'เก็งกำไรน้ำมัน' พุ่งแสนล้านก่อนข่าวสงคราม สัญญาณอาจมีคนรู้ 'ข้อมูลวงใน' ก่อน

สำนักข่าวรอยเตอร์ส รายงานบทความพิเศษว่า การเดิมพันซื้อขายอย่างแม่นยำใน "ตลาดสัญญาล่วงหน้าน้ำมัน" ในช่วงเดือนมี.ค.-เม.ย. ที่ผ่านมา มีมูลค่าสูงถึง 7 พันล้านดอลลาร์ (เกือบ 2.3 แสนล้านบาท) โดยกระจายอยู่ในตลาดซื้อขายล่วงหน้าหลายแห่ง และหลายประเภทสัญญา "ก่อนที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ จะประกาศข่าว และนโยบายสำคัญๆ เกี่ยวกับอิหร่าน" 

รายงานซึ่งอ้างข้อมูลจากบรรดาเทรดเดอร์ ผู้เชี่ยวชาญตลาด และการวิเคราะห์ข้อมูลตลาดของรอยเตอร์ส ระบุว่า มูลค่าดังกล่าวสูงกว่าตัวเลขเดิม 2.6 พันล้านดอลลาร์ ที่เคยมีรายงานข่าวก่อนหน้านี้ว่า ทำให้รัฐบาลสหรัฐเคยออกคำเตือนต่อเจ้าหน้าที่รัฐบาล "ห้ามการใช้ข้อมูลวงใน" ที่ไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ เพื่อแสวงหาผลประโยชน์ทางการเงิน

แหล่งข่าวที่ใกล้ชิดเปิดเผยกับรอยเตอร์สเมื่อเดือนเม.ย.ว่า คณะกรรมการกำกับดูแลการซื้อขายสินค้าโภคภัณฑ์ล่วงหน้าของสหรัฐ (CFTC) กำลังสอบสวนเรื่องนี้ แม้ทาง CFTC ยังไม่ได้ยืนยันอย่างเป็นทางการว่ามีการสอบสวนอยู่ก็ตาม

ทีมข่าวรอยเตอร์สไม่สามารถยืนยันได้ว่า ใครเป็นผู้วางเดิมพันดังกล่าว และธุรกรรมเกิดขึ้นจากในสหรัฐหรือประเทศอื่น โดยธุรกรรมเหล่านี้รวมถึงการเปิดสถานะขาย (short positions) ที่เดิมพันว่าราคาจะลดลง ในตราสารอนุพันธ์ต่างๆ เช่น สัญญาล่วงหน้าน้ำมันดิบ น้ำมันดีเซล และน้ำมันเบนซิน ในตลาดล่วงหน้า ICE และ CME

ธุรกรรมดังกล่าวเกิดขึ้นบนสองตลาดซื้อขายหลักของโลก ได้แก่ Intercontinental Exchange (ICE) และ Chicago Mercantile Exchange (CME) ซึ่งเป็นตลาดซื้อขายสัญญาล่วงหน้าน้ำมัน และเชื้อเพลิงอ้างอิงระดับโลก แต่ทั้งสองตลาดปฏิเสธที่จะให้ความเห็นต่อเรื่องนี้ ขณะที่แหล่งข่าวระบุว่า CME กำลังตรวจสอบธุรกรรมเหล่านี้

การซื้อขายที่เกิดขึ้นอย่างแม่นยำก่อนข่าวสำคัญ ทำให้บรรดาผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมาย และสมาชิกสภาคองเกรสสหรัฐเรียกร้องให้หน่วยงานกำกับดูแลตรวจสอบว่า ธุรกรรมดังกล่าวอาศัย "ข้อมูลวงใน" หรือการรั่วไหลของข้อมูล ในการซื้อขายหรือไม่

เปิดตัวอย่างธุรกรรมผิดปกติ

เทรดเดอร์เริ่มสังเกตเห็นธุรกรรมผิดปกติครั้งแรกเมื่อวันที่ 23 มี.ค.69 โดยคำสั่งซื้อขายเกิดขึ้นเพียงไม่กี่นาทีก่อนที่ ปธน.ทรัมป์จะประกาศชะลอแผนโจมตีโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของอิหร่าน ซึ่งส่งผลให้ราคาน้ำมันปรับตัวลดลง

