ผลสำรวจล่าสุดพลิกกระแสโลก นานาชาตินิยมจีนมากกว่าสหรัฐ ส่วนหนึ่งเป็นผลจากความตึงเครียดระหว่างรัฐบาลทรัมป์กับพันธมิตร
เว็บไซต์แชนเนลนิวส์เอเชีย (ซีเอ็นเอ) รายงานผลสำรวจความคิดเห็นล่าสุดจากศูนย์วิจัยพิว เก็บข้อมูลใน 36 ประเทศและดินแดน รวมเขตเวสต์แบงก์และเยรูซาเล็มตะวันออก จากประชาชนกว่า 42,000 คน ค่าความคลาดเคลื่อนอยู่ที่ 2.3%-5.5% แล้วแต่ประเทศ ระหว่างเดือน ก.พ.และ พ.ค. ซึ่งเป็นช่วงที่สหรัฐและอิสราเอลทำสงครามกับอิหร่าน พบว่า ประชาชนใน 25 ประเทศและดินแดน รวมถึงแคนาดาและเม็กซิโกชื่นชมจีนมากกว่าสหรัฐ
มีเพียง 6 ประเทศเท่านั้นที่ประชาชนยังมองสหรัฐดีกว่าจีน 22 ใน 36 ประเทศและดินแดนชอบประธานาธิบดีสี จิ้นผิงของจีนมากกว่าประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐ เช่น แคนาดา เม็กซิโก ฝรั่งเศส เยอรมนี และสหราชอาณาจักร อย่างไรก็ตาม ประชาชนในหลายประเทศยังเชื่อมั่นในตัวสองคนนี้ต่ำ
ลอรา ซิลเวอร์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการการวิจัยทัศนคติโลกของพิว หนึ่งในทีมนักวิจัย กล่าวว่า นี่เป็นครั้งแรกในรอบราว 20 ปีที่พิวสำรวจความคิดเห็นทั่วโลกแล้วพบว่า จีนได้รับการชื่นชอบมากกว่าสหรัฐ ในอดีตมุมมองต่อปักกิ่งและวอชิงตันคล้ายคลึงกันมากในบางจุด แต่นี่เป็นครั้งแรกที่จีนถูกมองดีขึ้นอย่างมาก
การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นหลังจากการระบาดของ โควิด-19 กลายเป็นปัญหาไกลตัว แล้วโลกเริ่มมองสหรัฐแย่ลง
“จริงๆ แล้วเป็นความสัมพันธ์ระหว่างการเกิดสงครามกับความรู้สึกที่ว่า สหรัฐไม่ใช่แค่ไม่มีส่วนร่วมสร้างสันติภาพและเสถียรภาพ ประชาชนยังมั่นใจในตัวโดนัลด์ ทรัมป์ น้อยลงด้วย” ซิลเวอร์กล่าวและว่า การที่ทรัมป์ต้องการควบคุมกรีนแลนด์ กองทัพอเมริกันบุกจับประธานาธิบดีนิโคลัส มาดูโรของเวเนซุเอลา และการจัดการสงครามอิสราเอล-ฮามาสในกาซาของสหรัฐ ล้วนทำให้ความนิยมในหลายประเทศตกต่ำ
“ช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมาสหรัฐมีส่วนร่วมกับโลกมาก แต่ไม่ได้ถูกมองในทางดี” ซิลเวอร์ระบุ และนอกเหนือจากผู้คนลืมเลือนเรื่องโควิดกันไปแล้วดูเหมือนจีนจะได้รับความนิยมมากกว่าด้วยเมื่อเทียบกับสหรัฐ
“เปรียบเทียบกันแล้ว จีนถูกมองว่าเป็นพันธมิตรที่เชื่อถือได้มากกว่าในหลายๆ ด้าน และมีส่วนร่วมกับสันติภาพและเสถียรภาพโลกมากกว่าด้วย” นักวิจัยรายนี้กล่าวเสริม
ที่เห็นได้ชัดคือ พันธมิตรสหรัฐบางประเทศเปลี่ยนทัศนคติไปอย่างมากช่วงไม่กี่ปีหลัง เช่น แคนาดา ผลสำรวจใหม่พบว่า ชาวแคนาดาเพียง 33% เท่านั้นที่มองสหรัฐในทางบวก ลดลงจาก 57% ในปี 2023 ในช่วงเดียวกันการชื่นชมจีนเพิ่มขึ้นจาก 14% มาอยู่ที่ 44%
ทรัมป์เก็บภาษีสินค้าแคนาดาหลายชนิดในปีที่ผ่านมา และอ้างถึงขนาดที่ว่า แคนาดา ควรเป็น “รัฐที่ 51”
ประเทศสำคัญในยุโรป เช่น ฝรั่งเศส เยอรมนี สเปน อิตาลี สวีเดน เนเธอร์แลนด์ และสหราชอาณาจักรก็เปลี่ยนทัศนคติไปมากเหมือนกัน
ในสหราชอาณาจักร ที่เมื่อปี 2023 ประชาชนราว 6 ใน 10 มองสหรัฐในทางบวก ตอนนี้มองจีนกับสหรัฐพอๆ กัน โดยเมื่อสามปีก่อนประชาชน 33% ชื่นชอบสหรัฐมากกว่าจีน
ในบรรดาหกประเทศที่ประชาชนชอบสหรัฐมากกว่า อิสราเอลชื่นชอบมากที่สุด ชาวอิสราเอลราว 8 ใน 10 คน ชื่นชอบสหรัฐ 19% ชอบจีน
อีกห้าประเทศได้แก่ ญี่ปุ่น อินเดีย เกาหลีใต้ ฟิลิปปินส์ และโปแลนด์ กระนั้นมุมมองต่อสหรัฐได้ลดลงช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
แต่ถ้าเป็นประเด็นรัฐบาลเคารพเสรีภาพส่วนบุคคล สหรัฐยังเหนือกว่าจีน ทว่า ช่องว่างก็ลดลงทุกที
แม้สถานะของจีนจะดีขึ้นบ้าง แต่ช่องว่างที่แคบลงนั้น “ส่วนใหญ่เกิดจากข้อเท็จจริงที่ว่าผู้คนในเกือบทุกประเทศที่สำรวจมีแนวโน้มตอบว่ารัฐบาลสหรัฐ เคารพเสรีภาพส่วนบุคคลของประชาชนน้อยลง” นับตั้งแต่ปี 2021 ซึ่งเป็นครั้งสุดท้ายที่พิวถามคำถามนี้


