เจรจาสหรัฐ–อิหร่านชะงัก หลังฮิซบอลเลาะห์ปฏิเสธข้อตกลงหยุดยิง

บลูมเบิร์ก รายงานข่าวว่า ยังไม่เห็นสัญญาณความคืบหน้าในการเจรจาหยุดยิงระหว่างสหรัฐกับอิหร่าน หลังเกิดเหตุความรุนแรงระลอกหนักที่สุดในรอบหลายสัปดาห์ และในขณะที่กองกำลังฮิซบอลเลาะห์ซึ่งอิหร่านหนุนหลังได้ปฏิเสธข้อตกลงหยุดยิงในเลบานอนที่สหรัฐเป็นคนกลางไกล่เกลี่ยเมื่อวันพฤหัสบดี (4 มิ.ย.69)

 

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุว่าการเจรจาหยุดยิงอยู่ใน “ขั้นตอนสุดท้าย” แต่ก่อนหน้านั้น รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านกล่าวว่าการเจรจาได้ชะงักลงแล้ว เมื่อวันพุธ อิหร่านยิงขีปนาวุธและโดรนโจมตีกูเวตและบาห์เรน ทำให้มีผู้เสียชีวิต 1 คน และบาดเจ็บอีกหลายสิบคนที่สนามบินหลักของกูเวต หลังจากสหรัฐโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันลำหนึ่งที่มุ่งหน้าไปยังสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน

• ฮิซบอลเลาะห์กร้าวสู้รบต่อ

ในเลบานอน กลุ่มนักรบฮิซบอลเลาะห์ระบุว่าพวกเขาไม่ยอมปฏิบัติตามเงื่อนไขของข้อตกลงหยุดยิงที่กระทรวงการต่างประเทศสหรัฐประกาศออกมาเพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนหน้านั้น ขณะที่กระทรวงสาธารณสุขเลบานอนระบุว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 8 คนจากการโจมตีของอิสราเอล และกองทัพอิสราเอลกล่าวว่าฮิซบอลเลาะห์ยิงจรวดหลายลูกใส่ทหารของตน โดยไม่มีรายงานผู้บาดเจ็บ

 

เมื่อผู้สื่อข่าวถามที่ทำเนียบขาวเมื่อวันพฤหัสบดีเกี่ยวกับการที่ฮิซบอลเลาะห์ปฏิเสธข้อตกลงหยุดยิง ทรัมป์กล่าวว่า “พวกเขาไม่ได้ปฏิเสธผม” และอ้างว่า “พวกเขาโทรหาเรา” เพื่อหารือเรื่องการยุติการสู้รบ

 

แม้การสู้รบจะยังดำเนินต่อไป ราคาน้ำมันกลับอ่อนตัวลงหลังปรับขึ้นสามวันติด ท่ามกลางความหวังของนักลงทุนหลังสหรัฐประกาศข้อตกลงหยุดยิงในเลบานอน ขณะเดียวกัน การโจมตีทางทหารของอิสราเอลในเลบานอนที่ยังต่อเนื่อง กลายเป็นอุปสรรคสำคัญในขณะที่ทรัมป์พยายามดึงสหรัฐออกห่างจากสงครามอิหร่านที่เขาเป็นฝ่ายเปิดฉาก

 

ทรัมป์ย้ำหลายครั้งว่าข้อตกลงใกล้จะเกิดขึ้นแล้ว แม้อิหร่านจะไม่ยอมอ่อนข้อให้กับข้อเรียกร้องของเขาเรื่องโครงการนิวเคลียร์ และเงื่อนไขของการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง 

ก่อนเกิดสงคราม เส้นทางเดินเรือนี้รองรับน้ำมันราวหนึ่งในห้าของอุปทานทั้งโลก แต่ตั้งแต่สหรัฐและอิสราเอลโจมตีอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ การขนส่งก็ถูกตัดลดลงอย่างมาก เจ้าหน้าที่ในอุตสาหกรรมน้ำมันเตือนว่าราคาอาจพุ่งขึ้นอีกครั้งเมื่อสต็อกถูกดึงมาใช้มากขึ้น

• ทรัมป์อ้างเจรจาขั้นสุดท้าย

เมื่อวันพฤหัสบดี ทรัมป์ระบุในโพสต์บนโซเชียลมีเดียว่าเขา “กำลังอยู่ตรงกลางของการเจรจาขั้นสุดท้ายเพื่อยุติสงครามกับสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน” โดยไม่ได้ให้รายละเอียดเกี่ยวกับเนื้อหาการเจรจา แต่ใช้โพสต์ดังกล่าวโจมตีมติของสภาผู้แทนราษฎรสหรัฐซึ่งพรรครีพับลิกันคุมเสียงข้างมาก ที่ลงมติให้ยุติสงคราม

