'สหรัฐ' ขยายเวลาหยุดยิงกับอิหร่าน 'ไม่มีกำหนด' เปิดโอกาสยื่นข้อเสนอยุติสงคราม

สำนักข่าวบลูมเบิร์กรายงานว่า สหรัฐและอิหร่านตกอยู่ในหล่มของการแย่งชิงการควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ หลังจากประสบความล้มเหลวในการฟื้นเจรจาสันติภาพรอบใหม่ โดยทั้งสองฝ่ายต่างปิดกั้นเส้นทางน้ำเพื่อใช้เป็นข้อต่อรองในช่วงหยุดยิงที่ยืดเยื้อ

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่า การหยุดยิงที่ตกลงกันเมื่อวันที่ 7 เมษายน จะยังคงมีผลบังคับใช้ต่อไปอย่างไม่มีกำหนด ในขณะที่วอชิงตันรอให้อิหร่านยื่นข้อเสนอสันติภาพใหม่ แต่เตหะรานกล่าวว่ายังไม่มีแผนที่จะเข้าร่วมการเจรจาในเร็ว ๆ นี้

ด้านรองประธานาธิบดี เจ.ดี. แวนซ์ เตรียมเดินทางไปยังอิสลามาบัดเมื่อวันอังคารเพื่อเริ่มการเจรจาอีกครั้ง ก่อนที่จะมีความชัดเจนว่าอิหร่านจะไม่ส่งคณะผู้แทนของตนเอง แวนซ์จึงไม่ได้เดินทางไป

แคโรไลน์ เลวิตต์ โฆษกทำเนียบขาวกล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า ประธานาธิบดี “ยังไม่ได้กำหนดเส้นตายที่แน่นอนสำหรับการรับข้อเสนอจากอิหร่าน”

สหรัฐยังคงปิดล้อมทางทะเลต่อเรือที่เข้าและออกจากท่าเรือของอิหร่าน เพื่อกดดันสาธารณรัฐอิสลาม ซึ่งเป็นความเคลื่อนไหวที่อับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านเรียกว่า เป็น “การละเมิดข้อตกลงหยุดยิง”

ด้านประธานาธิบดี มาซูด เปเซชเคียนของอิหร่าน กล่าวในแถลงการณ์ว่า แม้ว่าอิหร่านยินดีที่จะเจรจา แต่ “การปิดล้อมและการข่มขู่เป็นอุปสรรคสำคัญ” ต่อการเจรจาทางการทูต

ในขณะเดียวกัน อิหร่านก็ปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซอยู่เช่นกัน โดยปิดกั้นการจราจรทางทะเลระหว่างประเทศเกือบทั้งหมด และเรือปืนของอิหร่านได้ยิงใส่เรือพาณิชย์ในช่องแคบเมื่อวันพุธที่ผ่านมา

การขยายเวลาหยุดยิงของทรัมป์แสดงให้เห็นถึงการถอยระดับหนึ่งจากที่เคยขู่ว่าจะกลับมาโจมตีอิหร่านอีกครั้ง หากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้ภายในกำหนดเส้นตายวันพุธ (22 เม.ย.) ที่ผ่านมา ซึ่งการกระทำดังกล่าวอาจจุดชนวนสงครามที่คร่าชีวิตผู้คนไปหลายพันคนและทำให้ราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้นอีก

ด้านกระทรวงกลาโหมสหรัฐ แถลงว่า จอห์น ฟีแลน เลขานุการกองทัพเรือ ได้ลาออกจากตำแหน่ง และ “มีผลทันที” โดยไม่ได้ระบุเหตุผล นี่ถือเป็นการลาออกของเจ้าหน้าที่ระดับสูงคนที่สองจากกระทรวงกลาโหมนับตั้งแต่สงครามกับอิหร่านเริ่มต้นขึ้น หลังจากที่พลเอก แรนดี จอร์จ เสนาธิการกองทัพบก ถูกขอให้ลาออกเมื่อต้นเดือนนี้

การปลดเจ้าหน้าที่เหล่านี้เกิดขึ้นท่ามกลางการปรับโครงสร้างระดับสูงในกองทัพภายใต้การนำของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม พีท เฮกเซธ ซึ่งพยายามที่จะปรับเปลี่ยนวัฒนธรรมและตำแหน่งระดับสูงของกระทรวงกลาโหมอย่างจริงจัง

