‘อัตราเจริญพันธุ์ญี่ปุ่น’ ในปี 2025 ลดลงสู่ระดับ 1.14 ร่วงติดต่อกันเป็นปีที่ 10 แล้ว โดยมีเด็กเกิดใหม่เพียง 671,236 คน ลดลง 2.2% จากปี 2024
ตามข้อมูลที่กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการเผยแพร่ในวันพุธ (3 มิ.ย.) อัตราการเจริญพันธุ์รวมของญี่ปุ่นทำสถิติตกต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ในปี 2025 ลดลง 10 ปีติดต่อกัน โดยอัตราการเจริญพันธุ์ ทั่วประเทศลดลงสู่ระดับ 1.14 ในปี 2025 หรือลดลง 0.01 จุดจากปีก่อนหน้า อัตราดังกล่าวคือค่าเฉลี่ยจำนวนบุตรต่อผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ 1 คน
ส่วนจำนวนเด็กเกิดใหม่ภายในประเทศลดลงสู่ระดับ 671,236 คน ร่วง 2.2% จากปี 2024 และทำสถิติเด็กเกิดใหม่ต่ำที่สุดนับตั้งแต่บันทึกข้อมูลในปี 1899
อย่างไรก็ตาม อัตราการลดลงชะลอตัวลงจากที่เคยลดลงมากกว่า 5% ต่อปีในช่วงสามปีจนถึงปี 2024 ซึ่งเป็นช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 กระทรวงสาธารณสุขระบุว่า การเพิ่มขึ้นของจำนวนการแต่งงานอาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้อัตราการเกิดที่ลดลงชะลอตัวลงเล็กน้อย
ในปี 2025 มีคู่รักสมรสกันราว 489,119 คู่ เพิ่มขึ้น 0.8% จากปีก่อนหน้า ถือเป็นยอดสมรสที่เพิ่มขึ้นเป็นปีที่สองติดต่อกันแล้ว
อย่างไรก็ตามด้วยจำนวนเด็กเกิดใหม่ที่ลดลงมากกว่า 2% ในแต่ละปี ญี่ปุ่นยังคงประสบปัญหาในการควบคุมอัตราการเกิดที่ร่วงลงเรื่อยๆ
ทั้งนี้ ในบรรดา 47 จังหวัดของญี่ปุ่น จ.โอกินาวา มีอัตราการเจริญพันธุ์สูงที่สุดที่ 1.52 ขณะที่กรุงโตเกียวมีอัตราการเจริญพันธุ์ต่ำที่สุดที่ 0.96 และเป็นเพียงจังหวัดเดียวที่มีอัตราการเจริญพันธุ์ต่ำกว่า 1
ส่วนอายุเฉลี่ยของผู้หญิงที่มีลูกคนแรกยังคงอยู่ที่อายุ 31 ปี เป็นปีที่สามติดต่อกันแล้ว ซึ่งบ่งชี้ว่ายังไม่มีการเปลี่ยนแปลงเกี่ยวกับแนวโน้มการมีบุตรช้าลงของผู้หญิง และจำนวนเด็กเกิดใหม่เพิ่มขึ้นแค่ในผู้หญิงช่วงอายุ 30-34 ปี โดยเพิ่มขึ้น 2,221 คนจากปีก่อนหน้า
ในขณะเดียวกัน จำนวนผู้เสียชีวิตในปี 2025 อยู่ที่ 1,589,489 ราย ลดลงเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้าเป็นครั้งแรกในรอบห้าปี กระทรวงสาธารณสุขระบุว่า สาเหตุของการลดลงมาจากการเสียชีวิตจากโควิด-19 และโรคหัวใจและหลอดเลือดที่ลดลง
อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงประชากรตามธรรมชาติ หรือความแตกต่างระหว่างการเกิดและการตาย ติดลบเป็นปีที่ 19 ติดต่อกันแล้ว โดยการลดลงของประชากรตามธรรมชาติในปี 2025 อยู่ที่ 918,253 ราย เกือบสองเท่าของระดับในปี 2018 และจำนวนผู้เสียชีวิตยังคงมากกว่าจำนวนผู้เกิดราว 900,000 รายในช่วงสองปีที่ผ่านมา
ในการประมาณการประชากรในอนาคตที่สถาบันวิจัยประชากรและประกันสังคมแห่งชาติของญี่ปุ่นเผยแพร่ในปี 2023 ระบุว่า จากการใช้สมมติฐานอัตราการเกิดระดับปานกลาง (medium-fertility projection) พบว่าอัตราการเจริญพันธุ์รวมในปี 2025 อาจอยู่ที่ 1.25 หรือสตรี 1 คนจะมีบุตรเพียงเฉลี่ยเพียง 1.25 คน แต่ตัวเลขจริงของปี 2025 ที่ระดับ 1.14 นั้นกลับใกล้เคียงกับประมาณการอัตราการเกิดต่ำที่สถาบันคาดคะเนไว้มากกว่า ซึ่งเป็นฉากทัศน์เชิงลบ โดยคาดการณ์ว่าอัตราเจริญพันธุ์อาจอยู่ที่ประมาณ 1.10
นอกจากนี้ สถาบันยังคาดการณ์ด้วยว่าจำนวนเด็กเกิดใหม่อาจไม่ลดลงถึงระดับ 670,000 คน จนกว่าจะถึงปี 2040 แต่ในความเป็นจริงนั้น ญี่ปุ่นกลับแตะระดับดังกล่าวเร็วกว่าที่คาด 15 ปี

