วันพุธ ที่ 18 พฤศจิกายน 2569

Login
Login

เวียดนาม & ญี่ปุ่น คู่รักข้าวใหม่ปลามัน? | กันต์ เอี่ยมอินทรา

ไทยจะได้หรือเสียจากความสัมพันธ์ที่ดีขึ้นเรื่อยๆ ระหว่างญี่ปุ่นและเวียดนาม ผ่านการเยือนญี่ปุ่นอย่างเป็นทางการของประธานาธิบดีเวียดนามในสัปดาห์ที่แล้ว 

ภายหลังการเยือนเวียดนามของนายกฯ ญี่ปุ่นเมื่อ 6 เดือนก่อน การเหย้าและเยือนกันไปมาแสดงถึงความแนบแน่น มีการลงนามข้อตกลงความร่วมมือหลายฉบับ รวมถึงการที่ทูตญี่ปุ่นประจำประเทศไทยออกมาเตือนถึงการลงทุนของญี่ปุ่นที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ในเวียดนาม ทั้งหมดทั้งมวลนี้ไทยเราในฐานะประเทศที่ต้องพึ่งพาทุนญี่ปุ่นอย่างมากต้องปรับตัวอย่างไร? จะได้หรือเสียจากสมการใหม่นี้?

ญี่ปุ่นคือหนึ่งในประเทศที่ลงทุนอันดับหนึ่งในไทยและอันดับต้นๆ ของเวียดนาม ไทยคือฐานรถยนต์และสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ของญี่ปุ่นอันดับหนึ่ง เก่าแก่และดั้งเดิมที่สุด การลงทุนโดยตรงของญี่ปุ่นสู่ไทยเพิ่ม 1 เท่าจากปีก่อน ทำให้ยอดลงทุนญี่ปุ่นในไทยอยู่ที่ 3.82 พันล้านดอลลาร์ ขณะที่ญี่ปุ่นลงทุนโดยตรงในเวียดนามอย่างน้อย 1.58 พันล้านดอลลาร์ (ตัวเลขจากต้นปีจนถึงเดือน ต.ค. ปีนี้)

ญี่ปุ่นเริ่มสนใจและลงทุนในเวียดนามโดยเฉพาะในด้านอุตสาหกรรมชิป เอไอและดิจิทัล ขณะที่การแลกเปลี่ยนการเยือนของผู้นำญี่ปุ่นและเวียดนาม มุ่งประเด็นไปที่ความมั่นคงทางพลังงานของเวียดนามที่ญี่ปุ่นตั้งใจเข้ามาช่วยด้านเทคโนโลยีการกลั่นน้ำมันและพลังงานนิวเคลียร์ ซึ่งหากติดตามข่าวในช่วงต้นของสงครามอิหร่าน เวียดนามคือหนึ่งในประเทศที่กระทบหนักเพราะไม่มีโรงกลั่นของตนเอง ทำให้น้ำมันบางประเภทขาดแคลน โดยเฉพาะน้ำมันสำหรับเครื่องบิน  สายการบินเวียดเจ็ตถึงกับต้องยกเลิกเที่ยวบินมากมาย ไม่นับรวมการที่เวียดนามเป็นฐานการผลิตสินค้าที่ได้รับผลกระทบจากพลังงานราคาแพงขึ้นอีก ส่งผลโดยตรงต่อญี่ปุ่นและโลก

เทรนด์โลกที่กำลังมุ่งสู่อุตสาหกรรมเอไอ ที่ขณะนี้เวียดนามเชิญญี่ปุ่นมาลงทุน และดูเหมือนว่าญี่ปุ่นก็สนใจอย่างมาก เกิดข้อตกลงร่วมกันจากการเหย้าเยือนกันไปมาภายในระยะเวลาไม่ถึง 6 เดือน แต่นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ไม่เคยเยือนไทยทั้งที่เป็นฐานอุตสาหกรรมที่ก็สำคัญเช่นกัน เพียงแต่เป็นอุตสาหกรรมยานยนต์ที่ถือว่าอยู่ในช่วงพระอาทิตย์อัสดง คือผ่านยุครุ่งเรืองที่สุดมาแล้ว

การที่ญี่ปุ่นโฟกัสเวียดนามมากกว่าไทยในปัจจุบัน ไม่เพียงเป็นผลจากเรื่องของเศรษฐกิจที่ญี่ปุ่นมองว่า เวียดนามคือประเทศที่แรงงานถูกกว่า มีเสถียรภาพความมั่นคงทางการเมืองมากกว่า แต่ในเชิงโครงสร้าง เวียดนามมีข้อตกลง FTA กับทั้งทางยุโรป อังกฤษ ญี่ปุ่น เกาหลี จีน แปลว่าสินค้าที่ผลิตในเวียดนามจะสามารถเข้าสู่ตลาดเหล่านี้ด้วยแต้มต่อ ขณะที่ไทยเรายังสาละวนกับ FTA เชื่องช้า ผ่านมาแล้วกว่าสิบปียังไร้ผล 

อีกหนึ่งประเด็นคือเรื่องของภูมิรัฐศาสตร์โลก เวียดนามและญี่ปุ่นมีทั้งโอกาสและภัยร่วมกันคือ จีน เพราะเขตแดนทางน้ำ และแนวโน้มการแผ่ขยายอิทธิพลของจีนในยุคปัจจุบัน ทำให้เวียดนามและญี่ปุ่นมีความใกล้ชิดกันมากขึ้น ตกลงพัฒนาอุตสาหกรรมอวกาศร่วมกัน

เวียดนามคือประเทศที่เป็นทั้งตลาด เป็นโอกาส และคู่แข่งของไทย เศรษฐกิจเวียดนามที่เติบโตอย่างมากทุกปี GDP ที่โตในระดับเกือบ 10% มาตลอด ส่วนไทยเราเติบโตเพียง 2-3% ทำให้ขนาดเศรษฐกิจเวียดนามจะโตทันไทยในอีก 1-2 ปีข้างหน้า เทรนด์นี้ยากเกินจะห้าม ขณะที่ไทยเสมือนเข็นครกขึ้นภูเขา แต่เวียดนามกลับกลิ้งหิมะลงภูเขาที่นับวันก้อนหิมะนั้นจะใหญ่ขึ้นเรื่อยๆ