'หนี้บัตรเครดิต' พุ่งทุบสถิติใหม่ อเมริกันรัดเข็มขัดสู้ 'วิกฤติค่าครองชีพ'

หนี้บัตรเครดิตสหรัฐพุ่งแตะระดับ "สูงสุดเป็นประวัติการณ์" ท่ามกลางยอดลูกค้าแมคโดนัลด์ที่ลดลง ส่งสัญญาณใหม่ของความตึงตัวทางการเงินก่อนช่วงเทศกาลวันหยุดปลายปี ซึ่งโดยปกติแล้ว ยอดหนี้บัตรเครดิตก้อนใหญ่ควรจะปรากฏหลังผ่านพ้นเทศกาลจับจ่ายช่วงปลายปี

เพียงหนึ่งสัปดาห์หลังจากปัญหาค่าครองชีพกลายเป็นประเด็นสำคัญในการเลือกตั้งกลางเทอมสหรัฐ ที่ทำให้รัฐบาลประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ พ่ายแพ้ครั้งใหญ่ ข้อมูลล่าสุดก็เผยให้เห็นว่า ชาวอเมริกันกำลังเข้าสู่เทศกาลปลายปีพร้อมกับภาระหนี้ที่พุ่งสูงทุบสถิติใหม่

รายงานหนี้และสินเชื่อครัวเรือนรายไตรมาสฉบับล่าสุดของธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) สาขานิวยอร์ก ระบุว่า ยอดหนี้บัตรเครดิตรวมของชาวอเมริกันพุ่งแตะ 1.29 ล้านล้านดอลลาร์ (ราว 43 ล้านล้านบาท) ในไตรมาสสามสิ้นสุดเดือนก.ย. 

ตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นถึง 22,000 ล้านดอลลาร์เมื่อเทียบไตรมาสก่อนหน้า และสูงกว่าช่วงไตรมาสแรกปี 2564 ถึง 67% ซึ่งเป็นช่วงที่มาตรการควบคุมการระบาดของโควิด-19 จำกัดการใช้จ่ายกิจกรรมต่างๆ เช่น การท่องเที่ยวและการรับประทานอาหารนอกบ้าน

“ผู้บริโภคกำลังอยู่ในภาวะเปราะบาง” สตีฟ คาฮิลเลน ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ Kraft Heinz กล่าวระหว่างการแถลงผลประกอบการรายไตรมาสของบริษัทในเดือนนี้

แม้ว่าจะอยู่ท่ามกลางภาวะเงินเฟ้อที่สูงขึ้น แต่ซีอีโอของบริษัทผู้ผลิตซอสมะเขือเทศรายใหญ่แห่งนี้ กลับมีแผนชะลอการปรับขึ้นราคาสินค้าครั้งใหญ่ เพื่อให้ราคาสอดคล้องกับกำลังซื้อของผู้บริโภคในปัจจุบัน

หนี้ครัวเรือนพุ่งกระฉูดทุบสถิติ

สำหรับในภาพใหญ่ของ "หนี้ครัวเรือน" ซึ่งครอบคลุมสินเชื่อที่อยู่อาศัย สินเชื่อเพื่อการศึกษา สินเชื่อรถยนต์ บัตรเครดิต วงเงินสินเชื่อที่ใช้มูลค่าส่วนของเจ้าของบ้านเป็นหลักประกัน และเงินกู้ประเภทอื่นๆ ก็ทำสถิติ "สูงสุดเป็นประวัติการณ์" เช่นกันในไตรมาส 3 

ตัวเลขนี้เพิ่มขึ้น 334,000 ล้านดอลลาร์ ไปแตะ 19.1 ล้านล้านดอลลาร์ และยังสูงกว่าระดับ ณ สิ้นปี 2562 ซึ่งเป็นช่วงก่อนเศรษฐกิจเข้าสู่ภาวะถดถอยจากการระบาดของโควิด-19 มากถึง 5 ล้านล้านดอลลาร์

"สินเชื่อที่อยู่อาศัย" ยังคงมีสัดส่วนมากที่สุดในหนี้ครัวเรือนทั้งหมด เพิ่มขึ้น 257,000 ล้านดอลลาร์ แตะ 13.4 ล้านล้านดอลลาร์ ท่ามกลางการกู้ยืมเพื่อที่อยู่อาศัยใหม่ที่เพิ่มขึ้น ขณะที่ "สินเชื่อรถยนต์" เพิ่มขึ้น 21,000 ล้านดอลลาร์ แตะ 1.7 ล้านล้านดอลลาร์

“เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ผู้มีสิทธิเลือกตั้งแสดงความไม่พอใจต่อค่าครองชีพที่สูงขึ้น โดยราคาสินค้าและบริการเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 30% นับตั้งแต่ปี 2562 ทำให้ชาวอเมริกันหลายล้านคนต้องนำเงินออมมาใช้จนร่อยหรอ และก่อหนี้เพิ่มเพื่อให้มีเงินพอต่อการดำรงชีวิต” เท็ด รอสส์แมน นักวิเคราะห์หลักด้านการเงินผู้บริโภคขององค์กรให้คำปรึกษาด้านสินเชื่อ Money Management International กล่าว

ข้อมูลยังแสดงให้เห็นว่า อัตราการออมลดลงต่ำกว่า 4% ของรายได้ทั้งหมด ซึ่งต่ำกว่าช่วงก่อนโควิด-19 อย่างมาก สะท้อนว่าเงินออมที่ครัวเรือนเก็บไว้รองรับเหตุฉุกเฉินกำลังร่อยหรอลง

“เงินในครัวเรือนกำลังตึงตัวจนใกล้ถึงจุดที่รับไม่ไหวแล้ว ในช่วงสองเดือนที่ผ่านมา เรามีผู้สมัครเข้าร่วมแผนบริหารจัดการหนี้มากที่สุดในรอบกว่า 15 ปี” รอสส์แมนกล่าว

ชะลอใช้จ่ายก่อนเทศกาลชอปปิง

ขณะที่หนี้ครัวเรือนเพิ่มสูงขึ้น การใช้จ่ายของผู้บริโภคก็เริ่มส่งสัญญาณชะลอตัว หลังจากที่แข็งแกร่งอย่างน่าประหลาดใจมาตลอดปี

ดัชนีชี้วัดยอดค้าปลีกรายเดือนที่จัดทำโดย CNBC และสหพันธ์ค้าปลีกแห่งชาติสหรัฐ (NRF) พบว่า ยอดค้าปลีกในเดือนต.ค. ที่ผ่านมาเพิ่มขึ้นเพียง 0.2% ซึ่งเป็นอัตราการเติบโตต่ำที่สุดในรอบเกือบหนึ่งปี

แมทธิว เชย์ ประธานและประธานเจ้าหน้าที่บริหารของ NRF กล่าวว่า ตัวเลขดังกล่าวอาจอ่อนแอกว่านี้ หากไม่ได้รับแรงหนุนจากยอดขายที่แข็งแกร่งในช่วงเทศกาลฮาโลวีน และโปรโมชันเทศกาลวันหยุดที่เริ่มเร็วกว่าปกติ

“ครัวเรือนกำลังบริหารเงินอย่างระมัดระวัง โดยเลือกจังหวะซื้อสินค้าให้ตรงกับช่วงที่มีข้อเสนอพิเศษและกิจกรรมลดราคา เพื่อให้ใช้เงินได้คุ้มค่าที่สุด” เชย์กล่าว และระบุว่าผู้ค้าปลีกยังคงจัดโปรโมชันและเสนอราคาที่คุ้มค่า เพื่อให้สินค้าจำเป็นในชีวิตประจำวันและของขวัญช่วงเทศกาลวันหยุดยังอยู่ในระดับที่พอจะสามารถซื้อได้

ข้อมูลชี้วัดอื่นๆ ก็สะท้อนภาพในทิศทางเดียวกัน โดยข้อมูลจากเฟดสาขาเซนต์หลุยส์พบว่า รายได้ส่วนบุคคลที่สามารถนำไปใช้จ่ายได้จริงหลังปรับผลของเงินเฟ้อ เพิ่มขึ้นไม่ถึง 1% ในเดือนก.ย. ซึ่งเป็นอัตราที่ต่ำที่สุดนับตั้งแต่เดือนเม.ย. และเป็นการชะลอตัวติดต่อกันเป็นเดือนที่ 3

ในช่วงสองปีที่ผ่านมา อัตราการเติบโตดังกล่าวอยู่ที่เฉลี่ยต่ำกว่า 3% ซึ่งต่ำกว่าแนวโน้มก่อนการระบาดของโควิด-19

