จับตาประชุมความร่วมมือทางเศรษฐกิจในเอเชีย-แปซิฟิก หรือ "เอเปค 2026" ณ นครเซินเจิ้น ประเทศจีน ผู้นำประเทศใดเข้าร่วมบ้าง และติดตามประเด็นสำคัญน่าสนใจ เมื่อจีนเป็นเจ้าภาพปีนี้
ขณะนี้ความสนใจกำลังมุ่งไปที่สัปดาห์แห่งการประชุมสุดยอดระหว่างผู้นำสหรัฐ จีน และรัสเซีย ที่เตรียมเข้าร่วมงานประชุม “ความร่วมมือทางเศรษฐกิจในเอเชีย-แปซิฟิก” หรือ “เอเปค 2026” (APEC) ณ นครเซินเจิ้น เมืองศูนย์กลางแห่งเทคโนโลยีทางตอนใต้ของจีน
“เอเปค” ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1989 ณ กรุงแคนเบอร์รา ออสเตรเลีย จากความพยายามหารือกันอย่างไม่เป็นทางการของสมาชิก 12 ฝ่าย ก่อนกลายเป็นเวทีเศรษฐกิจชั้นนำของภูมิภาคที่มุ่งส่งเสริมความสัมพันธ์เพื่อขับเคลื่อนการเติบโต การค้า และการลงทุน
ปัจจุบัน เอเปคมีสมาชิกทั้งหมด 21 เขตเศรษฐกิจ ได้แก่ ออสเตรเลีย บรูไน แคนาดา ชิลี จีน ฮ่องกง อินโดนีเซีย ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ มาเลเซีย เม็กซิโก นิวซีแลนด์ ปาปัวนิวกินี เปรู ฟิลิปปินส์ รัสเซีย สิงคโปร์ ไต้หวัน ไทย สหรัฐ และเวียดนาม
การรวมกลุ่มของ “เขตเศรษฐกิจสมาชิก” แทนที่จะเป็นประเทศต่างๆ ทำให้ฮ่องกงซึ่งอยู่ภายใต้การปกครองของจีน และไต้หวันซึ่งปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย ซึ่งปักกิ่งอ้างว่าเป็นดินแดนของตนเอง สามารถเข้าร่วมได้
กลุ่มประเทศสมาชิกเอเปค ครองสัดส่วนประมาณ 62% ของผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ (จีดีพี) ของโลก และครองสัดส่วนประมาณ 50% ของการค้าโลก
ทั้งนี้ เอเปคดำเนินงานโดยอาศัยข้อตกลงที่ไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย ซึ่งมาจากการเห็นพ้องร่วมกัน โดยสมาชิกแต่ละฝ่ายจะดำเนินการตามข้อตกลงดังกล่าวด้วยความสมัครใจ
การประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจเอเปคปีนี้ มีกำหนดจัดขึ้นในวันพุธที่ 18 พ.ย. และวันพฤหัสบดีที่ 19 พ.ย. และก่อนหน้านั้นจะมีการประชุมสุดยอดซีอีโอ (CEO Summit) ประจำปี ระหว่างวันที่ 17-18 พ.ย.
ทำไมต้องเป็นเซินเจิ้น?
จีนเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมสุดยอดครั้งนี้เป็นครั้งที่ 3 หลังจากเคยจัดขึ้นที่นครเซี่ยงไฮ้ ซึ่งเป็นศูนย์กลางการค้าในปี 2001 และที่กรุงปักกิ่งซึ่งในปี 2014
ชิม ลี นักวิเคราะห์อาวุโสจาก Economist Intelligence Unit กล่าวว่า การเลือกเมืองเซินเจิ้น ซึ่งตั้งอยู่ติดกับศูนย์กลางทางการเงินอย่างฮ่องกงนั้น มีเหตุผลทั้งจากปัจจัยภายในประเทศและปัจจัยระหว่างประเทศ
ในฐานะที่เซินเจิ้นเป็นส่วนหนึ่งของ "เขตอ่าวกวางตุ้ง-ฮ่องกง-มาเก๊า" (Greater Bay Area) ซึ่งปักกิ่งมุ่งหมายจะผลักดันให้เป็นศูนย์กลางระดับโลกด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม "เซินเจิ้น" จึงเปรียบเสมือนเวทีสำหรับแสดงวิสัยทัศน์ของจีนในด้านการพัฒนาและการค้า และการเลือกเมืองนี้ยังเป็นการตอกย้ำถึงความสามารถของเซินเจิ้นในการรับมือกับความผันผวนทางภูมิรัฐศาสตร์
