เฟดรายงานว่าความเสี่ยงที่เชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ได้พุ่งขึ้นมาเป็นความกังวลอันดับหนึ่งต่อเสถียรภาพของระบบการเงินโลก
KEY POINTS
- ธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) เปิดเผยรายงานชี้ว่า ความเสี่ยงที่เชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ (AI) ได้กลายเป็นภัยคุกคามอันดับหนึ่งต่อเสถียรภาพของระบบการเงินโลก
- ความกังวลดังกล่าวเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดด โดยผลสำรวจพบว่า 87% ของผู้ตอบแบบสอบถามมองว่า AI เป็นความเสี่ยงสำคัญ สอดคล้องกับการลงทุนที่เร่งตัวขึ้น โดยเฉพาะการออกตราสารหนี้เพื่อสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ที่พุ่งสูงขึ้น 5 เท่า
- เฟดกำลังจับตารูปแบบการจัดหาเงินทุนในโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่ซับซ้อนและมีมูลค่ามหาศาล ซึ่งอาจสร้างความเปราะบางและนำไปสู่การปรับฐานครั้งใหญ่ในตลาดการเงิน หากผลประกอบการของกลุ่ม AI ชะลอตัวลง
สำนักข่าว Reuters รายงานว่า ธนาคารกลางสหรัฐ หรือ เฟด เปิดเผยรายงานเสถียรภาพทางการเงินฉบับครึ่งปี เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา โดยระบุว่าความเสี่ยงที่เชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมปัญญาประดิษฐ์ (เอไอ) ได้พุ่งขึ้นมาเป็นความกังวลอันดับหนึ่งต่อเสถียรภาพของระบบการเงินโลก ทั้งในแง่ตัวเทคโนโลยีเองและการเร่งลงทุนอย่างก้าวกระโดด ท่ามกลางตัวเลขการออกตราสารหนี้เพื่อสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ที่พุ่งสูงขึ้นถึง 5 เท่าเมื่อเทียบกับปี 2023
ผลสำรวจในรายงานเสถียรภาพทางการเงินของธนาคารกลางสหรัฐ พบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามถึง 87% ระบุว่า เอไอเป็นความเสี่ยงสำคัญต่อระบบการเงิน ซึ่งเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดจากระดับ 50% ในการสำรวจเมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา โดยกลุ่มตัวอย่างแสดงความกังวลต่อภัยคุกคามจากการโจมตีทางไซเบอร์ ความเสี่ยงจากรูปแบบการจัดหาเงินทุนที่ซับซ้อนในโครงการเอไอ รวมถึงความเป็นไปได้ที่ผลประกอบการของกลุ่มเอไออาจชะลอตัวลง จนฉุดให้เกิดการปรับฐานครั้งใหญ่ในตลาดการเงิน
นอกจากความกังวลหลักด้านเอไอแล้ว ปัจจัยเสี่ยงอันดับรองลงมาในผลสำรวจยังมีความเชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมเอไออย่างมีนัยสำคัญ โดย 52% กังวลเรื่องการปรับฐานสินทรัพย์เสี่ยง ขณะที่ 48% กังวลเรื่องอัตราดอกเบี้ยระยะยาวที่อยู่ในระดับสูง ส่วนอีก 43% ชี้ถึงความเสี่ยงจากการโจมตีทางไซเบอร์ และความยั่งยืนของภาระหนี้ทางการคลัง
ทั้งนี้ การสำรวจดังกล่าวจัดทำขึ้นในช่วงเดือนกันยายนและตุลาคม ซึ่งเป็นช่วงเวลาก่อนที่จะเกิดความปั่นป่วนล่าสุดในบริษัทผู้ผลิตชิปยักษ์ใหญ่อย่าง Nvidia ที่ เจนเซน หวง ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร ได้ประกาศลาออกจากตำแหน่งเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมา ภายหลังมีการเปิดเผยเรื่องอื้อฉาวด้านความสัมพันธ์ชู้สาว ซึ่งรวมถึงความสัมพันธ์กับนักธุรกิจหญิงชาวจีนที่กำลังถูกตั้งข้อสงสัยว่าเป็นสายลับของทางการจีน นอกจากนี้ การสำรวจยังเกิดขึ้นก่อนการประกาศผลการเลือกตั้งกลางเทอมของสหรัฐ ซึ่งความกังวลของสาธารณชนอเมริกันที่มีต่อเทคโนโลยีเอไอได้กลายเป็นหนึ่งในประเด็นหลักของการหาเสียง