สาเหตุสำคัญคือ "เงินเฟ้อ" ซึ่งก่อนหน้านี้มีแนวโน้มชะลอตัวลง แต่กลับเร่งตัวขึ้นอีกครั้งหลังสงครามอิหร่านปะทุขึ้น

นับตั้งแต่เดือนมี.ค. 2026 อัตราการเพิ่มขึ้นของดัชนีราคาผู้บริโภค (CPI) เฉลี่ยอยู่ที่มากกว่า 3% ซึ่งสูงกว่าระดับ 2% ที่เฟดมองว่าเหมาะสม

เมื่อวันอังคาร สำนักงานสถิติแรงงานสหรัฐเพิ่งรายงานว่า แม้อัตราการเพิ่มขึ้นของราคาสินค้าและบริการโดยรวมเมื่อเทียบกับเดือนก่อนหน้าจะชะลอตัวลง แต่ราคาสินค้าและบริการหลายประเภทกลับปรับเพิ่มขึ้นเร็วกว่าเดิม เนื่องจากต้นทุนการขนส่งที่สูงขึ้นและปัญหาคอขวดในห่วงโซ่อุปทานเริ่มส่งผลต่อเศรษฐกิจ

แม้ราคาน้ำมันดิบและน้ำมันเชื้อเพลิงจะปรับตัวลดลงหลังพรรคเดโมแครตได้รับชัยชนะในการเลือกตั้งกลางเทอม จากการคาดการณ์ว่าพรรคจะพยายามผลักดันให้ความขัดแย้งกับอิหร่านยุติลง แต่ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า ต้นทุนพลังงานมีแนวโน้มจะไม่กลับไปูกเหมือนในระดับก่อนสงคราม เนื่องจากความขัดแย้งครั้งนี้สร้างความเสียหายอย่างมากต่อการขนส่งน้ำมันทั่วโลก

แค่ค่าใช้จ่ายฉุกเฉินครั้งเดียว ก็อาจเป็นหนี้

ผู้เชี่ยวชาญด้านการเงินระบุว่า สถานการณ์ดังกล่าวทำให้ผู้บริโภคตกอยู่ในภาวะเปราะบาง แม้แต่ครัวเรือนที่ยังสามารถรับภาระค่าใช้จ่ายประจำวันได้ ก็อาจต้องก่อหนี้บัตรเครดิตเพียงเพราะมีค่าใช้จ่ายที่ไม่คาดคิดเกิดขึ้นแค่ครั้งเดียว

“หนี้บัตรเครดิตมักเกิดจากเหตุจำเป็นในชีวิตจริง ไม่ว่าจะเป็นค่ารักษาพยาบาล ค่าซ่อมรถ ค่าซ่อมบ้าน หรือค่าใช้จ่ายจำเป็นในชีวิตประจำวันอย่างค่าน้ำมันและค่าอาหาร ซึ่งเป็นเรื่องที่เราได้ยินจากลูกค้าบ่อยที่สุด” รอสส์แมนกล่าว

“บ่อยครั้งเรื่องราวจะเป็นประมาณว่า ‘ก่อนหน้านี้ผมก็ยังพอไหว จนกระทั่งมีบางอย่างเกิดขึ้น’ ไม่ว่าจะเป็นค่ารักษาพยาบาลที่ไม่คาดคิด หลังคาบ้านรั่ว หรือรถเสีย และนั่นก็กลายเป็นจุดเริ่มต้นของวงจรหนี้ที่หลุดพ้นได้ยาก”

อย่างไรก็ตาม หากจะมีปัจจัยบวกอยู่บ้างก็คือ "ตลาดแรงงาน" ที่ยังอยู่ในภาวะทรงตัว แม้บริษัทต่างๆ จะไม่ค่อยจ้างพนักงานเพิ่ม แต่ก็ไม่ได้ปลดพนักงานจำนวนมากเช่นกัน

นักเศรษฐศาสตร์จำนวนมากเชื่อว่า ตราบใดที่ประชาชนส่วนใหญ่ยังมีงานทำและมีรายได้เป็นหลักประกันทางการเงิน การใช้จ่ายของผู้บริโภคก็ไม่น่าจะทรุดตัวลงอย่างรุนแรง

ล่าสุดการจ้างงานเริ่มมีสัญญาณทรงตัว โดยในช่วงสามเดือนที่ผ่านมา การจ้างงานเพิ่มขึ้นเฉลี่ยเดือนละ 137,000 ตำแหน่ง เทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2568 ที่การจ้างงานลดลงเฉลี่ยเดือนละ 45,000 ตำแหน่ง

