50 ปี ฟื้นฟูระบอบกษัตริย์สเปน จากสูงสุด สู่สามัญ | กันต์ เอี่ยมอินทรา

สถาบันกษัตริย์สเปนถูกล้มเลิกในช่วงของเผด็จการทหาร นายพลฟรังโก้ ที่มีความเป็นชาตินิยมขวาจัด เพราะสถาบันมีความโน้มเอียงซ้ายอย่างเห็นได้ชัด ฟรังโกทำการปฎิวัติเปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบกษัตริย์เป็นเผด็จการอำนาจนิยม โค่นล้มพระเจ้าอัลฟองโซที่ 13 หรือสมเด็จฯ ทวดของพระเจ้าเฟลิเปที่ 6 กษัตริย์องค์ปัจจุบัน

ราชวงศ์สเปนถือเป็นหนึ่งในราชวงศ์ที่มีความเป็นมายาวนานเก่าแก่และยิ่งใหญ่ที่สุดราชวงศ์หนึ่งของยุโรป ถือเป็นราชวงศ์ที่เป็นมหาอำนาจขั้นซูเปอร์พาวเวอร์ โดยเฉพาะทางทะเล ก่อนที่อังกฤษจะขึ้นมาแทนที่ กองเรือรบหลวงของสเปนไม่ว่าไปที่ไหนก็จะกลับมาพร้อมด้วยดินแดนใหม่และทรัพย์สมบัติมากมาย และนี่คือเหตุผลว่าทำไมพื้นที่ส่วนใหญ่ของอเมริกากลางและใต้ถึงพูดภาษาสเปน

แต่เมื่อสถาบันเข้ามาเล่นการเมืองจนเลือกข้างผิด จนกระทั่งพ่ายแพ้ จึงทำให้สถาบันที่ทั้งศักดิ์สิทธิ์ทั้งเก่าแก่ยาวนานก็ถูกยุบเลิกเพียงข้ามคืนภายใต้เผด็จการอำนาจนิยมทหาร นายพลฟรังโกครองสเปนตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่ 2 จบ ฟรังโกมีทั้งคุณและโทษกับสเปน ต่อต้านคอมมิวนิสต์ และในท้ายที่สุดฟูมฟักทายาททางการเมืองเพื่อส่งให้เจ้าชายฮวน คาร์ลอส รับไม้ต่อครองสเปนในระบอบอำนาจนิยมเผด็จการต่อ

ฟรังโกฝึกและฟูมฟักเจ้าชายวัยรุ่น หลานของกษัตริย์ที่ตนปลดจากอำนาจ โดยข้ามเคาท์แห่งบาเซโลนาซึ่งเป็นทายาทโดยธรรมอันดับ 1 ของอดีตกษัตริย์เพราะหัวแข็ง ด้วยความหวังจะสืบระบอบการปกครองแบบเผด็จการต่อ แต่สุดท้ายกษัตริย์หนุ่มฮวน คาร์ลอส ก็หันหลังให้กับเผด็จการ นำประเทศค่อยๆ เคลื่อนเข้าสู่ประชาธิปไตย จนในที่สุดเกิดประชาธิปไตยเต็มใบ

กษัตริย์ที่นำประเทศเข้าสู่ประชาธิปไตยได้รับความนิยมอย่างมากไม่เพียงแต่ในเชิงอุดมการณ์ แต่ยังเป็นไอคอนของประชาธิปไตยที่มีความนิยมสูงสุดเมื่อกษัตริย์ออกทีวีแต่งองค์ทรงเครื่องเต็มยศออกมาต่อต้านคณะรัฐประหารที่จะดึงสเปนกลับสู่เผด็จการ ในเชิงภาพลักษณ์ที่หล่อเหลา สูงโปร่ง พร้อมด้วยครอบครัวพระราชวงศ์ที่มีภาพลักษณ์ที่ดี ก็เป็นอีกส่วนหนึ่งที่ทำให้กษัตริย์ฮวน คาร์ลอสได้รับความนิยมขั้นติดลมบน

ความนิยมของสถาบันกษัตริย์สเปนเริ่มเสื่อมเสียลงเมื่อเกิดกรณีทุจริตคอร์รัปชันของลูกเขยกษัตริย์ ขณะที่ภาพลักษณ์อดีตกษัตริย์หนุ่มไอคอนแห่งประชาธิปไตยก็เริ่มเสื่อมถอยลงจากกรณีการใช้อำนาจไม่เป็นธรรม และร้ายแรงที่สุดเมื่อเกิดภาพประพาสล่าช้างในบอตสวานา ท่ามกลางเศรษฐกิจที่ย่ำแย่ของสเปน กรณีอื้อฉาวเรื่องชู้สาว การรับเงินสีเทาจากต่างประเทศก็ถาโถมขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั่งจำต้องสละราชสมบัติ

เป็นจุดจบที่ไม่สวยงามเลยสำหรับกษัตริย์ที่ครั้งหนึ่งได้ชื่อว่าเป็นสัญลักษณ์ประชาธิปไตยของชาติ ความเพียรพยายามในการฟื้นฟูให้ระบอบกษัตริย์สเปนที่ตกต่ำที่ทำมาอย่างต่อเนื่องอย่างยากลำบาก จนสำเร็จในมือและก็ตกต่ำในมือเช่นกัน คำจารึกในประวัติศาสตร์ที่จะต้องถูกจดจำว่าเป็นกษัตริย์เจ้าสำราญมากสหายสตรีที่พัวพันกับเงินสีเทา คือสนิมจากเนื้อในโดยแท้