ทริปแรกของปี ‘สี จิ้นผิง’เยือนเกาหลีเหนือ ตามคำเชิญ‘คิม จองอึน’

สถานีโทรทัศน์ซีซีทีวีของทางการจีน ประกาศเมื่อวันศุกร์ (5 มิ.ย.)

“สี จิ้นผิง เลขาธิการคณะกรรมาธิการกลาง พรรคคอมมิวนิสต์จีน และประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน จะเยือนสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนเกาหลี อย่างเป็นทางการ ระหว่างวันที่ 8-9 มิ.ย. ตามคำเชิญของคิม จองอึน”

เว็บไซต์นิกเคอิเอเชียรายงานว่า เป็นการเยือนในวาระเฉลิมฉลองครบรอบ 65 ปี ข้อตกลงทวิภาคีระหว่างกัน สำนักข่าวเคซีเอ็นเอของทางการเกาหลีเหนือก็รายงานข่าวนี้ แต่ไม่ได้เผยรายละเอียดว่า สีจะมีวาระใดมาหารือกับคิม 

สี ไปเยือนเกาหลีเหนือครั้งล่าสุดในปี 2019 ได้พบกับคิมที่ต้อนรับด้วยกองทหารเกียรติยศเต็มรูปแบบ ส่วนคิม นั้นมาเยือนจีนเมื่อเดือน ก.ย. ปีก่อน ร่วมพิธีสวนสนามเฉลิมฉลองวาระครบรอบ 80 ปี สิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 และได้พบกับสีด้วย

จีนและเกาหลีเหนือมีพรมแดนร่วมกันยาว 1,400 กิโลเมตร และผูกพันกันด้วยสนธิสัญญาป้องกันประเทศ รับประกันการสนับสนุนซึ่งกันและกันหากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งถูกโจมตี จีนมีข้อผูกพันรูปแบบนี้กับเกาหลีเหนือเพียงประเทศเดียวเท่านั้น 

 สื่อทางการจีนยืนยันการเดินทางของสีหลังจากมีเสียงพูดกันหนาหูช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา รวมทั้งมีรายงานข่าวคณะผู้แทนจีนไปเกาหลีเหนือ โดยเมื่อวันที่ 9 เม.ย. หวัง อี้ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศจีน ได้หารือกับโช ซนฮุย ที่กรุงเปียงยางให้คำมั่นว่าจะเสริมสร้าง “ความร่วมมือเชิงปฏิบัติในทุกระดับและในหลากหลายสาขา”

นักวิเคราะห์เคยกล่าวกับแชนเนลนิวส์เอเชียของสิงคโปร์ว่า การเยือนกรุงเปียงยางของสี จะเป็นการส่งสัญญาณถึงเจตนารมณ์ของรัฐบาลปักกิ่งที่จะปรับเปลี่ยนอิทธิพลเหนือเกาหลีเหนือและคาบสมุทรเกาหลี

ในเดือน พ.ค. สีเพิ่งต้อนรับประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐ และประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูตินของรัสเซีย ตอกย้ำความใฝ่ฝันของรัฐบาลปักกิ่งที่ต้องการขยายอิทธิพลระดับโลก ประเด็นที่เกี่ยวข้องกับคาบสมุทรเกาหลีถูกกล่าวถึงในแถลงการณ์ของทั้งจีนและสหรัฐ โดยทำเนียบขาวระบุว่า ทรัมป์และสี จิ้นผิง “ยืนยันเป้าหมายร่วมกันในการลดอาวุธนิวเคลียร์ของเกาหลีเหนือ”

 ขณะที่สื่อทางการจีนรายงานในเวลานั้นเพียงว่า สองผู้นำหารือ “หัวข้อสำคัญในประเด็นระหว่างประเทศและภูมิภาค” รวมถึงคาบสมุทรเกาหลี สะท้อนถึงความแตกต่างในท่าทีของทั้งสองประเทศต่อเรื่องนี้

จีนเป็นเสาหลักทางเศรษฐกิจให้กับประเทศเพื่อนบ้านที่ค่อนข้างเก็บเนื้อเก็บตัวรายนี้ ด้วยการส่งออกพลังงาน รวมถึงผลิตภัณฑ์ทางการแพทย์และอิเล็กทรอนิกส์มาให้ ขณะเดียวกันจีนก็นำเข้าสินค้าโภคภัณฑ์ เช่น ทังสเตนและแร่เหล็กจากเกาหลีเหนือ