รูปแบบเดียวกันนี้เกิดขึ้นอีกครั้งในวันที่ 7 เม.ย.69 ก่อนที่ทรัมป์จะประกาศข้อตกลงหยุดยิงกับอิหร่าน ซึ่งทำให้สัญญาน้ำมันดิบเบรนท์ในตลาด ICE ร่วงลงมากถึง 15% และเกิดขึ้นอีกครั้งในวันที่ 17 เม.ย.69 เมื่อทางการอิหร่าน และทรัมป์พูดถึงการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ รวมถึงวันที่ 21 เม.ย.69 เมื่อทรัมป์ขยายเวลาข้อตกลงหยุดยิง

ก่อนหน้านี้ รอยเตอร์ส และสื่ออื่นๆ เคยรายงานธุรกรรมในสัญญาน้ำมันดิบเบรนท์ และเวสต์เท็กซัส (WTI) ซึ่งเป็นสัญญาหลักที่มีการซื้อขายมากที่สุดของโลก โดยมูลค่าธุรกรรม 4 วันอยู่ที่ราว 2.6 พันล้านดอลลาร์ ตามการคำนวณเบื้องต้นของรอยเตอร์ส

อย่างไรก็ตาม จากการวิเคราะห์ข้อมูลเพิ่มเติมจากหลายตลาด และหลายสัญญาพบว่า มีการวางเดิมพันลักษณะเดียวกันในสัญญาน้ำมันดีเซลยุโรป สัญญาน้ำมันเบนซินสหรัฐ รวมถึงสัญญาน้ำมันดิบ Brent และ WTI ระยะยาว ในวัน และเวลาตรงกัน ส่งผลให้ยอดรวมเพิ่มขึ้นเป็นราว 7 พันล้านดอลลาร์ ตามการคำนวณของรอยเตอร์ส

ในวันที่ 23 มี.ค.69 และ 7, 17 และ 21 เม.ย.69 ราคาน้ำมันร่วงลงมากกว่า 10% โดยการคำนวณของรอยเตอร์สระบุว่า ผู้ที่เปิดสถานะขายวงเงินรวม 7 พันล้านดอลลาร์ อาจทำกำไรได้หลายร้อยล้านดอลลาร์ ขึ้นอยู่กับจังหวะการทำธุรกรรม

อาดี อิมซิโรวิช จากศูนย์ศึกษายุทธศาสตร์ และการต่างประเทศ (CSIS) และอดีตเทรดเดอร์น้ำมัน กล่าวว่า ธุรกรรมเหล่านี้ดูเหมือน “ได้รับข้อมูลมาอย่างดี” เพราะเกิดขึ้นก่อนการประกาศสำคัญๆ ทั้งนี้หน่วยงานสหรัฐ เช่น CFTC สามารถเข้าถึงข้อมูลตลาดเพื่อตรวจสอบย้อนหลังว่าใครเป็นผู้ทำธุรกรรม และสามารถสอบสวนเพิ่มเติมได้หากต้องการ

ด้านกระทรวงยุติธรรมสหรัฐ และ CFTC ยังไม่ได้ตอบกลับการขอความเห็นต่อเรื่องนี้ ขณะที่โฆษกทำเนียบขาวระบุเพียงว่า “เจ้าหน้าที่รัฐบาลกลางทุกคนอยู่ภายใต้แนวปฏิบัติด้านจริยธรรม ซึ่งห้ามใช้ข้อมูลที่ไม่เปิดเผยต่อสาธารณะเพื่อประโยชน์ทางการเงิน”

อย่างไรก็ตาม สำนักข่าว ABC รายงานเมื่อวันพฤหัสบดี ว่า กระทรวงยุติธรรมสหรัฐกำลังสอบสวนธุรกรรมซื้อขายสัญญาน้ำมันมูลค่า 2.6 พันล้านดอลลาร์ ที่เกี่ยวข้องกับสงครามอิหร่าน แต่ทางกระทรวงยุติธรรมยังไม่พร้อมให้ความเห็นต่อเรื่องนี้

ขณะที่ผู้อำนวยการฝ่ายบังคับใช้กฎหมายของ CFTC กล่าวเมื่อเดือนมี.ค.ว่า ทางหน่วยงานรับทราบกระแสคาดการณ์เกี่ยวกับ "อินไซเดอร์เทรดดิ้ง" หรือการใช้ข้อมูลภายในซื้อขาย ในตลาดที่อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของ CFTC และกำลัง “จับตาดูอยู่”

พิสูจน์อักษร....สุรีย์  ศิลาวงษ์