เปิดช่องแคบฮอร์มุซ แต่ห้ามเรือสหรัฐ-อิสราเอล สื่ออิหร่านอ้าง

สำนักข่าว ฟาร์ส (Fars) ของรัฐบาลอิหร่าน รายงานเมื่อวันพฤหัสบดี (6 ส.ค. 69) ว่า เรือของสหรัฐ และอิสราเอลจะถูกปิดกั้นไม่ให้เดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ภายใต้เงื่อนไขของร่างแผนการจัดการเส้นทางขนส่งทางน้ำที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจแห่งนี้

 

ซีเอ็นบีซี รายงานว่า ทางฝั่งสหรัฐ ดูเหมือนจะปฏิเสธเงื่อนไขดังกล่าวอย่างรวดเร็ว โดยเงื่อนไขนี้ปรากฏขึ้นหลังจากที่ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์  และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง สก็อตต์ เบสเซนต์ ได้ระบุว่า ข้อตกลงระหว่างสหรัฐ กับอิหร่านอาจเกิดขึ้นภายในวันพุธหรือวันพฤหัสบดี

 

“เส้นทางชั่วคราวใดๆ จะต้องไม่มีอุปสรรคใดๆ ทั้งสิ้น ซึ่งหมายความว่า ไม่ต้องรอการอนุมัติหรือการอนุญาต และไม่มีการเก็บค่าธรรมเนียมหรือค่าบริการใดๆ” เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ กล่าวกับทีวีซีเอ็นบีซี เมื่อถูกถามเกี่ยวกับรายงานของฟาร์ส พร้อมกล่าวเสริมว่า “ช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางน้ำสากล และไม่มีฝ่ายใดควบคุมช่องทางเดินเรือหรือมีสิทธิขัดขวางการเดินทางผ่านเส้นทางนี้”

• อิหร่านเรียกร้องค่าชดเชย

ตามรายงานของฟาร์สที่อ้างอิงสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรอิหร่าน แผนดังกล่าวจะสั่งห้ามเรือบรรทุกสินค้าและเรือที่เกี่ยวข้องของอิสราเอลด้วย ข้อจำกัดนี้จะขยายครอบคลุมไปถึง “ประเทศและบุคคลที่สร้างความเสียหายให้อิหร่าน” จนกว่าความเสียหายนั้นจะได้รับ “การชดเชย”

 

นอกจากนี้ อิหร่านวางแผนที่จะลงโทษด้วยการปรับสูงสุดถึง 20% ของมูลค่าสินค้าสำหรับผู้ที่ฝ่าฝืนเงื่อนไขของข้อตกลง ซึ่งปัจจุบันอยู่ระหว่างการพิจารณา ตามรายงานของฟาร์ส

 

ก่อนหน้านี้ เจ้าหน้าที่ในภูมิภาคอ่าวเปอร์เซียระบุว่า อิหร่านและโอมานใกล้จะบรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับการเดินเรือผ่านช่องแคบดังกล่าว โดยทั้งอิหร่านและสหรัฐ ส่งสัญญาณว่าจะมีการประกาศข้อตกลงในเร็วๆ นี้

 

เจ้าหน้าที่รัฐบาลอิหร่านที่เกี่ยวข้องกับข้อตกลงเปิดเผยกับสำนักข่าวเอ็มเอสนาว (MS NOW) ว่า การเดินเรือผ่านช่องแคบนี้จะ “ไม่มีค่าธรรมเนียมหรือค่าบริการ” ภายใต้ข้อตกลงชั่วคราวระหว่างอิหร่านและโอมาน

 

เจ้าหน้าที่กล่าวเสริมว่า ข้อตกลงดังกล่าวครอบคลุมถึงการจราจรทางเรือขาเข้าทั้งหมดผ่านน่านน้ำอาณาเขตของอิหร่าน และการจราจรขาออกผ่านเส้นทางที่อยู่ใกล้กับโอมาน

เจ้าหน้าที่ซึ่งขอไม่เปิดเผยนามเนื่องจากเป็นเรื่องละเอียดอ่อน กล่าวว่า ข้อตกลงนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปิดทางให้การเจรจากลับไปสู่ข้อตกลงหยุดยิงและบันทึกความเข้าใจ (MOU) ที่สหรัฐ และอิหร่านเห็นชอบร่วมกันเมื่อกลางเดือนมิถุนายน ซึ่งเป็นการเริ่มต้นวงรอบการเจรจา 60 วันครั้งใหม่

 

นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ยังบอกกับ MS NOW ว่า องค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (IMO) แห่งสหประชาชาติ และสหรัฐ จะมีส่วนร่วมในการประกาศข้อตกลงนี้ด้วย

 

