รัฐบาลประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ตัดสินใจไม่ต่อข้อตกลงการค้าสามฝ่ายกับแคนาดาและเม็กซิกโก แต่เลือกให้ทบทวนรายปีแทน
เว็บไซต์ซีเอ็นบีซีรายงาน เมื่อวันพุธ (1 ก.ค.) ตามเวลาท้องถิ่น อันเป็นวันที่ข้อตกลงการค้าสามฝ่ายระหว่างสหรัฐ-เม็กซิโก-แคนาดา หรือ USMCA ครบกำหนดต้องตัดสินใจว่าจะต่ออายุออกไปอีก 16 ปีหรือไม่ ซึ่งสหรัฐไม่ต่อ ทั้งๆ ที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เคยเรียกว่า “ข้อตกลงดีที่สุดที่เราเคยทำ”
การตัดสินใจนี้เท่ากับว่า USMCA จะมีผลบังคับใช้ไปอีก 10 ปี ตราบเท่าที่ไม่มีประเทศสมาชิกใดพยายามถอนตัวออกจากข้อตกลง แต่ต้องทบทวนข้อตกลงเป็นประจำทุกปี ซึ่งอาจส่งผลให้ต้องเจรจาต่อรองในส่วนสำคัญของสนธิสัญญากันใหม่ด้วย
ทรัมป์ “เลือกที่จะไม่ต่ออายุ USMCA โดยไม่ได้แก้ปัญหาที่มีอยู่” เจ้าหน้าที่ระดับสูงคนหนึ่งในรัฐบาลกล่าวกับผู้สื่อข่าวในการประกาศข่าว
"กล่าวอีกนัยหนึ่ง สหรัฐไม่เห็นด้วยกับการต่ออายุ USMCA ในเงื่อนไขปัจจุบัน" ดังนั้น ผลก็คือ USMCA ไม่ได้รับการต่ออายุ" เจ้าหน้าที่คนเดิมกล่าวและว่า ความกังวลหลักของทรัมป์เกี่ยวกับข้อตกลง USMCA อยู่ที่การขาดดุลการค้าของสหรัฐกับคู่ค้าทั้งสองประเทศ ซึ่งทรัมป์ “ได้เปลี่ยนธรรมชาติความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างสหรัฐ-แคนาดา-เม็กซิโกไปเรียบร้อยแล้ว” ก่อนถึงเส้นตายวันพุธด้วยการใช้ภาษี
แถลงการณ์จากนายเจมีสัน กรีเออร์ ผู้แทนการค้าสหรัฐ ระบุว่า รัฐบาลทรัมป์ “จะยังคงหารือกับเม็กซิโกและแคนาดาต่อไปเพื่อแก้ไขข้อบกพร่องของข้อตกลง”
ทั้งนี้ USMCA เจรจากันระหว่างทรัมป์เป็นประธานาธิบดีวาระแรก เพื่อแทนข้อตกลงการค้าเสรีอเมริกาเหนือ (NAFTA) ที่ใช้มา 26 ปี และทรัมป์วิจารณ์มาตลอดว่าไม่เป็นธรรมกับสหรัฐ
เมื่อข้อตกลงใหม่มีผลบังคับใช้ในเดือนก.ค. 2020 ทรัมป์ยกย่องว่าเป็น “ข้อตกลงทางการค้าที่ยุติธรรม สมดุล และเป็นประโยชน์มากที่สุดเท่าที่เราเคยลงนามเป็นกฎหมาย”
แต่ความชื่นชมของทรัมป์ต่อ USMCA เพิ่งเลือนหายไปพร้อมๆ กับความตึงเครียดที่เพิ่มมากขึ้นกับเพื่อนบ้านทั้งสอง
“ผมไม่รู้ว่าจะต่ออายุหรือไม่ เราไม่ต้องการอะไรๆ ที่แคนาดามี เราไม่ต้องการอะไรที่เม็กซิโกมี แต่พวกเขาต้องการทุกอย่างที่เรามี และพวกเขาต้องปฏิบัติกับเราให้ดีกว่านี้” ทรัมป์กล่าวถึง USMCA ในเดือน มิ.ย.
ทรัมป์โอดครวญมานานแล้วว่าสหรัฐขาดดุลการค้ากับประเทศคู่ค้าต่อเนื่อง เพื่อแก้ไขความไม่เป็นธรรมที่เขามองเห็นและผลักดันให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนโยบายอื่นๆ ในวาระที่สองของเขา ทรัมป์จึงได้กำหนดอัตราภาษีศุลกากรกับเกือบทุกประเทศ รวมถึงเม็กซิโกและแคนาดา
นับตั้งแต่ระบอบภาษีของทรัมป์ถูกศาลปัดตก สหรัฐและเม็กซิโกก็เริ่มเจรจาทวิภาคีกันหลายครั้ง และจะคุยกันต่อหลังเส้นตาย 1 ก.ค. ส่วนกับแคนาดายังไม่ได้เริ่มเจรจา
