จีนมองสหรัฐ ‘วางเกมโค่นหวง’? ใช้เรื่อง ‘สายลับ’ เป็นข้ออ้าง

สื่อทางการจีนตั้งข้อสงสัยว่า เบื้องหลังการถูกบีบให้ลาออกแบบฟ้าผ่าของ “เจนเซน หวง” (Jensen Huang) จากตำแหน่งซีอีโอ Nvidia อาจไม่ใช่เพียงเรื่องชู้สาว แต่เป็น “เกมการเมือง” ของสหรัฐ ที่มุ่งกำจัดผู้นำเทคโนโลยีเชื้อสายจีน พร้อมใช้ข้อกล่าวหาเรื่องสายลับเป็น “ข้ออ้าง” เพื่อยกระดับมาตรการสกัดกั้นอุตสาหกรรม AI ของจีน

หนังสือพิมพ์ Global Times ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลจีน มองว่า วอชิงตันกำลังใช้ข้อกล่าวหาเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างหวงกับหญิงที่ถูกสงสัยว่าเป็นสายลับจีน เป็นเครื่องมือชิ้นใหม่ในการ “ล่าแม่มด” (Witch Hunt) โดยมุ่งเป้าไปที่ “บุคคลเชื้อสายจีน” ในแวดวงเทคโนโลยีสหรัฐ

สื่อจีนยังตั้งคำถามถึงช่วงเวลาที่ข่าวอื้อฉาวถูกเปิดเผย โดยเฉพาะรายงานของหนังสือพิมพ์ The New York Times เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม ซึ่งเกิดขึ้นเพียงไม่กี่วันก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐ

“ความบังเอิญจำนวนมากเหล่านี้ทำให้เกิดคำถามว่า ใครอยู่เบื้องหลัง ใครกำลังขยายประเด็น และใครได้รับประโยชน์จากเรื่องทั้งหมดนี้” Global Times ตั้งข้อสังเกต

ด้านเหมา หนิง โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน เรียกร้องให้สหรัฐ ยุติการสร้างเรื่องเล่าเกี่ยวกับ “สายลับจีน” เพื่อใช้เป็นข้ออ้างในการปิดกั้นเทคโนโลยีของจีน

ชี้ ‘หวง’ ตกเป็นเหยื่อการล่าแม่มดยุคใหม่

กระแสวิพากษ์วิจารณ์ในจีนยังเปรียบเทียบกรณีของหวงกับยุค “ลัทธิแมคคาร์ธี” (McCarthyism) ในทศวรรษ 1950 ซึ่งสหรัฐเคยดำเนินการกล่าวหา สอบสวน กวาดล้างผู้ต้องสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับคอมมิวนิสต์อย่างเข้มข้น แม้หลายกรณีจะขาดหลักฐานที่ชัดเจน

เหริน อี้ บล็อกเกอร์ชื่อดังของจีน ซึ่งใช้นามปากกาว่า Chairman Rabbit มองว่า แม้เรื่องความสัมพันธ์นอกสมรสของหวงจะเป็นความจริง แต่ข้อกล่าวหาว่าหญิงคนดังกล่าวเป็นสายลับจีนนั้นยังไม่น่าเชื่อถือ

เขาระบุว่า สิ่งที่เกิดขึ้นคือ การกวาดล้างภายในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีสหรัฐ ท่ามกลางการแข่งขันระหว่างสองมหาอำนาจ พร้อมตั้งข้อสังเกตว่า หวงอาจถูกปฏิบัติด้วยมาตรฐานที่แตกต่างจากผู้นำเทคโนโลยีที่ไม่ได้มีเชื้อสายจีน

เหรินมองว่า “บาปกำเนิด” ของหวง คือการก้าวขึ้นมามีบทบาทสำคัญในอุตสาหกรรมเทคโนโลยีของสหรัฐ ขณะเดียวกันก็ยังคงรักษาความสัมพันธ์กับจีนเอาไว้

“Nvidia สำคัญเกินกว่าจะปล่อยให้คนเชื้อสายจีนเป็นผู้นำ นี่คือปัญหาความมั่นคงแห่งชาติ” เหรินเขียนเชิงประชดประชันผ่านโซเชียลมีเดีย