นอกจากนี้ เซินเจิ้นยังเป็นฐานที่ตั้งของบริษัทชั้นนำของจีนหลายแห่ง ทั้งในอุตสาหกรรมยานยนต์และเทคโนโลยี เช่น BYD, Huawei และ Tencent
ปีนี้ใครเข้าร่วมบ้าง
สำนักข่าวเอเอฟพีอ้างอิง แถลงการณ์สั้น ๆ กระทรวงการต่างประเทศจีนซึ่งยืนยันว่า “วันที่ 19 พ.ย.นี้ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง จะจัดการประชุมประมุขของรัฐจีน-รัสเซีย-สหรัฐอเมริกา กับประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ของรัสเซียและประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ ที่เซินเจิ้น”
ด้านรอยเตอร์ระบุว่า ประธานาธิบดีเฟอร์ดินาน มาร์กอส จูเนียร์ แห่งฟิลิปปินส์ คาดว่าจะเข้าร่วมประชุมด้วย
ขณะที่ผู้นำจากแคนาดา ออสเตรเลีย เม็กซิโก และอินโดนีเซียจะเข้าร่วมงานประชุมเอเปคเช่นกัน รวมถึงผู้นำจากมาเลเซีย เกาหลีใต้ และเวียดนาม
ส่วนไต้หวันเตรียมส่งสแตน ชิห์ ผู้ก่อตั้งบริษัท Acer เป็นตัวแทนเข้าร่วมการประชุมดังกล่าว
ด้านโตเกียวเผยเมื่อวันศุกร์ (13 พ.ย.) ว่า ซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีจะเข้าร่วมด้วย ขณะที่นิวซีแลนด์ ยืนยันว่าคริสโตเฟอร์ ลักซัน นายกรัฐมนตรีจะเข้าร่วมเช่นกัน
ประเด็นสำคัญที่น่าจับตา
- ความไม่มั่นคงในตะวันออกลาง: รอยเตอร์เผย อาจมีการหารือเกี่ยวกับผลกระทบทางเศรษฐกิจที่สืบเนื่องมาจากความขัดแย้งในตะวันออกกลาง เช่น ความเสี่ยงต่อความมั่นคงทางพลังงาน กระแสการค้า ห่วงโซ่อุปทาน และภาวะเงินเฟ้อ
- พลวัตระหว่างสามฝ่าย: ทุกสายตาต่างจับจ้องไปที่ความเป็นไปได้ในการพบหารือระหว่างผู้นำจีน รัสเซีย และสหรัฐ นักวิเคราะห์มองว่า จีนยังคงลังเลที่จะเข้าร่วมการเจรจาเรื่องการลดอาวุธนิวเคลียร์ เนื่องจากจีนมีอาวุธประเภทนี้ในครอบครองน้อยกว่าอีกสองประเทศ นอกจากนี้ สหรัฐและรัสเซียยังมีความสนใจที่จะหารือเกี่ยวกับสงครามในยูเครน แต่สำหรับจีนแล้ว อาจไม่ได้มีความสนใจในประเด็นดังกล่าวมากนัก
- ความสัมพันธ์จีน-สหรัฐ: ประเด็นสำคัญนี้ต้องจับตาว่าความสัมพันธ์สองประเทศจะคงความมั่นคงได้หรือไม่ นักวิเคราะห์กล่าวว่าทั้งสองฝ่ายยังไม่สามารถให้คำมั่นสัญญาเกี่ยวกับการขยายเวลาสงบศึกทางการค้าในระยะยาวได้ ส่วนประเด็นเรื่องอุปทานแร่หายาก ปัญญาประดิษฐ์ และภาษีศุลกากรก็อาจถูกหยิบยกขึ้นมาหารือเช่นกัน โดยเฉพาะการขายอาวุธของสหรัฐให้แก่ไต้หวัน
- ความสัมพันธ์ของจีนกับญี่ปุ่นและฟิลิปปินส์: ความตึงเครียดระหว่างญี่ปุ่นและจีนยังคงดำเนินอยู่ นับตั้งแต่ที่นายกรัฐมนตรีทาคาอิจิสร้างความไม่พอใจให้กับปักกิ่ง เมื่อเดือนพ.ย. 2025 ด้วยการระบุว่า “ญี่ปุ่นอาจส่งกองทัพเข้าปฏิบัติการ หากจีนดำเนินมาตรการใดๆ ต่อไต้หวัน ซึ่งเป็นเพื่อนบ้านของญี่ปุ่น แล้วการกระทำนั้นส่งผลคุกคามต่อดินแดนของญี่ปุ่นด้วยเช่นกัน” ขณะเดียวกัน ความสัมพันธ์ระหว่างจีนและฟิลิปปินส์ก็เป็นประเด็นที่ต้องจับตามองอย่างใกล้ชิด ท่ามกลางความตึงเครียดที่ยังคงมีอยู่บริเวณน่านน้ำในทะเลจีนใต้ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีข้อพิพาทระหว่างสองประเทศ