ทั้งนี้ ราคาน้ำมันปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่องเป็นวันที่สาม โดยราคาน้ำมันดิบเบรนต์พุ่งขึ้นเหนือ 101 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ตลาด physical ยังคงส่งสัญญาณถึงภาวะขาดแคลนอุปทานในระยะสั้น โดยราคาน้ำมันดิบเดทเต็ดเบรนต์ (Dated Brent) ซึ่งเป็นราคาน้ำมันดิบที่สำคัญที่สุดในตลาดโลก ปรับตัวสูงขึ้นเหนือ 107 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

ราคาน้ำมันเบนซิน หน้าปั๊มในสหรัฐก็ปรับตัวสูงขึ้นสู่ระดับสูงสุดในรอบเกือบสี่ปี ส่งผลให้ทรัมป์ถูกกดดันให้แก้ไขความขัดแย้งนี้

บลูมเบิร์กระบุว่า จนถึงขณะนี้ก็ยังไม่มีสัญญาณว่าช่องแคบฮอร์มุซจะเปิดให้ขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวอีกครั้งในเร็วๆ นี้ ซึ่งเพิ่มโอกาสที่จะเกิดปัญหาการขาดแคลนอุปทานและวิกฤติเงินเฟ้อทั่วโลก

ทรัมป์โทษความแตกแยกในผู้นำอิหร่าน

ทรัมป์ กล่าวโทษ ความแตกแยกในหมู่ผู้นำของสาธารณรัฐอิสลามว่าเป็นสาเหตุที่ต้องขยายเวลาหยุดยิง ซึ่งสำนักข่าวฟ็อกซ์นิวส์รายงานว่าอาจอยู่ได้ไม่เกินห้าวัน อย่างไรก็ตาม เลวิตต์ได้ออกมาโต้แย้งรายงานที่ว่าทรัมป์มีกำหนดเวลาหยุดยิงที่สั้นกว่านั้นแล้ว

“ดิฉันทราบว่ามีรายงานจากแหล่งข่าวที่ไม่เปิดเผยชื่อว่าอาจมีกำหนดเส้นตายภายในสามถึงห้าวัน” เธอกล่าว และย้ำว่า

“นั่นไม่เป็นความจริง ประธานาธิบดีไม่ได้กำหนดเส้นตายนั้นเอง แต่สุดท้ายแล้ว เขาจะเป็นผู้กำหนดกรอบเวลา”

ขณะที่อิหร่านกล่าวว่าจะไม่เปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง ซึ่งปิดมาตั้งแต่เริ่มสงครามเมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ หรือเข้าร่วมการเจรจาสันติภาพ จนกว่าการปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐจะสิ้นสุดลง

เมื่อเช้าวันพุธ เอกอัครราชทูตอิหร่านประจำสหประชาชาติ (ยูเอ็น) กล่าวว่า อิหร่านได้รับ “สัญญาณบางอย่าง” ว่าสหรัฐพร้อมที่จะยกเลิกการปิดล้อม แต่ไม่ได้ให้รายละเอียดเพิ่มเติม

นอกเหนือจากประเด็นช่องแคบฮอร์มุซแล้ว ทั้งสองฝ่ายยังคงมีความเห็นที่แตกต่างกันในประเด็นระยะยาว เช่น สถานะของโครงการนิวเคลียร์และขีปนาวุธของอิหร่าน และการสนับสนุนกลุ่มติดอาวุธในตะวันออกกลาง

พบเรือถูกโจมตีในฮอร์มุซในวันพุธ

เมื่อวันพุธที่ผ่านมา มีรายงานการโจมตีเรือหลายลำในช่องแคบฮอร์มุซ

หน่วยงานประสานงานด้านการค้าทางทะเลของสหราชอาณาจักร (UK Maritime Trade Operations) ซึ่งเป็นหน่วยงานประสานงานด้านการเดินเรือ โพสต์ใน X ระบุว่า เรือบรรทุกสินค้าและเรือคอนเทนเนอร์ถูกโจมตีโดยกองกำลังอิหร่านในช่องแคบดังกล่าว

ต่อมาสถานีโทรทัศน์ของรัฐบาลอิหร่านรายงานว่า กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามของอิหร่าน (IRGC) ได้ยึดเรือสองลำ คือ เรือ MSC Francesca และเรือ Epaminondas ในช่องแคบฮอร์มุซ และนำขึ้นฝั่งเพื่อตรวจสอบ

