"ปากีสถาน" รื้อกำแพงภาษี เปิดประตูใหม่ให้ "ธุรกิจไทย" และเป็นก้าวสำคัญที่จะขับเคลื่อนการเจรจา FTA ไทย-ปากีสถาน
ปากีสถาน ตลาดที่มีผู้บริโภคกว่า 240 ล้านคน มากเป็นอันดับ 5 ของโลก ส่วนใหญ่เป็นคนหนุ่มสาว เศรษฐกิจมีขนาดราว 3.7-4 แสนล้านดอลลาร์ และกำลังต้องการเครื่องจักร วัตถุดิบ และสินค้าคุณภาพ เพื่อป้อนโรงงานผลิตของตน
ด่านภาษีที่สูงที่สุดในเอเชียใต้
อย่างไรก็ตาม หากวันนี้ ภาคเอกชนไทยนึกอยากเริ่มค้ากับปากีสถาน เมื่อสินค้าไปถึงด่านศุลกากรปากีสถาน จะถูกเก็บภาษีซ้อนกันหลายชั้น ทั้งภาษีศุลกากรหลัก ภาษีเพิ่มเติม (ACD) และอากรกำกับดูแล (RD) รวมกันแล้วเฉลี่ยเกือบ 20% หรือประมาณ 20 บาทต่อสินค้ามูลค่า 100 บาท สูงที่สุดในภูมิภาค และสูงกว่าไทยที่เก็บเฉลี่ยราว 9.8% และอาเซียนที่ราว 6.5% เท่าตัว
ที่เป็นเช่นนี้เพราะรัฐบาลปากีสถานใช้ภาษีนำเข้าเป็นแหล่งรายได้ ผลที่ตามมาคือสินค้านำเข้าแพง ต้นทุนผลิตในประเทศสูง และผู้ส่งออกปากีสถานเองก็เสียเปรียบ ขณะเดียวกัน ไทยกับปากีสถานยังไม่มีความตกลงเขตการค้าเสรี (FTA) ต่อกัน สินค้าไทยจึงไม่มีสิทธิพิเศษทางภาษี
แต่ประตูกำลังเปิดกว้างขึ้น
ปากีสถาน เริ่มเห็นว่าวิธีนี้ไม่ใช่ทางไปต่อ จึงประกาศ "นโยบายภาษีศุลกากรแห่งชาติ ปี 2025-2030" แผน 5 ปีที่เปลี่ยนจาก “เก็บภาษีเพื่อหารายได้” เป็น “ลดภาษีเพื่อดันการส่งออกและดึงการลงทุน”
แผนปฏิรูปภาษี จะทำเป็นขั้นตอน คือ ภาษีเพิ่มเติม (ACD) จะถูกยกเลิกทั้งหมดภายใน 4 ปี อากรกำกับดูแล (RD) ภายใน 5 ปี อัตราภาษีหลักที่เคยมี 5 ขั้น (0%, 3%, 11%, 16%, 20%) จะเหลือ 4 ขั้น (0%, 5%, 10%, 15%) พร้อมกำหนดเพดานไม่ให้เกิน 15% และสิทธิพิเศษซับซ้อนที่เคยเอื้อรายใหญ่ (Fifth Schedule) จะถูกรวมเข้าระบบปกติที่ทุกรายแข่งขันบนกติกาเดียวกัน ส่วนภาคยานยนต์ซึ่งเคยถูกปกป้องหนาที่สุด ก็จะปรับครั้งใหญ่โดยเริ่มจากกลางปี 2569
เป้าหมายปลายทางคือภาษีเฉลี่ยที่ ราว 9.7% ในปี 2029/30 ซึ่งเกือบเท่าไทยในวันนี้ ปากีสถานประเมินว่าส่งออกจะโต 10-14% นำเข้าเพิ่มราว 5-6% เศรษฐกิจโตเพิ่มราว 2% และรายได้รัฐในระยะยาวเพิ่ม 7-9% เพราะการค้าขยายตัวและการลักลอบนำเข้าลดลง
