อิหร่านโหมกระแส‘ควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ’ก่อนเจรจารอบใหม่

สำนักข่าวบลูมเบิร์กรายงาน นายคาเซม การีบาบาดี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการต่างประเทศอิหร่านให้สัมภาษณ์สถานีโทรทัศน์ทางการว่า อิหร่าน ต้องการทำข้อตกลงกับโอมาน ซึ่งควบคุมอีกฝั่งหนึ่งของ ช่องแคบฮอร์มุซ เพื่อดูแลเรือที่สัญจร แต่อิหร่านจะเดินหน้าแผนของตนเอง “หากโอมานไม่สนใจทำเช่นนั้นไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใดก็ตาม”

ความเห็นดังกล่าวถือเป็นหลักฐานล่าสุดว่า อิหร่านไม่มีความประสงค์จะกลับไปสู่สถานภาพเดิมก่อนสหรัฐและอิสราเอลเปิดปฏิบัติการทางทหารต่ออิหร่าน ซึ่งเรือทั้งหลายสามารถแล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซได้อย่างเสรี ข้อตกลงสันติภาพเบื้องต้นที่ลงนามกันเมื่อหลายวันก่อน ระบุว่า อิหร่านจะไม่เก็บค่าผ่านทางเป็นเวลา 60 วัน แต่เปิดช่องให้เรือต้องถูกเก็บค่าธรรมเนียมในรูปแบบใดรูปแบบหนึ่งหลังจากนั้น

ท่าทีดังกล่าวจะยิ่งเพิ่มแรงกดดันให้กับการเจรจารอบถัดไป ที่สหรัฐกล่าวว่า จะมีขึ้นที่กรุงโดฮาของกาตาร์ ในวันอังคาร (30 มิ.ย.) ตามเวลาท้องถิ่น โดยนายสตีฟ วิตคอฟ ทูตพิเศษของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และนายจาเรด คุชเนอร์ บุตรเขยเข้าร่วม ขณะที่นายมาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ กล่าวในบาห์เรนเมื่อสัปดาห์ก่อนว่า การเก็บค่าผ่านทางหรือค่าธรรมเนียมใดๆ เป็นเรื่องที่ไม่อาจยอมรับได้

อิหร่านไม่ได้ยืนยันรายละเอียดการเจรจารอบใหม่เพื่อยุติสงครามอย่างถาวร นายการีบาบาดีเคยกล่าวก่อนหน้านี้ว่า “พวกอเมริกันกำลังเดินทางมาโดฮา แต่เราไม่มีแผนจะพบกับพวกเขา” ขณะเดียวกันก็ยอมรับว่า ตัวแทนอิหร่านจะไปที่นั่นเพื่อติดตามการปฏิบัติตามข้อตกลงชั่วคราวผ่านกาตาร์คนกลาง

ด้านทรัมป์ กล่าวที่ห้องทำงานรูปไข่เมื่อวันจันทร์ ไม่บอกว่าการเจรจารอบนี้จะได้ผลอะไรใหม่ๆ หรือไม่ หลังจากต่างฝ่ายต่างโจมตีกันเมื่อช่วงสุดสัปดาห์ บั่นทอนการหยุดยิงระหว่างสองประเทศ ทรัมป์ยืนยันว่า เขายังคงมุ่งเน้นไม่ให้อิหร่านมีอาวุธนิวเคลียร์

“การประชุมที่โดฮาอาจจะสำคัญ หรืออาจจะไม่สำคัญก็ได้” ทรัมป์กล่าว “เราจะได้รู้กัน แต่เรากำลังได้เปรียบทางด้านการทหาร ผมว่าเราเกือบจะชนะแล้ว และมันก็ง่ายมาก ๆ นั่นก็คือการปลดอาวุธนิวเคลียร์ของอิหร่าน เราไม่ต้องการให้พวกเขามีอาวุธนิวเคลียร์ และพวกเขาก็จะไม่มีอาวุธนิวเคลียร์”

สหรัฐ ยุโรป และประเทศในอ่าวเปอร์เซียต่างกังวลมากขึ้นเรื่องการเก็บค่าผ่านช่องแคบ ที่อาจทำให้ต้นทุนพลังงานสูงขึ้น และเสี่ยงเป็นตัวอย่างให้กับประเทศอื่น กระนั้นความสามารถของอิหร่านก็มีจำกัด หากเส้นทางตอนใต้ของโอมานยังเปิดให้เรือแล่นได้

โอมานนั้นไม่เอาด้วยกับแนวคิดเก็บค่าธรรมเนียม สุลต่านไฮทัม บิน ตาริก พบกับประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครงในกรุงปารีสเมื่อวันจันทร์ ทั้งสองตอกย้ำความรับผิดชอบต่อเสรีภาพในการเดินเรือ “โดยไม่มีเงื่อนไขหรือข้อจำกัดรวมถึงสิทธิในการผ่านทางตามกฎหมายทะเล”

ในขณะนี้ เรือบรรทุกน้ำมันยังคงแล่นผ่านช่องแคบได้ตามปกติ แม้จะมีการโจมตีเกิดขึ้นก็ตาม ข้อมูลการติดตามเรือที่รวบรวมโดยบลูมเบิร์กแสดงให้เห็นว่า ในช่วงดึกของวันจันทร์ เรือบรรทุกน้ำมันสามลำกำลังมุ่งหน้าเข้าสู่ช่องแคบ ขณะที่อีกสองลำแล่นออกจากช่องแคบได้สำเร็จในช่วงเช้าของวันเดียวกัน

เรือบรรทุกน้ำมันขนาดใหญ่พิเศษอีกสองลำ รวมถึงลำที่วกกลับไปเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ดูเหมือนจะกำลังเคลื่อนไหวอีกครั้งเพื่อออกจากอ่าวเปอร์เซีย