วันศุกร์ ที่ 20 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

รู้จักระบบ 'HIMARS' อาวุธทรงพลังที่ไทยซื้อ 'ตัวเปลี่ยนเกมสงครามยูเครน'

รู้จักระบบ HIMARS อาวุธโจมตีทรงพลังที่ไทยกำลังจัดซื้อจากสหรัฐ มูลค่า 4 พันล้านบาท และประสิทธิภาพอาวุธมีให้เห็นแล้วในสงครามรัสเซีย-ยูเครน เมื่อ HIMARS คือตัวเปลี่ยนเกมสมรภูมิที่สำคัญ

เว็บไซต์เอ็นแวนเทอร์ ระบุว่า ระบบ HIMARS (High Mobility Artillery Rocket System) เป็นระบบจรวดหลายลำกล้องแบบมีล้อขนาด 5 ตัน ผลิตโดยบริษัท Lockheed Martin Missiles and Fire Control ของสหรัฐ ระบบนี้สามารถบรรทุกกระจรวดนำวิถี GMLRS ได้จำนวน 6 นัด หรือขีปนาวุธนำวิถี ATACMS ได้ 1 นัด

HIMARS รุ่นที่ใช้แพร่หลายคือรุ่น M142 เป็นการผสมผสานระหว่างศักยภาพการยิงของระบบ M270 MLRS แบบสายพานที่มีขนาดใหญ่กว่า เข้ากับความคล่องตัวของรถบรรทุกแบบ 6×6 ที่สามารถขนส่งผ่านเครื่องบินลำเลียง C-130 ได้

นับตั้งแต่ยูเครนได้รับระบบ HIMARS ชุดแรกจากสหรัฐในเดือนมิถุนายน 2022 ระบบดังกล่าวได้ทำลายเป้าหมายของรัสเซียไปแล้วกว่า 2,000 แห่ง ไม่ว่าจะเป็นคลังกระสุน กองบัญชาการ เรดาร์ป้องกันภัยทางอากาศ และสะพานต่างๆ อีกทั้งยังกลายเป็นอาวุธจากชาติตะวันตกที่มีภาพเผยแพร่มากที่สุดในสงครามนี้ด้วย

ระบบยิงจรวดหลายลำกล้องประเภทนี้ของกองทัพบกสหรัฐ เข้าประจำการในปี 1983 แต่ละเครื่องยิงบรรจุจรวดได้ 12 ลูก ในยุคนั้นคือรุ่น M270 แม้ระบบอาวุธมีประสิทธิภาพสูง แต่ก็มีน้ำหนักมากถึง 24 ตัน และจำกัดการขนส่งทางอากาศด้วยเครื่องบิน C-17 เท่านั้น ทำให้ M270 ไม่สามารถใช้งานร่วมกับกองกำลังพลร่ม หรือกองกำลังปฏิบัติการพิเศษที่กองทัพบกกำลังปรับโครงสร้างใหม่ในช่วงปลายทศวรรษ 1990 ได้

ต่อมาแนวคิดระบบ HIMARS ของล็อกฮีด มาร์ติน ที่พัฒนามาเป็นระบบยิงจรวด 6 นัดในกระบอกเดียว บนรถ FMTV ที่มีน้ำหนัก 5 ตัน ก็ได้รับเลือกในปี 1996 และเริ่มใช้งานครั้งแรกในปี 2010 กับกองพลปืนใหญ่สนามที่ 18 และเข้าสู่สนามรบครั้งแรกในปี 2011 ในอัฟกานิสถาน โดยใช้จรวดนำวิถีความแม่นยำสูงโจมตีฐานบัญชาการของกลุ่มตาลีบัน

ติดตั้งกระสุนได้หลายรูปแบบ

กระสุนหลักที่เป็นเอกลักษณ์ของระบบนี้คือ กระสุน GMLRS ซึ่งเป็นจรวดนำวิถีที่มีค่าความคลาดเคลื่อนแบบ CEP (Circular Error Probable) เพียง 1 เมตร โดยกระสุนนี้เข้ามาทดแทนจรวด MLRS แบบไม่มีระบบนำวิถีที่เคยใช้งานในกองกำลัง NATO ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การยิงจรวด HIMARS หนึ่งชุดตามมาตรฐาน ซึ่งประกอบด้วยจรวด GMLRS จำนวน 6 ลูก สามารถส่งหัวรบระเบิดแรงสูง (HE) น้ำหนักรวม 540 กิโลกรัม เข้าโจมตีพิกัดเป้าหมายที่แตกต่างกัน 6 จุดได้อย่างแม่นยำ ภายในเวลาเพียง 90 วินาทีเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ระบบ HIMARS รองรับกระสุนได้หลายชนิด ตามข้อมูลในเว็บไซต์ของล็อกฮีดมาร์ติน สามารถรองรับและยิงกระสุนได้หลายประเภท แบ่งได้เป็น 3 รูปแบบหลัก ได้แก่

  • กระสุน GMLRS บรรทุกได้ 6 ลูก
  • กระสุน Precision Strike Missiles (PrSM) บรรทุกได้ 2 ลูก ขีปนาวุธนี้เป็นขีปนาวุธโจมตีระยะไกลรุ่นใหม่
  • กระสุน ATACMS บรรทุกได้ 1 ลูก

