ทรัมป์อ้างอิหร่านรับเงื่อนไขตกลงหยุดยิงสงครามอิหร่านถาวร

บลูมเบิร์ก รายงานว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แสดงท่าทีมองโลกในแง่ดีต่อโอกาสที่สหรัฐและอิหร่านจะบรรลุข้อตกลงหยุดยิงถาวร ขณะที่ทั้งสองฝ่ายกำลังหารือกันเรื่องการขยายเวลาการหยุดยิงก่อนที่กำหนดจะหมดอายุในสัปดาห์หน้า

 

“มันดูดีมากที่เรากำลังจะทำข้อตกลงกับอิหร่าน และมันจะเป็นข้อตกลงที่ดี” ทรัมป์บอกกับผู้สื่อข่าวที่ทำเนียบขาวเมื่อวันพฤหัสบดี (16 เม.ย.69) เขาระบุว่าการเจรจาระหว่างวอชิงตันและเตหะรานอาจกลับมาดำเนินต่อในสุดสัปดาห์นี้

 

ทรัมป์อ้างโดยไม่มีหลักฐานว่า อิหร่านยอมรับเงื่อนไขที่ต่อต้านมาตลอด รวมถึงการสละความทะเยอทะยานในการครอบครองอาวุธนิวเคลียร์และการส่งมอบวัสดุนิวเคลียร์ ข้อตกลงดังกล่าวยังจะรวมถึง “น้ำมันฟรี” และการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งด้วย ทรัมป์กล่าวเสริม ฝ่ายเตหะรานยังไม่ได้ยืนยันต่อสาธารณะว่าได้ยอมรับเงื่อนไขเหล่านี้แล้ว

• ผู้นำอาหรับ-ยุโรปคาดต้องเจรจากันนาน 6 เดือน

 

ความคาดหวังของทรัมป์ที่มองว่าจะได้ข้อยุติอย่างรวดเร็วสวนทางกับผู้นำอาหรับอ่าวและยุโรปบางราย ที่คาดว่าข้อตกลงสันติภาพระหว่างสหรัฐ–อิหร่านจะต้องใช้เวลาราวหกเดือนในการเจรจาให้สำเร็จ

 

ประธานาธิบดีสหรัฐระบุว่า เขาไม่คาดว่าจะต้องขยายเวลาการหยุดยิง 2 สัปดาห์เพื่อให้บรรลุข้อตกลง โดยทำนายว่าจะหาทางออกได้ “ในเร็วๆ นี้” แต่ก็เสริมว่าหากจำเป็น เขาก็พร้อมจะขยายเวลาออกไป

 

ราคาน้ำมันดิบเวสต์เทกซัส (WTI) ร่วงลงใกล้ 93 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ลดลงมากกว่า 3% ในสัปดาห์นี้ ขณะที่น้ำมันดิบเบรนท์ปิดเหนือ 99 ดอลลาร์ในวันพฤหัสบดี ราคาน้ำมันในตลาดซื้อขายส่งมอบกันจริงยังคงสูงกว่าสัญญาซื้อขายล่วงหน้าอย่างมาก เนื่องจากอุปทานระยะสั้นตึงตัว เบรนท์แบบกำหนดวันที่ส่งมอบ (Dated Brent) ซึ่งเป็นดัชนีสำคัญที่สุดของราคาน้ำมันจริงในตลาดโลก ซื้อขายกันที่ราว 116 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

 

ก่อนหน้านั้นในวันพฤหัสบดี ทรัมป์ประกาศว่าอิสราเอลและเลบานอนได้ตกลงหยุดยิงเป็นเวลา 10 วัน ซึ่งเป็นก้าวย่างที่อาจช่วยผ่อนคลายความตึงเครียดโดยรวมในภูมิภาค นายกรัฐมนตรีอิสราเอล เบนจามิน เนทันยาฮู ยืนยันผ่านวิดีโอว่าเขายอมรับข้อตกลงหยุดยิงดังกล่าว เพื่อผลักดันให้การเจรจาเดินหน้าไปสู่ “ข้อตกลงสันติภาพประวัติศาสตร์” กับเลบานอน

 

ทรัมป์ระบุว่าการหยุดยิงมีกำหนดเริ่มต้นเวลา 17:00 น. ตามเวลานครนิวยอร์ก เขายังสั่งการให้รองประธานาธิบดี เจดี แวนซ์ รัฐมนตรีต่างประเทศ มาร์โก รูบิโอ และประธานคณะเสนาธิการร่วม แดน เคน “ทำงานร่วมกับอิสราเอลและเลบานอนเพื่อบรรลุสันติภาพถาวร ”

อิสราเอลได้โจมตีกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ ตัวแทนอิทธิพลของอิหร่านในตอนใต้ของเลบานอนอย่างหนัก ซึ่งเป็นปฏิบัติการทางทหารที่เสี่ยงจะทำให้ข้อตกลงหยุดยิงแยกต่างหากกับอิหร่านล่มลง การประกาศของทรัมป์ในวันพฤหัสบดีไม่ได้กล่าวถึงฮิซบอลเลาะห์

