สำนักข่าว AP รายงานว่า กระทรวงการต่างประเทศเมียนมา ออกแถลงการณ์ปฏิเสธข้อเรียกร้อง ของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) ที่กดดันให้ปล่อยตัว อองซาน ซูจี อดีตผู้นำพลเรือนอย่างไม่มีเงื่อนไข พร้อมส่งสัญญาณลดบทบาทผู้แทนพิเศษของอาเซียน (Special envoy) ท่ามกลางความพยายามของรัฐบาลทหารภายใต้การนำของประธานาธิบดี มิน อ่อง ไลง์ ในการแสวงหาความชอบธรรมทางการเมืองและฟื้นฟูความสัมพันธ์กับชาติสมาชิก
ปัจจุบัน อองซาน ซูจี วัย 81 ปี อยู่ภายใต้การกักบริเวณในสถานที่ปิดลับในกรุงเนปิดอว์ ด้วยข้อหาที่กลุ่มผู้สนับสนุนและนักสิทธิมนุษยชนมองว่ามีแรงจูงใจทางการเมือง
ปมขัดแย้งระลอกใหม่นี้ สืบเนื่องจากการที่รัฐบาลเมียนมา อนุญาตให้ผู้แทนจากคณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (ICRC) เข้าเยี่ยมซูจีเมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งนับเป็นการติดต่อกับองค์กรด้านมนุษยธรรมอิสระระหว่างประเทศเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เธอถูกควบคุมตัวเมื่อ 5 ปีก่อน
ฟิลิปปินส์ ในฐานะประธานอาเซียนประจำปีนี้ ได้ออกแถลงการณ์แสดงความยินดีต่อการอนุญาตให้เข้าเยี่ยมดังกล่าวว่า ถือเป็นก้าวสำคัญสู่การเจรจาและการปรองดอง พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลทหาร เปิดทางให้มีการเข้าถึงนักโทษทางการเมืองมากขึ้น และย้ำจุดยืนที่ต้องการให้เมียนมาปล่อยตัวซูจีโดยสมบูรณ์และไม่มีเงื่อนไข
อย่างไรก็ตาม กระทรวงการต่างประเทศเมียนมาได้ออกแถลงการณ์ตอบโต้เมื่อช่วงดึกของวันเสาร์ โดยวิจารณ์ข้อเรียกร้องดังกล่าวอย่างชัดเจนว่า "แม้รัฐบาลจะมีการลดหย่อนโทษให้เธอด้วยเหตุผลด้านมนุษยธรรม แต่การปล่อยตัวโดยสมบูรณ์และไม่มีเงื่อนไขนั้น จะต้องดำเนินการตามที่กฎหมายบัญญัติไว้เท่านั้น"
นอกจากนี้ เมียนมายังส่งสัญญาณเกี่ยวกับการประสานงานผ่านผู้แทนพิเศษของอาเซียนด้วยว่า จะยังคงทำงานร่วมกับ มาเรีย เทเรซา ลาซาโร รัฐมนตรีต่างประเทศฟิลิปปินส์ ซึ่งดำรงตำแหน่งผู้แทนพิเศษของอาเซียนคนปัจจุบัน แต่ไม่เห็นความจำเป็นที่จะต้องสานต่อกลไกนี้ต่อไป เมื่อสิงคโปร์ก้าวขึ้นมารับตำแหน่งประธานอาเซียนในปี 2027
พร้อมกันนี้ รัฐบาลเมียนมายังอ้างความชอบธรรมในการบริหารประเทศว่า ได้ก้าวขึ้นมาทำหน้าที่ผ่านการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยแบบหลายพรรค ซึ่งสะท้อนถึงเจตนารมณ์ที่แท้จริงของประชาชน
ทิศทางความสัมพันธ์ระหว่างเมียนมาและอาเซียนยังคงเต็มไปด้วยความท้าทาย มิน อ่อง ไลง์ ได้กล่าวสุนทรพจน์เมื่อ 3 เดือนก่อน ช่วงหลังสาบานตนเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีว่า ได้ปฏิเสธแผนสันติภาพของอาเซียนที่ริเริ่มมาตั้งแต่ปี 2021 พร้อมกล่าวหาว่าชาติสมาชิกบางประเทศว่าเลือกปฏิบัติต่อเมียนมา และยืนยันว่ารัฐบาลจะตอบโต้เป็นกรณีไป
ขณะเดียวกัน กลุ่มนักวิจารณ์ยังคงประณามการเลือกตั้งที่จัดขึ้นในช่วงเดือน ธ.ค. ถึง ม.ค. ที่ผ่านมา ว่าเป็นเพียงการเลือกตั้งที่ไม่สุจริตและมุ่งกระชับอำนาจของกองทัพให้เบ็ดเสร็จเท่านั้น