ปีก่อนจีนส่งออกสินค้ามาเกาหลีเหนือ มูลค่า 2.3 พันล้านดอลลาร์ ซึ่งต่ำกว่าระดับก่อนโควิดในปี 2019 ที่ 2.5 หมื่นล้านดอลลาร์ แต่การนำเข้าของจีนสูงกว่าระดับปี 2019 ที่ 235 ล้านดอลลาร์ ทะลุ 440 ล้านดอลลาร์ไปแล้ว

“เกาหลีเหนือมุ่งมั่นอย่างเต็มที่ที่จะเสริมสร้างความสัมพันธ์กับจีนด้วยเหตุผลทางเศรษฐกิจ” ชู แจวู ผู้เชี่ยวชาญด้านนโยบายต่างประเทศจีน มหาวิทยาลัยคย็องฮีในกรุงโซล กล่าวกับนิกเคอิเอเชีย นั่นรวมถึงการได้ความช่วยเหลือจากปักกิ่งกระชับสัมพันธ์กับเขตเศรษฐกิจตลาดเกิดใหม่ในกลุ่มโลกใต้ และกลุ่มพหุภาคีอื่นๆ

ตั้งแต่เดือน มี.ค.เป็นต้นมา แอร์ไชนา สายการบินแห่งชาติจีน กลับมาเปิดเที่ยวบินตรงปักกิ่ง-เปียงยาง อำนวยความสะดวกในการไปมาหาสู่ระหว่างกัน หลังจากระงับการบินตรงระหว่างเมืองหลวงสองประเทศในปี 2020 เพราะโควิด-19 ระบาด รถไฟปักกิ่ง-เปียงยางก็กลับมาให้บริการอีกครั้งในเดือนเดียวกัน เสริมบริการขนส่งสินค้าที่เริ่มต้นขึ้นอีกครั้งใน ก.ย.2022

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากเกาหลีเหนือสร้าง “วอนซาน คัลมา” รีสอร์ทขนาดใหญ่ริมหาดแล้วเสร็จ รองรับนักท่องเที่ยวได้มากถึง 20,000 คน

“จีนกำลังช่วยเหลือ [เปียงยาง]หารายได้จากเงินตราต่างประเทศผ่านการจัดท่องเที่ยวเป็นหมู่คณะโดยทางการจีนไปยังเกาหลีเหนือสิ่งนี้ช่วยให้เศรษฐกิจของเกาหลีเหนือเติบโตแตะระดับ 3% ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา” ชูกล่าว

• นัยต่อโครงการนิวเคลียร์

การไปเยือนเปียงยางหลังพบกับทรัมป์และปูตินเมื่อเดือนก่อน จะเปิดทางให้สีฉายภาพจีนว่าเป็นหนึ่งในมหาอำนาจไม่กี่รายที่คุยได้กับทุกประเทศในโลกที่แตกแยกมากขึ้นทุกขณะ การที่สีพบคิมจะเป็นการเตือนใจวอชิงตันและมอสโกถึงอิทธิพลที่ปักกิ่งมีต่อเกาหลีเหนือ แม้ข้อได้เปรียบมีจำกัดก็ตาม

และแม้จะถูกจีนกดดันมาหลายปี แต่เกาหลีเหนือก็เร่งโครงการนิวเคลียร์ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา รวมทั้งกระชับความสัมพันธ์ทางทหารกับมอสโกให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้นนับตั้งแต่รัสเซียรุกรานยูเครน

ในวันพฤหัสบดี (4 มิ.ย.) สื่อทางการเกาหลีเหนือเผยแพร่ภาพคิมกำลังตรวจสอบชุดเครื่องหมุนเหวี่ยง ณ โรงงานเสริมสมรรถนะยูเรเนียมแห่งใหม่ ที่ผู้เชี่ยวชาญด้านนิวเคลียร์จะนำไปวิเคราะห์เพื่อประเมินว่าโรงงานแห่งนี้สามารถผลิตวัสดุฟิสไซล์ได้มากแค่ไหน

ด้านสำนักงานประธานาธิบดีเกาหลีใต้แถลงว่า รัฐบาล “ติดต่อใกล้ชิด” กับจีนในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับคาบสมุทรเกาหลี และหวังว่า “การแลกเปลี่ยนระหว่างเกาหลีเหนือกับจีนจะมีส่วนสร้างสันติภาพและเสถียรภาพ”