หนังสือพิมพ์วอลล์สตรีทเจอร์นัลรายงานว่า เรือทั้งสองลำถูกโจมตี เช่นเดียวกับเรือลำที่สาม คือ เรือ Euphoria

อย่างไรก็ตาม ท่ามกลางรายงานโจมตี ยังมีเรือบรรทุกน้ำมันอิหร่านที่บรรทุกเต็มลำ 2 ลำสามารถแล่นออกจากอ่าวเปอร์เซียและผ่านแนวปิดล้อมของสหรัฐได้ในสัปดาห์นี้ การออกไปได้ของเรือบรรทุกน้ำมันเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงข้อจำกัดของความพยายามของสหรัฐในการควบคุมการส่งออกน้ำมันดิบของเตหะราน

ตัวเลขจากบริษัทข่าวกรองข้อมูล Vortexa ชี้ให้เห็นว่า มีเรือบรรทุกน้ำมันและเรือบรรทุกก๊าซธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับอิหร่านอย่างน้อย 34 ลำสามารถแล่นผ่านช่องแคบและแนวปิดล้อมของสหรัฐได้แล้ว

อิสราเอล-เลบานอน เจรจาต่อในวอชิงตัน

อิสราเอลและเลบานอน เตรียมกลับมาเจรจาโดยตรงอีกครั้งในวันพฤหัสบดี (23 เม.ย.) ที่กรุงวอชิงตันของสหรัฐ

ตามที่เจ้าหน้าที่กระทรวงการต่างประเทศระบุไมค์ ฮักกาบี เอกอัครราชทูตสหรัฐประจำอิสราเอลและพันธมิตรของทรัมป์คาดว่าจะเข้าร่วมการเจรจาครั้งนี้ด้วย

อิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์ กลุ่มติดอาวุธที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านซึ่งมีฐานที่ตั้งอยู่ในเลบานอน ได้เริ่มสงครามคู่ขนานกันในต้นเดือนมีนาคม แต่ทรัมป์ประกาศว่าทั้งสองฝ่ายหยุดยิงกันเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ซึ่งการหยุดยิงจะสิ้นสุดในวันที่ 26 เมษายน แม้ฮิซบอลเลาะห์ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงอย่างเป็นทางการ แต่การหยุดยิงก็ยังคงดำเนินไปได้ด้วยดี ขณะที่แต่ละฝ่ายต่างกล่าวหาอีกฝ่ายว่ากลับมาโจมตีอีกครั้งก็ตาม ส่วนทรัมป์ต้องการข้อตกลงที่ครอบคลุมมากขึ้นเพื่อยุติความขัดแย้งนี้

ทั้งนี้ สหรัฐและอิหร่านยังคงมีการเผชิญหน้ากันอย่างตึงเครียด นับตั้งแต่ทั้งสองฝ่ายประกาศหยุดยิงเป็นเวลาสองสัปดาห์เมื่อวันที่ 7 เมษายน และต่อมาทรัมป์ก็ประกาศหยุดยิงต่ออย่างไม่มีกำหนด แต่อิหร่านยังไม่ออกมาตอบรับเรื่องนี้

นอกจากนี้ ในสัปดาห์ที่แล้วก็เกิดความสับสน เมื่ออารักชีประกาศเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้เรือพาณิชย์ทุกประเภทผ่านได้แล้ว และปิดช่องแคบในเวลาต่อมา เมื่อมีความชัดเจนว่าการปิดล้อมของสหรัฐยังคงอยู่ต่อไป

เจ้าหน้าที่สหรัฐและอิหร่านระบุว่า สมาชิกบางส่วนของรัฐบาลและผู้นำทางทหารของอิหร่าน รวมถึงผู้ที่อยู่ในระดับสูงของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่าน (IRGC) มองว่า การที่สหรัฐยังคงปิดล้อมอยู่นั้นเป็นสัญญาณเพิ่มเติมที่บ่งบอกว่า "ไม่สามารถไว้วางใจทรัมป์ได้"

แหล่งข่าวที่ทราบเกี่ยวกับสถานการณ์นี้กล่าวว่า อาห์หมัด วาฮิดี ผู้นำของ IRGC เป็นหนึ่งในกลุ่มที่ไม่ไว้วางใจทรัมป์และกำลังผลักดันให้มีการเจรจาที่แข็งกร้าว