หนี้สาธารณะสหรัฐ ‘ทะลุ 40 ล้านล้านดอลล์’ (1,300 ล้านล้านบาท) ครั้งแรกในประวัติศาสตร์ ขณะที่ภาระดอกเบี้ยพุ่งแตะ 1.17 ล้านล้านดอลล์ จุดความกังวล ‘วงจรหนี้มรณะ’ ยิ่งกู้ยิ่งจ่ายดอกเบี้ยสูง และยิ่งต้องกู้เพิ่ม ท่ามกลางวอชิงตัน ที่ยังไร้ทางออกชัดเจนในการสกัดหนี้พุ่ง
หนี้สาธารณะสหรัฐ “พุ่งทะลุ 40 ล้านล้านดอลลาร์” (ราว 1,300 ล้านล้านบาท) เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ หลังเพิ่มขึ้นถึงหนึ่งในสามภายในเวลาไม่ถึง 5 ปี ท่ามกลางการขาดดุลงบประมาณระดับสูง และต้นทุนดอกเบี้ยที่เพิ่มขึ้น จนเกิดความกังวลว่า สหรัฐอาจกำลังเข้าสู่ “Doom Loop” หรือ “วงจรหนี้มรณะ” ที่ยิ่งกู้ ยิ่งเสียดอกเบี้ย และยิ่งต้องกู้เพิ่ม
ข้อมูลกระทรวงการคลังสหรัฐระบุว่า ณ วันอังคาร ที่ผ่านมา หนี้สาธารณะคงค้าง อยู่ที่ 40.05 ล้านล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วจากระดับ 30 ล้านล้านดอลลาร์ ที่เพิ่งถูกทำลายไปเมื่อเดือนม.ค.2565
ปัญหาสำคัญไม่ใช่เพียงขนาดของหนี้แต่คือ ต้นทุนการกู้ยืมที่สูงขึ้น หลังนักลงทุนเรียกร้องผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลมากขึ้น โดยการประมูลพันธบัตรอายุ 30 ปีล่าสุด “มีต้นทุนสูงที่สุดในรอบ 25 ปี” ขณะที่พันธบัตรอายุ 10 ปีมีต้นทุนสูงที่สุดนับตั้งแต่ปี 2550
ผลที่ตามมาคือ ภาระดอกเบี้ยของรัฐบาลสหรัฐ ในปีงบประมาณ 2569 จนถึงขณะนี้พุ่งแตะ 1.17 ล้านล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้น 15% จากปีก่อน และกลายเป็นรายจ่ายใหญ่อันดับ 3 ของรัฐบาล รองจากสาธารณสุข และประกันสังคม
สถานการณ์ดังกล่าวเพิ่มความเสี่ยงของ “วงจรหนี้มรณะ” เพราะเมื่อดอกเบี้ยสูงขึ้น รัฐบาลต้องใช้เงินมากขึ้นเพื่อชำระดอกเบี้ย ส่งผลให้ต้องกู้เพิ่ม หนี้จึงสูงขึ้น และนักลงทุนอาจเรียกร้องผลตอบแทนสูงขึ้นอีก กลายเป็นวงจรที่ยิ่งทำให้ฐานะการคลังเปราะบาง
อย่างไรก็ตาม วอชิงตันยังแทบไม่มีความคืบหน้าในการแก้ปัญหาอย่างจริงจัง พรรครีพับลิกันต่อต้านการขึ้นภาษี ขณะที่ทั้งสองพรรคไม่ต้องการลดสวัสดิการด้านสุขภาพ และเงินเกษียณ เนื่องจากเป็นประเด็นอ่อนไหวทางการเมือง
สหรัฐยังมีแนวโน้มขาดดุลงบประมาณในระดับสูงต่อไป แม้สกอตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐ เคยตั้งเป้าลดการขาดดุลเหลือประมาณ 3% ของจีดีพีภายในสิ้นวาระที่สองของประธานาธิบดีทรัมป์ในปี 2572 แต่ล่าสุดอัตราขาดดุลยังอยู่ที่ประมาณ 6% ของจีดีพี
แรงกดดันอาจรุนแรงขึ้นอีก เนื่องจากรัฐบาลกำลังเข้าใกล้เพดานหนี้ 41.1 ล้านล้านดอลลาร์ ซึ่ง Fitch Ratings คาดว่า จะถูกแตะในช่วงกลางปี 2570 และอาจนำไปสู่การเผชิญหน้าทางการเมืองรอบใหม่เกี่ยวกับการเพิ่มเพดานหนี้
Fitch ซึ่งยังคงอันดับเครดิตสหรัฐที่ AA+ เตือนว่า รัฐบาลยังไม่มีมาตรการที่มีนัยสำคัญในการจัดการกับการขาดดุล ขณะที่แรงกดดันด้านรายจ่ายจะเพิ่มขึ้นจากสังคมสูงวัย ทำให้สหรัฐมีความเปราะบางต่อวิกฤติเศรษฐกิจในอนาคตมากขึ้น
ดักลาส โฮลต์ซ-อีคิน ประธาน American Action Forum และอดีตผู้อำนวยการ CBO ระบุว่า งบประมาณของรัฐบาลกลางคือ ศัตรูจากภายใน และถือเป็นภัยคุกคามสำคัญต่อรากฐานการเติบโตทางเศรษฐกิจ สถานะทางเศรษฐกิจของสหรัฐในเวทีโลก และความมั่นคงแห่งชาติ
ด้านไมเคิล ปีเตอร์สัน ประธาน Peter G. Peterson Foundation เตือนว่า หากสหรัฐไม่สามารถควบคุมหนี้ได้ การกู้เงินจำนวนมหาศาลของรัฐบาลจะกดดันอัตราดอกเบี้ยในระบบ และท้ายที่สุดอาจส่งผ่านไปยังประชาชนในรูปของดอกเบี้ยสินเชื่อบ้าน รถยนต์ และบัตรเครดิตที่แพงขึ้น
สิ่งที่น่ากังวลกว่าตัวเลขหนี้ราว 1,300 ล้านล้านบาท คือ สหรัฐยังไม่มีเส้นทางที่ชัดเจนในการหยุดการเพิ่มขึ้นของหนี้ ขณะที่ต้นทุนในการแบกรับหนี้ก้อนนี้ กำลังสูงขึ้นเรื่อยๆ
อ้างอิง: bloomberg
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์