เฟดได้ให้ความสำคัญอย่างมากกับการตรวจสอบปริมาณการออกตราสารหนี้ที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วเพื่อรองรับการสร้างดาต้าเซ็นเตอร์และโครงสร้างพื้นฐานด้านการประมวลผลขั้นสูง โดยข้อมูลพบว่า ยอดการออกตราสารหนี้ที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลขั้นสูงได้พุ่งขึ้นแตะระดับ 6.8 แสนล้านดอลลาร์ ณ เดือนตุลาคม 2026 ซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 5 เท่าตัวเมื่อเทียบกับยอดการออกหนี้ตลอดทั้งปี 2023 และคิดเป็นสัดส่วนเกือบ 1 ใน 3 ของการออกตราสารหนี้ภาคเอกชนน่าลงทุนทั้งหมดที่ไม่ใช่สถาบันการเงิน จากเดิมที่มีสัดส่วนน้อยกว่า 6% เมื่อ 3 ปีก่อน
รายงานของเฟด เปรียบเทียบกระแสการระดมทุนและการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานเอไอในปัจจุบันว่า มีความคล้ายคลึงกับวัฏจักรการลงทุนในโครงข่ายโทรคมนาคมบรอดแบนด์ช่วงปลายทศวรรษ 1990 พร้อมระบุว่าวัฏจักรการลงทุนรอบนี้อาจแซงหน้ายุคดังกล่าวในไม่ช้า
โดยธนาคารกลางสหรัฐ ได้เพ่งเล็งไปที่รูปแบบการจัดหาเงินทุนที่ซับซ้อน ผ่านสัญญาระยะยาว สัญญาเช่า และการค้ำประกัน ซึ่งเปิดทางให้ผู้ให้บริการคลาวด์ขนาดใหญ่ และบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำสามารถสนับสนุนเงินทุนให้แก่ผู้ประกอบการรายย่อยได้ นอกจากนี้ บริษัทออกแบบการ์ดจอและผู้ให้บริการคลาวด์ยังมักเข้าไปร่วมลงทุนเพิ่มเติมในรูปแบบตราสารทุนอีกด้วย
ข้อมูลที่เฟดรวบรวมชี้ให้เห็นว่า มูลค่ารวมของภาระหนี้ การค้ำประกัน และสัญญาเช่าที่ยังไม่เริ่มมีผลบังคับใช้สำหรับโครงสร้างพื้นฐานเหล่านี้อาจมีมูลค่าสูงเกินกว่า 3 ล้านล้านดอลลาร์ ซึ่งเฟดประเมินว่าพลวัตของการจัดหาเงินทุนแบบหมุนเวียนในลักษณะนี้ อาจช่วยให้บริษัทขนาดใหญ่สามารถดูดซับผลขาดทุนได้หากเกิดภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว และช่วยลดผลกระทบที่จะลุกลามไปยังระบบการเงินในวงกว้าง แต่ในทางกลับกัน ก็หมายความว่าบริษัทเหล่านี้อาจต้องแบกรับความเสี่ยงมากกว่าตัวเลขหนี้สินที่ปรากฏอยู่บนงบดุล
"ความเชื่อมโยงที่ซับซ้อนระหว่างบริษัทที่เกี่ยวข้องกับการก่อสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ ตลาดสินเชื่อสาธารณะ ผู้ให้กู้ภาคเอกชน และนิติบุคคลจัดหาเงินทุน ได้สร้างความเปราะบาง ที่จำเป็นต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด" รายงานของเฟดระบุ
ในภาพรวมของระบบการเงิน เฟดพบว่ามูลค่าสินทรัพย์ในหลายประเภทยังคงอยู่ในระดับสูง ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากความคาดหวังของนักลงทุนที่มีต่อเทคโนโลยีเอไอ โดยการลงทุนในภาคส่วนนี้ถือเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของการเติบโตทางเศรษฐกิจสหรัฐในปีนี้
ดังนั้น หากผลประกอบการของภาคธุรกิจชะลอตัวลงอย่างไม่คาดคิด อาจส่งผลให้ตลาดการเงินปรับตัวลดลง ภาวะสินเชื่อตึงตัว และการลงทุนหดตัว ซึ่งจะกดดันภาพรวมเศรษฐกิจอย่างหนัก
นอกจากนี้ สถานการณ์อาจเลวร้ายลงจากการกู้ยืมเพื่อการลงทุนบางภาคส่วนที่อยู่ในระดับสูง โดยเฟดชี้ว่าสัดส่วนการก่อหนี้ของกองทุนบริหารความเสี่ยง โดยเฉพาะกลุ่มกองทุนขนาดใหญ่ ยังคงทรงตัวอยู่ในระดับสูงสุดนับตั้งแต่เริ่มมีการเก็บข้อมูลเมื่อปี 2013