ความเห็นดังกล่าวสะท้อนความกังวลในจีนว่า แม้บุคคลเชื้อสายเอเชียจะประสบความสำเร็จในสหรัฐมากเพียงใด แต่เมื่อธุรกิจของพวกเขากลายเป็นสินทรัพย์เชิงยุทธศาสตร์ระดับชาติ เชื้อชาติและความสัมพันธ์กับจีน ก็อาจกลายเป็นประเด็นที่ถูกนำมาโจมตีได้

ปมฉาวเปิดทางสหรัฐ คุมชิปจีนเข้มกว่าเดิม

ขณะเดียวกัน เรื่องอื้อฉาวของหวงเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่รัฐสภาสหรัฐ กำลังผลักดันกฎหมายควบคุมอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ของจีนอย่างเข้มงวด โดยมีมาตรการสำคัญ 3 ฉบับ ได้แก่

•  AI Overwatch Act เพิ่มอำนาจรัฐสภาในการกำกับการส่งออกชิป AI ขั้นสูง

• Chip Security Act กำหนดให้บริษัทติดตามตำแหน่งชิป เพื่อป้องกันการลักลอบส่งออก

• MATCH Act ผลักดันให้ประเทศพันธมิตรสหรัฐ จำกัดการส่งออกเครื่องจักรผลิตชิปขั้นสูงไปยังจีน

นอกจากนี้ กระทรวงพาณิชย์สหรัฐยังอยู่ระหว่างจัดทำกฎใหม่เพื่อปิดช่องโหว่ที่บริษัท AI จีนสามารถเช่าใช้ชิปประสิทธิภาพสูงผ่านศูนย์ข้อมูลในต่างประเทศ โดยเฉพาะในไทย สิงคโปร์ และมาเลเซีย ซึ่งเป็นแนวทางที่หวงและ Nvidia “เคยคัดค้าน”

กาเบรียล วิลเดา ผู้เชี่ยวชาญด้านความเสี่ยงการเมืองจีนจากบริษัท Teneo วิเคราะห์ว่า ข้อกล่าวหาเกี่ยวกับหวงได้ช่วยสร้างแรงสนับสนุนให้กลุ่มเจ้าหน้าที่สหรัฐ ที่ต้องการใช้มาตรการแข็งกร้าวต่อจีน โดยเฉพาะการปิดช่องโหว่การเข้าถึงชิป AI ผ่านศูนย์ข้อมูลในต่างประเทศ

เขาชี้ว่า ไม่ว่าข้อกล่าวหาเรื่องสายลับจะมีหลักฐานรองรับหรือไม่ เรื่องนี้ก็ประสบความสำเร็จในการดึงความสนใจไปสู่ประเด็นการลักลอบส่งออกชิปและการเข้าถึงเทคโนโลยี AI ของจีนแล้ว

หม่า จี้หัว นักวิเคราะห์อุตสาหกรรมโทรคมนาคมจีน เตือนว่า หากมาตรการควบคุมชิปถูกบัญญัติเป็นกฎหมาย อำนาจตัดสินใจจะย้ายจากฝ่ายบริหารไปอยู่กับรัฐสภามากขึ้น ทำให้การผ่อนคลายข้อจำกัดในอนาคตทำได้ยากกว่าเดิม

ขณะที่เสิ่น อี้ ผู้อำนวยการสถาบัน International Research Institute of Global Cyberspace Governance จากมหาวิทยาลัยฟู่ตั้น มองว่า ความพยายามควบคุมเทคโนโลยีจีนอย่างเข้มงวดอาจย้อนกลับมาทำร้ายบริษัทอเมริกันเอง โดยเฉพาะ Nvidia ซึ่งต้องพึ่งพาตลาดโลกในการขยายธุรกิจ

เสิ่น อี้ ปิดท้ายว่า “เมื่อพวกเขาต้องการแขวนคอใครสักคน เชือกเส้นไหนก็ใช้ได้ทั้งนั้น” ซึ่งหมายถึงว่า เมื่อมีความตั้งใจจะกำจัดใครสักคนอยู่แล้ว ก็สามารถหยิบยกเหตุผลหรือข้อกล่าวหาใด ๆ มาใช้เป็นเครื่องมือได้

อ้างอิง: globaltimes, nikkei