“ปัจจัยพื้นฐานที่ช่วยพยุงการใช้จ่ายของผู้บริโภคคือ การมีงานทำ” เคธี บอสต์แจนซิก หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ของกลุ่มธุรกิจการเงิน Nationwide กล่าว พร้อมระบุว่าราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่เริ่มปรับลดลงอาจช่วยให้ผู้บริโภคมีภาระค่าใช้จ่ายเบาลงบ้าง

อย่างไรก็ตาม "การเติบโตของค่าจ้าง" ยังคงซบเซา สะท้อนว่านายจ้างยังไม่ได้แข่งขันกันเสนอค่าจ้างที่สูงขึ้นเพื่อดึงดูดผู้สมัครงาน

ขณะเดียวกัน จำนวนชาวอเมริกันที่ตกงานเป็นเวลาตั้งแต่ 6 เดือนขึ้นไปยังคงเพิ่มขึ้น โดยแตะประมาณ 2 ล้านคน ณ สิ้นเดือนต.ค.

คนกลุ่มนี้คิดเป็น 27.6% ของผู้ว่างงานทั้งหมด ซึ่งเป็นสัดส่วนสูงที่สุดนับตั้งแต่เดือนธ.ค. 2564 สะท้อนว่าการหางานใหม่ยังเป็นเรื่องยากเพียงใด

### ธุรกิจเริ่มเห็นผลกระทบ แมคโดนัลด์ยังซบ

ความเห็นจากผู้บริหารบริษัทที่จำหน่ายสินค้าและบริการให้ผู้บริโภคในการแถลงผลประกอบการช่วงที่ผ่านมา สะท้อนให้เห็นว่า "กำลังซื้อของผู้บริโภค" แตกต่างกันอย่างชัดเจนระหว่างแต่ละกลุ่ม โดยบางธุรกิจยังคงแข็งแกร่ง ขณะที่บางธุรกิจเริ่มเผชิญแรงกดดัน

สก็อตต์ ฮักกินส์ ซีอีโอของบริษัทผู้ผลิตฟอยล์ห่ออาหาร Reynolds Consumer Products กล่าวว่า บริษัทเห็นผลกระทบดังกล่าวผ่านพฤติกรรมการซื้อสินค้าในทุกกลุ่มผลิตภัณฑ์ ผู้บริโภคพยายามมองหาโปรโมชันและส่วนลดมากขึ้น รวมถึงเลือกซื้อสินค้าบรรจุภัณฑ์ขนาดใหญ่ที่คุ้มค่ากว่า

แม้แต่ "แมคโดนัลด์" (McDonald’s) ก็ยังประสบปัญหาในการดึงดูดลูกค้า แม้จะเสนอชุดอาหารราคา 5 และ 6 ดอลลาร์ รวมถึงโปรโมชันอื่นๆ โดยยอดขายสาขาเดิมในสหรัฐลดลง 0.2% ในไตรมาส 3 ซึ่งเป็นการปรับลดลงรายไตรมาสครั้งแรกนับตั้งแต่ช่วงต้นปีที่แล้ว

“โดยเฉพาะผู้บริโภครายได้น้อย พวกเขากำลังมองหาตัวเลือกอาหารราคาประหยัดที่คุ้มค่าจริงๆ” คริส เคมป์ซินสกี ประธานเจ้าหน้าที่บริหารของแมคโดนัลด์กล่าวระหว่างการแถลงผลประกอบการ

อย่างไรก็ตาม ผู้บริหารของ Bloomin’ Brands ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของร้านอาหาร Outback Steakhouse มีมุมมองเชิงบวกมากกว่าเล็กน้อย โดยซีอีโอ ไมเคิล สปานอส ระบุว่าสิ่งที่เห็นจากผู้บริโภคคือ การออกไปรับประทานอาหารที่ร้านอาหารแบบสบายๆ ยังถือเป็นความหรูหราที่พอจ่ายไหว

“ผู้บริโภคยังมีความยืดหยุ่นทางการเงิน เพียงแต่พวกเขาระมัดระวังการใช้จ่าย และเลือกมากขึ้นว่าจะออกไปรับประทานอาหารเมื่อใด ที่ไหน และบ่อยแค่ไหน”

ที่มา: NBC News