ด้านเจ้าหน้าที่รัฐบาลในภูมิภาคอ่าวอีกรายหนึ่งเปิดเผยกับ MS NOW ว่า ข้อตกลงนี้ได้รับการรับรองจากสมาชิกของสภาความร่วมมือแห่งอ่าวอาหรับ (GCC) แล้ว

 

• อิหร่านระบุสหรัฐ พร้อม ‘กลับสู่ข้อตกลง’

 

คาเซม การิบาบาดี  รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ให้สัมภาษณ์กับสถานีโทรทัศน์ไออาร์เอ็นเอ (IRNA) ของรัฐบาลเมื่อดึกวันพุธว่า สหรัฐ พร้อมที่จะ “กลับสู่ข้อตกลง” แต่ปฏิเสธว่าไม่ได้มีการเจรจาร่วมกับสหรัฐ ในช่วงเวลานี้

 

เขาไม่ได้ลงรายละเอียดเกี่ยวกับข้อตกลงดังกล่าว แต่คาดว่าน่าจะหมายถึงความเข้าใจชั่วคราวที่บรรลุร่วมกันในเดือนมิถุนายน

 

ภายใต้บันทึกความเข้าใจที่ลงนามเมื่อวันที่ 17 มิถุนายน ระหว่างสหรัฐ และอิหร่าน เตหะรานต้องอนุญาตให้เรือพาณิชย์เดินทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซโดยไม่คิดค่าบริการเป็นเวลา 60 วัน ในทางกลับกัน วอชิงตันได้ตกลงที่จะยกเลิกการปิดล้อมทางนาวีต่อเรือของอิหร่าน รวมถึงมาตรการอื่นๆ

 

เมื่อวันจันทร์ ทรัมป์ ได้กล่าวหาผู้นำของสาธารณรัฐอิสลามแห่งนี้ว่า “กลับกลอก” เกี่ยวกับการเจรจาสันติภาพ โดยระบุว่าการเจรจากำลังดำเนินอยู่ “ไม่ว่าอิหร่านจะยอมรับหรือไม่ก็ตาม”

 

การิบาบาดี กล่าวว่า “หนทางแห่งความเข้าใจคือระหว่างอิหร่านและโอมาน และไม่มีการเจรจาใดๆ กับสหรัฐ เกิดขึ้นในช่วงเวลานี้”

 

ในแถลงการณ์เมื่อวันพฤหัสบดี การิบาบาดี ระบุว่า “ความเข้าใจ” ระหว่างอิหร่านและโอมานเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซใกล้จะเสร็จสมบูรณ์แล้ว

 

เขากล่าวว่า อิหร่านได้เรียกร้องให้มีการเปลี่ยนเส้นทางเดินเรือในช่องแคบ โดยเสริมว่า “เส้นทางเก่าไม่ตอบโจทย์สภาวะที่ยากลำบากในปัจจุบัน ซึ่งส่งผลกระทบต่อความมั่นคงแห่งชาติของสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน”

 

เอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน ส่งสัญญาณก่อนหน้านี้ว่า ข้อตกลงใกล้จะเรียบร้อยแล้ว หาก “ไม่มีมือที่สามเข้ามาขัดขวางการทำงานในส่วนนี้”

 

สำนักข่าว แอ็กซิออส (Axios) รายงานเมื่อดึกวันอังคารว่า สหรัฐ อิหร่าน และโอมาน กำลังใกล้จะบรรลุข้อตกลงชั่วคราวเพื่อกลับมาเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง โดยวอชิงตันตั้งเป้าที่จะประกาศในวันพุธ

 

เบสเซนต์ ยังเปิดเผยกับซีเอ็นบีซี อีกด้วยว่า ข้อตกลงเพื่อปลดล็อกเส้นทางน้ำแห่งนี้อาจบรรลุได้ภายในวันพุธ

 

อย่างไรก็ตาม กองบัญชาการกลางสหรัฐ (USCENTCOM) ได้ยืนยันผ่านโพสต์บน X เมื่อวันอังคารว่า “เส้นทางสายใต้ผ่านช่องแคบฮอร์มุซยังคงเปิดกว้างและเสรีสำหรับเรือพาณิชย์ทุกลำที่ต้องการเดินทางผ่านเส้นทางน้ำสากลนี้” โดยเส้นทางสายใต้ดังกล่าวตัดผ่านน่านน้ำอาณาเขตของโอมาน แทนที่จะเป็นส่วนที่อยู่ใกล้อิหร่าน

 

ขณะเดียวกัน ศูนย์ปฏิบัติการการค้าทางทะเลแห่งสหราชอาณาจักร (UKMTO) เปิดเผยเมื่อวันพฤหัสบดีว่า ได้รับรายงานเกี่ยวกับเหตุระเบิดใกล้เรือบรรทุกน้ำมันนอกชายฝั่งเยเมนและโอมานเมื่อวันพุธที่ผ่านมา