นอน
การปรับตัวเพื่อแสวงหาความรู้นอกชั้นเรียน เพื่อสร้างความแตกต่างทางความคิดจึงเป็นเหมือนการติดอาวุธให้กับปริญญาบัตรของเราซึ่งจะติดตัวให้เราใช้ได้ตลอดชีวิต