จากข้อมูลดังกล่าว แต่ไม่ได้หมายความว่าระบบ HIMARS บรรทุกกระสุนทุกชนิดพร้อมกันได้ การจะบรรจุกระสุนชนิดใดก็ตามนั้น ขึ้นอยู่กับชนิดของชุดบรรจุจรวดที่ติดตั้ง

เวลาทำการเร็ว-แม่นยำ

ทั้งนี้ HIMARS ถูกออกแบบมาโดยยึดหลักการ “ยิงแล้วย้าย” (shoot-and-scoot) โดยปกติแล้ว นับตั้งแต่แท่นยิงเคลื่อนออกจากที่กำบังเพื่อปฏิบัติการยิง จนกระทั่งเริ่มเคลื่อนย้ายออกจากพื้นที่อีกครั้ง จะใช้เวลาเพียงประมาณ 30 วินาที เนื่องจากซอฟต์แวร์ควบคุมการยิงของล็อกฮีดมาร์ติน ซึ่งบูรณาการเข้ากับระบบบริหารจัดการการรบ AFATDS ของสหรัฐ ช่วยให้ระบบสามารถรับคำสั่งยิงในรูปแบบดิจิทัลได้ทันทีจากเจ้าหน้าที่ตรวจการณ์แนวหน้า 

สำหรับชุดปฏิบัติการ HIMARS ของยูเครนนั้น สามารถรับพิกัดเป้าหมาย ทำการยิงจรวด GMLRS จำนวน 6 นัด แล้วเคลื่อนที่ไปจุดยิงใหม่ในระยะ 5 กิโลเมตร เพื่อรับการบรรจุกระสุนเพิ่มจากรถบรรทุก M1148 ที่จอดอยู่ในที่กำบัง และเตรียมพร้อมสำหรับการยิงครั้งต่อไปได้อีกครั้ง โดยที่ทั้งหมดนี้ใช้เวลาเพียง 15 นาทีเท่านั้น

อาวุธพลิกสถานการณ์รบยูเครน

นับตั้งแต่ยูเครนได้รับระบบ HIMARS ชุดแรก 4 ชุดในปลายเดือนมิ.ย. 2022 ภายในไม่กี่สัปดาห์ การโจมตีด้วยขีปนาวุธ GMLRS ก็สามารถทำลายเครือข่ายโลจิสติกส์ปฏิบัติการของรัสเซียทางตะวันตกของดนีโปรได้ คลังกระสุนและสะพานหลายสิบแห่งในเขตเคอร์ซอนและซาโปริชเชียถูกทำลาย การถอนกำลังของรัสเซียจากเคอร์ซอนฝั่งตะวันตกในเดือนพ.ย. 2022 เป็นที่พูดถึงอย่างกว้างขวางว่าเป็นผลมาจากปฏิบัติการโจมตีด้วยระบบ HIMARS

การส่งมอบครั้งต่อมาและการนำกระสุน ATACMS มาใช้ในปลายปี 2023 ได้ขยายขอบเขตปฏิบัติการไปถึงไครเมีย โดยในเดือนต.ต. 2023 การโจมตีสองครั้งสามารถทำลายเฮลิคอปเตอร์รัสเซีย 9 ลำที่เบอร์เดียนสค์และลูฮันสค์ได้ในคืนเดียว

ภายในปี 2025 ยูเครนมีเครื่องยิงจรวด HIMARS มากกว่า 40 เครื่องแล้ว และมีการส่งมอบกระสุน GMLRS ให้ยูเครนแล้วกว่า 15,000 นัด รวมทั้งกระสุนแบบ ATACMS จำนวน 500 ลูก

ระบบอาวุธที่โลกพูดถึงมากที่สุด

ระบบ HIMARS พิสูจน์ให้เห็นว่า การยิงจรวดระยะไกลที่มีความแม่นยำสูง ซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นขีดความสามารถระดับยุทธศาสตร์ สามารถทำได้โดยรถบรรทุกขนาด 5 ตันเพียงคันเดียวเท่านั้น และใช้ทหารประจำการเพียง 3 นาย

อาวุธชนิดนี้ได้เปลี่ยนโฉมแนวคิดด้านเศรษฐศาสตร์ของการใช้กำลังยิงในสนามรบ เปิดโอกาสให้กองทัพของประเทศมหาอำนาจระดับกลางสามารถต่อกรกับกองกำลังตามแบบแผนที่มีขนาดใหญ่กว่ามากได้ โดยในสงครามยูเครน HIMARS ได้กลายเป็นอาวุธจากชาติตะวันตกที่ถูกบันทึกภาพมากที่สุด และมีบทบาทชี้ขาดมากที่สุดในสงครามตามแบบแผนครั้งใหญ่ที่สุดของศตวรรษที่ 21

กว่า 20 ปี ที่โลกนำระบบนี้นำมาใช้งาน HIMARS ยังคงเป็นมาตรฐานชั้นนำของบรรดาระบบปืนใหญ่ที่ติดตั้งบนยานพาหนะเคลื่อนที่แบบล้อ และเป็นระบบอาวุธตะวันตกเพียงระบบเดียวที่สามารถรองรับภารกิจปืนใหญ่ทั้ง 4 รูปแบบของกองทัพบกสหรัฐ ได้แก่ การยิงจรวด การยิงขีปนาวุธนำวิถี การยิงต่อต้านเรือ และการยิงกดดันฝ่ายตรงข้าม 

 

อ้างอิง: Envanter