สัปดาห์นี้ ผู้นำทั่วโลกมารวมตัวกันที่นิวยอร์ก ร่วมประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ โดนัลด์ ทรัมป์ เตรียมกลับมาขึ้นเวทีอภิปรายเป็นปีที่ 2 ติดต่อกัน การหารือมุ่งเน้นความขัดแย้งขยายวงในตะวันออกกลางและยูเครน รวมถึงความเสี่ยงของเอไอ แต่ผู้นำจีนไม่ร่วมประชุมเลือกไปพบทรัมป์
สำนักข่าวรอยเตอร์รายงาน ผู้นำประเทศเกือบ 130 คนจะมาประชุมกันท่ามกลางภาวะตึงเครียดของระเบียบโลกยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ขณะที่สหประชาชาติ (UN) กำลังดิ้นรนเพื่อรักษาบทบาทและความสำคัญขององค์กร ทั้งยังต้องรับมือกับการโจมตีจากทรัมป์ ผู้ตัดลดเงินสมทบของสหรัฐ และถอนตัวออกจากหน่วยงานต่าง ๆ ของ UN ไปแล้วหลายแห่ง
ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน ซึ่งเคยกล่าวถ้อยแถลงต่อที่ประชุมระดับโลกแห่งนี้ผ่านทางวิดีโอเมื่อปี 2021 จะไม่เดินทางไปร่วมงานที่นิวยอร์ก แต่จะเลือกไปหารือแบบตัวต่อตัวกับทรัมป์ที่กรุงวอชิงตันในวันพฤหัสบดี (24 ก.ย.) แทน ความเคลื่อนไหวดังกล่าวก่อให้เกิดการถกเถียงกันถึงบทบาทและความสำคัญของสหประชาชาติในการรับมือกับวิกฤติโลก
สิ่งที่กระหน่ำซ้ำเติมขวัญกำลังใจและการเงินของ UN คือใครจะเป็นผู้นำคนต่อไป เนื่องจากนายอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการจะหมดวาระสิ้นปี 2026 นี้แล้วโดยยังไม่ชัดเจนว่าใครจะชนะการแข่งขันขึ้นมาดำรงตำแหน่งสืบต่อ
ด้านเหล่านักการทูตเผยว่า คณะมนตรีความมั่นคง (UNSC) 15 ประเทศ อาจจัดประชุมระดับสูงว่าด้วยยูเครน เอไอ และตะวันออกกลาง รวมถึงการพูดคุยกับผู้นำชาติอาหรับ
ริชาร์ด โกวาน จาก International Crisis Group กล่าวว่า หลังจากทรัมป์ดำรงตำแหน่งในวาระที่ 2 มานานกว่าหนึ่งปี
“เราคงไม่พูดแล้วว่า UN กำลังดิ่งลงเหว แต่จะบอกว่าองค์กรกำลังติดอยู่ในภาวะวิกฤติที่ยืดเยื้อไร้กำหนดจบสิ้น”
“แม้ UN อาจไม่ได้เข้าห้องฉุกเฉินเหมือนเมื่อปีก่อน แต่ดูเหมือนต้องพักอยู่ในศูนย์รักษาอาการบาดเจ็บไปอีกนาน”
ไม่กี่วันก่อนสหรัฐเพิ่งจ่ายเงินบริจาค 725 ล้านดอลลาร์เข้ากองทุนงบประมาณ UN จึงรอดจากการเสียสิทธิออกเสียงในที่ประชุมสมัชชาใหญ่สหประชาชาติ (UNGA) แต่ยังเป็นหนี้ UN อีกกว่าหนึ่งพันล้านดอลลาร์ และสหรัฐยังคงเรียกร้องอย่างต่อเนื่องให้ UN ลดค่าใช้จ่ายและปฏิรูปองค์กร
การประชุม UNGA ระดับผู้นำมีขึ้นระหว่างวันที่ 22-29 ก.ย. การอภิปรายมีขึ้นในวันที่ 22-26 และ 28 ก.ย. ส่วนการประชุมสำคัญระดับสูง จัดขึ้นในวันที่ 23, 24, 25, 28 และ 29 ก.ย.
สำหรับกำหนดการแสดงสุนทรพจน์ของเหล่าผู้นำที่น่าสนใจ เช่น ประธานาธิบดีมาซุด เปเซสเคียน ของอิหร่าน ขึ้นเวที UNGA ในวันพุธ (23 ก.ย.) นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮูของอิสราเอล ผู้ที่ศาลอาญาระหว่างประเทศต้องการตัวในข้อกล่าวหาอาชญากรสงครามและก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติในกาซาซึ่งอิสราเอลปฏิเสธ มีกำหนดแสดงสุนทรพจน์ในวันพฤหัสบดี (24 ก.ย.)
ประธานาธิบดีมาห์มุด อับบาส ของปาเลสไตน์ที่ไม่ได้มาประชุมด้วยตนเองเป็นปีที่ 2 เพราะสหรัฐพันธมิตรใกล้ชิดอิสราเอลไม่ให้วีซ่า จะแสดงสุนทรพจน์ผ่านวีดีโอในวันพฤหัสบดีเช่นกัน
ขณะที่ประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ของยูเครน และนายเซอร์เก ลาฟรอฟ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศรัสเซีย จะมากล่าวถ้อยแถลงที่ UNGA
