'ธนาคารโลก' แนะไทยดึง AI เพิ่มผลิตภาพ ก้าวข้ามกับดัก ‘รายได้ปานกลาง’

ฟรานซิสกา โอนซอร์เกอ (Franziska Ohnsorge) หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ประจำภูมิภาคเอเชียใต้จากธนาคารโลกกล่าวในงาน  Thailand Economic Outlook 2027: New Horizon Beyond the Trap ของกรุงเทพธุรกิจ เผยว่า การเพิ่ม “ผลิตภาพ”  กลายเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในภาวะที่ประชากรวัยทำงานกำลังทรงตัวหรือลดลง

แม้ในปัจจุบันประเทศไทยมีบางภาคส่วนของระบบเศรษฐกิจที่มีความโดดเด่นระดับโลก โดยบริษัทไทยชั้นนำสามารถแข่งขันในเวทีสากล และมีผลิตภาพเทียบเท่ากับบริษัทในประเทศรายได้สูง รวมถึงนักเรียนสาย STEM ของไทยก็ทำคะแนนสอบมาตรฐานสากลได้ดีเยี่ยมกว่าบางประเทศ

2 วิธีไทยเร่งเพิ่ม ‘ผลิตภาพ’

ในมุมมองของนักเศรษฐศาสตร์ ความท้าทายหลักอยู่ที่การเพิ่มอัตราการเติบโตของผลิตภาพ โดยเฉพาะในภาวะที่ประชากรวัยทำงานกำลังทรงตัวหรือหดตัวลง

ฟรานซิสกา มองว่ามี 2 แนวทางสำคัญคือ การจัดสรรทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อส่งเสริมการแข่งขัน และการยกระดับทางเทคโนโลยีซึ่งจะสามารถช่วยเพิ่มผลิตภาพให้กับทุกคนในระบบเศรษฐกิจ

แต่ทว่าฟรานซิสกาเผยถึงตัวเลขที่น่าสนใจของการนำ AI มาประยุกต์ใช้งานจริงที่ภูมิภาคนี้ยังคงล้าหลังอยู่มาก 

 ผลสำรวจพบว่ามีภาคธุรกิจไทยเพียง 12% เท่านั้นที่มีการใช้งาน AI ซึ่งยังต่ำกว่าภาคธุรกิจในสหรัฐอเมริกา ที่มีอัตราการใช้อยู่ที่ 43% อย่างมาก โดยสาเหตุสำคัญอันดับแรกมาจากอุปสรรคเรื่องการขาดแคลนความรู้ และทักษะในการนำ AI ไปใช้งานจริง

ดังนั้นการขยายการใช้งาน AI ให้แพร่หลายจำเป็นต้องพึ่งพาบทบาทของภาครัฐ ทั้งในมิติเฉพาะด้าน AI โดยนำ AI ไปปรับใช้ในบริการของภาครัฐให้มากขึ้น รวมทั้งการเป็นผู้กำกับดูแล เพื่อกำหนดขอบเขตที่ชัดเจนให้ภาคเอกชนนำ AI ไปใช้ได้อย่างมั่นใจ

รวมทั้งในมิติทั่วไปในการนำมาใช้งานจริงคือ การพัฒนา และยกระดับทักษะแรงงานให้พร้อมรับการใช้เทคโนโลยีใหม่

 3 ปัจจัยพลิกเกมลงทุน AI ใน ‘อาเซียน’

เมื่อมองในภาพรวมของการแข่งขันดึงดูดการลงทุนระดับภูมิภาค ประเทศในเอเชียต่างแข่งขันกันเพื่อดึงดูดเม็ดเงินลงทุน โดยปัจจัยชี้วัดความสามารถในการแข่งขันด้านบุคลากร ประกอบด้วย 3 ประเด็นสำคัญ

1. การลงทุนด้านดาต้าเซนเตอร์  

 จากการศึกษาทำเลที่ตั้งของดาต้าเซนเตอร์หลายพันแห่งทั่วโลก พบว่าปัจจัยหลักไม่ได้มีแค่เรื่อง "ราคาถูก" แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ พลังงานที่มั่นคง และมีปริมาณมากเพียงพอควบคู่ไปกับความพร้อมของแรงงานที่มีทักษะ และสภาพแวดล้อมทางธุรกิจที่มีกฎระเบียบชัดเจน

2. การเปลี่ยนแปลงของตลาดแรงงาน 

ตลาดแรงงานกำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่ยุค AI โดยในภูมิภาคนี้ยังไม่พบการเลิกจ้างงานจำนวนมาก แต่กำลังเกิดการ "ปรับรูปแบบ" ของตลาดแรงงาน

 เมื่อบริษัทต่างๆ มองหาทักษะด้าน AI พวกเขาไม่ได้มองหาแค่ตัวเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ต้องการ "ทักษะที่ช่วยเสริมประสิทธิภาพด้วย AI"   เช่น ทักษะคณิตศาสตร์เชิงปริมาณ การคิดเชิงวิเคราะห์ และทักษะการสื่อสาร เช่น การเจรจากับลูกค้าและการนำเสนอ ซึ่งทักษะพื้นฐานเหล่านี้ช่วยให้แรงงานมีความน่าเชื่อถือ และทำงานได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

3. บทเรียนจากการปรับใช้เทคโนโลยี 

หากย้อนดูตั้งแต่ยุค Machine Learning ในช่วงปี 2016 เป็นต้นมา จะเห็นว่ากลุ่มองค์กรข้ามชาติ Multinational Corporations ที่มีทุนเดิมด้านเทคโนโลยี และแรงกดดันทางธุรกิจ เป็นกลุ่มแรกๆ ที่ปรับตัว และนำเทคโนโลยีมาใช้ได้อย่างรวดเร็ว จากการมีสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวย เช่น ตั้งอยู่ใกล้สถาบันการศึกษาที่มีบุคลากรเก่งด้านคณิตศาสตร์ และมีความพร้อมด้านระบบดิจิทัลพื้นฐานอยู่แล้ว เช่น Excel หรือระบบ ERP

สิ่งเหล่านี้ตอกย้ำว่า ภาครัฐจำเป็นต้องผลักดันนโยบายที่สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อการลงทุนในทุกๆ ด้าน เพื่อให้ภูมิภาคเอเชียสามารถคว้าโอกาส และเติบโตไปพร้อมกับกระแส AI ได้อย่างเต็มที่

‘จุดแข็งไทย’ ในเวทีอาเซียน

ประเทศไทยมีฐานการผลิตที่มั่นคง และมีอุตสาหกรรมบริการที่เข้มแข็งเป็นอย่างมาก นอกจากนี้ ไทย และหลายประเทศในเอเชียตะวันออกยังมีจุดแข็งสำคัยคือ การเป็นหนึ่งในห่วงโซ่ซัปพลายเชน AI ระดับโลกโดยเฉพาะในฝั่งการผลิตฮาร์ดแวร์ และสินค้าเทคโนโลยี 

นอกจากนี้ ไทยยังมีความโดดเด่นเชิงโครงสร้างในภาคการท่องเที่ยว และบริการ ซึ่งมีสัดส่วนในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ หรือ GDP ของประเทศในระดับที่สูง

หากถามฉันว่าสิ่งที่คาดหวังจะให้เกิดขึ้นในวันนี้คืออะไร สิ่งที่ฉันอยากเห็นผลลัพธ์จริงๆ ก็คือ
"การสร้างงานที่มากขึ้น และเป็นงานที่มีคุณภาพดียิ่งขึ้น"

 

พิสูจน์อักษร....สุรีย์  ศิลาวงษ์