 

แม้มติดังกล่าวจะไม่ได้ยุติปฏิบัติการทางทหารของสหรัฐต่ออิหร่านโดยตรง แต่นับเป็นสัญญาณสะท้อนว่าความขัดแย้งครั้งนี้ยิ่งไม่เป็นที่นิยมในสายตาประชาชนอเมริกัน และทำให้สมาชิกพรรครีพับลิกันเองกังวลต่อผลกระทบของสงครามต่อการเลือกตั้งกลางเทอม

 

ทรัมป์โพสต์ข้อความดังกล่าวเพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังจากรัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน อับบาส อารักชี ระบุว่า “ยังไม่มีความคืบหน้าที่เป็นรูปธรรมในกระบวนการเจรจา” กับสหรัฐตามรายงานของสำนักข่าวกึ่งทางการทาสนิม

 

หนึ่งในเงื่อนไขสำคัญที่อิหร่านตั้งไว้คือ การยุติการโจมตีของอิสราเอลในเลบานอน ซึ่งกองกำลังอิสราเอลกำลังเดินหน้าปฏิบัติการครั้งใหญ่เพื่อผลักดันกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ที่อิหร่านหนุนหลังให้ออกจากพื้นที่

 

“สำหรับอิหร่าน คำถามก็คือ ‘ทรัมป์จะสามารถควบคุมอิสราเอลได้หรือไม่?’” เนต สวอนสัน นักวิจัยอาวุโสจากสภาแอตแลนติก (Atlantic Council) และอดีตเจ้าหน้าที่สหรัฐที่เคยทำงานด้านอิหร่านในกระทรวงการต่างประเทศและสภาความมั่นคงแห่งชาติประจำทำเนียบขาว กล่าว “ถ้าเขายังควบคุมอิสราเอลในเลบานอนไม่ได้ แล้วจะควบคุมพวกเขาในอิหร่านได้อย่างไร?”

 

เมื่อวันพฤหัสบดี นาอิม กัสเซม ผู้นำฮิซบอลเลาะห์ ปฏิเสธข้อตกลงที่สหรัฐ เป็นคนกลางจัดทำระหว่างอิสราเอลกับรัฐบาลเลบานอน โดยเรียกว่าข้อตกลงดังกล่าว “ไร้สาระ” กลุ่มฮิซบอลเลาะห์ซึ่งไม่ได้มีส่วนร่วมโดยตรงในโต๊ะเจรจา ระบุในจดหมายว่า พวกเขาจะไม่ยอมรับเงื่อนไขที่เชื่อมโยงการคงอยู่ของตนในเลบานอนเข้ากับการยุติสงครามและการถอนทหารอิสราเอล การปะทะยังคงดำเนินต่อไปในตอนใต้ของเลบานอน

 

• ความเคลื่อนไหวอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับสงครามครั้งนี้ 

 

อิหร่านอนุญาตให้เจ้าหน้าที่ของสำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศของสหประชาชาติ (IAEA) เข้าเยี่ยมชมโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ที่บูเชห์รในสัปดาห์นี้ แต่ยังเพิกเฉยต่อคำร้องของผู้ตรวจการที่ต้องการตรวจสอบสภาพและที่ตั้งของคลังยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของตน

สหราชอาณาจักรและฝรั่งเศสได้จัดทำแผนขั้นสุดท้ายเพื่อเป็นผู้นำภารกิจนานาชาติในการกวาดล้างทุ่นระเบิดในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งจะเริ่มได้ภายในไม่กี่วันหลังจากที่สหรัฐและอิหร่านบรรลุข้อตกลงเปิดเส้นทางเดินเรือดังกล่าวอีกครั้ง ตามคำให้การของผู้ที่รับรู้เรื่องนี้

กองทัพอิสราเอลเปิดฉากโจมตีทางอากาศต่อเป้าหมาย 4 แห่งในเมืองกาซา ซึ่งเป็นเมืองหลักของเขตปกครองปาเลสไตน์ ตามรายงานของสื่อท้องถิ่น

กองกำลังรักษาสันติภาพชั่วคราวของสหประชาชาติในเลบานอน (UNIFIL) ระบุว่า เจ้าหน้าที่หนึ่งนายเสียชีวิต และอีกสองนายได้รับบาดเจ็บ จากการโจมตีในพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