ไทยได้อะไร
เรื่องนี้ส่งผลถึงนักธุรกิจไทยโดยตรง เมื่อภาษีลดลง ต้นทุนสินค้าไทยที่ไปถึงมือผู้ซื้อปากีสถานก็ถูกลงตาม แม้ยังไม่มี FTA ก็ตาม เพราะอัตราทั่วไปที่ใช้กับทุกประเทศกำลังลดลง และปากีสถานเองตั้งใจให้เครื่องจักร วัตถุดิบ และเทคโนโลยีสมัยใหม่ ซึ่งเป็นสินค้าที่ไทยแข็งแกร่ง มีภาษีต่ำ เพื่อให้โรงงานของเขาผลิตได้ถูกลง
สถานีชาร์จ เครื่องจักรอุตสาหกรรม เครื่องจักรกลการเกษตรที่เกษตรกรรมปากีสถานต้องการยกระดับ เคมีภัณฑ์และพลาสติก อาหารแปรรูปรวมถึงอาหารฮาลาลสำหรับตลาดมุสลิมขนาดใหญ่ และเทคโนโลยีพลังงานสะอาดกับการจัดการน้ำ ซึ่งปากีสถานกำลังเปิดทางให้เงินทุนสีเขียวไหลเข้า
จะเริ่มอย่างไร
สำหรับผู้ประกอบการที่สนใจ ขั้นแรก ควรเริ่มจากเสาะหาพันธมิตร สร้างเครือข่ายผู้นำเข้าและผู้จัดจำหน่ายท้องถิ่นที่ไว้ใจได้ เพราะตลาดนี้ขับเคลื่อนด้วยความสัมพันธ์ ขั้นสอง เจาะตลาดเชิงรุกในสาขาที่ปากีสถานตั้งใจลดภาษีก่อน ขั้นสาม เมื่อรู้จักตลาดดีแล้ว ขยับไปร่วมทุนกับธุรกิจท้องถิ่นหรือตั้งโรงงานในเขตเศรษฐกิจพิเศษ ซึ่งจะหลบกำแพงภาษีและอยู่ใกล้ตลาดได้พร้อมกัน
วันนี้ การค้าไทย-ปากีสถาน อยู่ที่ราว 1.1 พันล้านดอลลาร์ เทียบกับขนาดตลาดแล้วถือว่าน้อยมาก ซึ่งทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องพยายามจะขยายให้สูงขึ้น และมีเป้าหมายขยายเป็น 2.2 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งการปฏิรูปครั้งนี้จะช่วยได้โดยตรง
ก่อนลงทุน ต้องรู้อะไร
การปฏิรูปจะทำเป็นขั้นตอน และอาจเจอแรงต้านจากอุตสาหกรรมที่เคยพึ่ง กำแพงภาษี เช่น ยานยนต์และเหล็ก ความสำเร็จยังขึ้นกับความต่อเนื่องของนโยบาย โลจิสติกส์ และการเข้าถึงเงินทุน ผู้ประกอบการจึงควรติดตามความคืบหน้าอย่างใกล้ชิด และศึกษาตลาดอย่างรอบคอบ
ขณะนี้ปากีสถานกำลังเดินหน้าไปในทิศทางที่ไทยเรียกร้องมาตลอด คือ ภาษีต่ำ โปร่งใส คาดการณ์ได้ ซึ่งสิ่งนี้ เป็นก้าวสำคัญที่จะทำให้การขับเคลื่อนการเจรจา FTA ไทย-ปากีสถาน หรือ PTA (Preferential Trade Agreement) กลับมาได้รับความสนใจอีกครั้ง วันนี้จึงน่าจะเป็นเวลาเหมาะที่จะเริ่มทำความรู้จักปากีสถาน ก่อนที่ประตูจะเปิดกว้างเต็มที่