 

ทรัมป์กล่าวว่าเขาได้สนทนากับ โจเซฟ อูน ประธานาธิบดีเลบานอน และเนทันยาฮู ก่อนจะประกาศหยุดยิง ต่อมาในโพสต์อีกฉบับ ทรัมป์ระบุว่าเขาจะเชิญผู้นำทั้งสองมาเจรจาที่ทำเนียบขาว และภายหลังเขากล่าวว่าการเยือนดังกล่าวอาจเกิดขึ้นภายในหนึ่งสัปดาห์

 

ในอีกด้านหนึ่ง ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของปากีสถาน อาซิม มูนีร์ ได้เดินทางเยือนอิหร่านในสัปดาห์นี้ ในขณะที่ประเทศของเขาพยายามทำหน้าที่ไกล่เกลี่ยให้มีการขยายการหยุดยิงระหว่างวอชิงตันและเตหะราน ปากีสถานเป็นเจ้าภาพการเจรจาระดับสูงระหว่างเจ้าหน้าที่สหรัฐและอิหร่านเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา  การพูดคุยที่ไม่สามารถสร้างความคืบหน้าท่ามกลางสงครามที่ดำเนินมา 6 สัปดาห์ มูนีร์ได้รับการต้อนรับโดยรัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน อับบาส อารักชี

 

ทรัมป์กล่าวเมื่อวันพฤหัสบดีว่าเขา “อาจจะ” เดินทางไปปากีสถาน หากบรรลุข้อตกลงกับอิหร่านได้

 

“พวกเขายอมแทบจะทุกอย่างแล้ว” ทรัมป์กล่าว “พวกเขาแค่ต้องมานั่งที่โต๊ะพร้อมปากกา”

 

สหรัฐและอิหร่านกำลังพิจารณาการขยายเวลาหยุดยิงออกไปอีก 2 สัปดาห์ ตามข้อมูลจากบุคคลที่รู้เรื่องนี้ซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อเพราะเป็นการเจรจาละเอียดอ่อน อีกบุคคลหนึ่งที่คุ้นเคยกับการหารือระบุว่าทั้งสองฝ่ายไม่ต้องการกลับไปสู่การสู้รบอีก

 

คำให้สัมภาษณ์ของเจ้าหน้าที่อิหร่านและสหรัฐ ในวันพฤหัสบดีแสดงให้เห็นว่าทั้งสองฝ่ายยังคงมีความเห็นต่างกันมากในประเด็นสำคัญ แต่การหยุดยิงกับเลบานอนอาจช่วยสร้างแรงส่งใหม่ โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ ประธานสภาผู้แทนราษฎรอิหร่าน ซึ่งเข้าร่วมการเจรจาที่ปากีสถาน เคยกล่าวก่อนหน้านี้ว่าการหยุดยิงถาวรจะต้องครอบคลุมถึงการสู้รบในเลบานอนด้วย

 

ผู้นำอาหรับอ่าวและยุโรปบางส่วนเชื่อว่าข้อตกลงสันติภาพระหว่างสหรัฐ–อิหร่านจะใช้เวลาประมาณหกเดือนในการเจรจา และฝ่ายที่ทำสงครามควรขยายเวลาหยุดยิงให้ครอบคลุมช่วงเวลาดังกล่าว ตามคำบอกเล่าของเจ้าหน้าที่จากภูมิภาคเหล่านั้นซึ่งคุ้นเคยกับเรื่องนี้

• โลกกดดันให้เปิดช่องแคบฮอร์มุซ

ผู้นำเหล่านี้ต้องการให้มีการเปิดช่องแคบฮอร์มุซซึ่งเป็นเส้นเลือดใหญ่ด้านพลังงานทันที และเตือนถึงความเสี่ยงของวิกฤตอาหารโลกหากช่องแคบยังคงปิดเกินเดือนหน้า เจ้าหน้าที่ที่ให้ข้อมูลซึ่งขอไม่เปิดเผยชื่อกล่าว

 

การควบคุมช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมทางทะเลสำคัญสำหรับการขนส่งพลังงาน ยังคงเป็นประเด็นขัดแย้ง โดยการปิดล้อมทางเรือของสหรัฐ ดำเนินเข้าสู่วันที่สี่แล้ว ในฝั่งอิหร่านซึ่งได้ปิดช่องแคบอย่างมีนัยสำคัญตั้งแต่เริ่มสงคราม ยังคงเดินหน้าวางแผนจะเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านทางเรือ แม้สงครามจะยุติแล้วก็ตาม

• อังกฤษเสนอจัดตั้งกองกำลังดูแลฮอร์มุซ

สหราชอาณาจักรและฝรั่งเศสจะเป็นเจ้าภาพการประชุมสุดยอดร่วมกับประเทศราว 40 ชาติ เพื่อหารือการจัดตั้งกองกำลังทางเรือที่รับรองเสรีภาพในการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ อย่างไรก็ดี การส่งกำลังดังกล่าวยังคงอีกไกล เนื่องจากผู้นำยุโรประบุว่าต้องการรอให้สหรัฐ และอิหร่านบรรลุข้อตกลงระยะยาวก่อน

 

รัฐมนตรีกลาโหมสหรัฐ พีท เฮกเซธ กล่าวว่า กองทัพพร้อมกลับมาปฏิบัติการสู้รบ “ได้ทันทีเพียงกดปุ่ม” ทุกเมื่อที่ทรัมป์สั่ง และเตือนอิหร่านไม่ให้ตัดสินใจผิดพลาด

 

กองบัญชาการกลางสหรัฐระบุว่า มีเรือ 14 ลำที่หันหัวเรือลำกลับในช่วงสามวันที่ผ่านมา แทนที่จะเสี่ยงทดสอบการปิดล้อมทางเรือของสหรัฐต่อเรือที่มีความเชื่อมโยงกับอิหร่านซึ่งต้องการผ่านช่องแคบ

 

อิหร่านมองว่าการยืดเวลาการปิดล้อมของสหรัฐเป็น “บทนำสู่การละเมิดข้อตกลงหยุดยิง” ตามคำกล่าวของ อาลี อับดุลลาฮี ผู้บัญชาการกองบัญชาการทหารร่วมของอิหร่าน ที่เผยแพร่โดยสถานีโทรทัศน์ของรัฐ

 

สหรัฐกำลังส่งทหารหลายพันนายเพิ่มเติมไปยังตะวันออกกลางในอีกไม่กี่วันข้างหน้าเพื่อกดดันให้เตหะรานทำข้อตกลง ตามรายงานของวอชิงตันโพสต์ที่อ้างเจ้าหน้าที่ซึ่งไม่เปิดเผยชื่อ

 

แม้อิสราเอลได้เข้าร่วมกับสหรัฐในการหยุดโจมตีอิหร่านเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว แต่กองทัพอิสราเอลยังคงเดินหน้าปฏิบัติการโจมตีฮิซบุลเลาะห์ในเลบานอนต่อไป ทำให้ความพยายามเพื่อสันติภาพในภาพรวมซับซ้อนมากยิ่งขึ้น

 

เนทันยาฮูกล่าวว่าเขาได้สั่งกองทัพอิสราเอล ซึ่งบุกเข้าไปในเลบานอนเมื่อเดือนที่แล้ว ให้ขยายเขตกันชนที่ต้องการจัดตั้งภายในอาณาเขตของเลบานอน

 

การเจรจาระหว่างอิสราเอลกับรัฐบาลในเบรุตซึ่งมีอิทธิพลจำกัดต่อฮิซบอลเลาะห์ ได้มีขึ้นเมื่อวันอังคารที่กรุงวอชิงตัน ความขัดแย้งครั้งนี้คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วมากกว่า 2,000 คน และทำให้ประชาชนกว่า 1 ล้านคนต้องพลัดถิ่น ตามข้อมูลของทางการเลบานอน

• ทรัมป์เปลี่ยนท่าทีไปมา

ทรัมป์สลับท่าทีไปมาระหว่างการประกาศว่าสหรัฐใกล้จะชนะอิหร่านแล้วกับการขู่ยกระดับความรุนแรง ขณะที่ยังคงมีคำถามเกี่ยวกับประเด็นที่ผลักดันให้สหรัฐ และอิสราเอลเปิดฉากทิ้งระเบิดครั้งล่าสุด โดยประเด็นหลักคือความกังวลเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

 

อิหร่านระบุว่าไม่ได้เดินหน้าโครงการอาวุธนิวเคลียร์ สิทธิของประเทศในการใช้พลังงานนิวเคลียร์อย่างสันติ “ไม่อาจถูกเพิกถอนได้” เอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศกล่าวเมื่อวันพุธ อย่างไรก็ตาม ระดับและรูปแบบของการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม “สามารถต่อรองได้” เขากล่าวเสริม

 

แม้จะมีข้อตกลงระหว่างสหรัฐ–อิหร่าน การฟื้นฟูการไหลเวียนของพลังงานจากอ่าวให้กลับมาเต็มที่อาจใช้เวลาหลายสัปดาห์หรือแม้แต่หลายเดือน ซึ่งยิ่งเพิ่มความกังวลต่อเงินเฟ้อทั่วโลกและการชะลอตัวของการเติบโตทางเศรษฐกิจ ยังมีความกังวลเกี่ยวกับการหยุดชะงักของอุปทานสินค้าอื่นๆ โดยเฉพาะปุ๋ย ซึ่งการขาดแคลนอาจกระทบต่อผลผลิตอาหารและดันราคาให้สูงขึ้น

• ยูเอ็นหาแนวทางขนส่งปุ๋ย

องค์การสหประชาชาติพร้อมที่จะจัดตั้งเส้นทางพิเศษเพื่อขนส่งปุ๋ยผ่านช่องแคบฮอร์มุซ แม้ว่าทั้งหมดนี้จะขึ้นอยู่กับการบรรลุข้อตกลงทางการเมืองก็ตาม ตามคำกล่าวของเจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหประชาชาติ