สงครามที่ดูเหมือนไกลตัว กำลังซึมลึกเข้ามาในชีวิตประจำวันของผู้คน ตั้งแต่ ‘ราคาน้ำมัน’ ที่แพงขึ้น ไปจนถึง ‘แผ่นพลาสติกห่อขนม’ ที่แพงขึ้นเท่าตัว แม้ต้นทุนพุ่งไม่หยุด แต่ราคาขายกลับ ‘ขึ้นไม่ได้’ เพราะผู้บริโภคเองก็เริ่มรับไม่ไหวแล้ว
ในยุคสงครามอิหร่าน ผลกระทบนั้น “เกิดขึ้นจริง” และใกล้ตัวมาก สำหรับเตรสนายาติ ผู้ทำขนมพื้นบ้านชาวอินโดนีเซียจากเมืองซิโดอาร์โจเล่ากับสำนักข่าวนิกเกอิ เอเชียว่า แผ่นพลาสติก สำหรับห่อสินค้าที่เธอใช้ มีราคาพุ่งขึ้นมากกว่าสองเท่า จาก 9,000 รูเปียห์ (17 บาท) เป็น 19,000 รูเปียห์ (35 บาท) ต่อแพ็ก 50 แผ่น
“ทุกคนแห่กักตุนทันทีที่ราคาขึ้น แต่ธุรกิจเล็ก ๆ อย่างฉัน ซื้อได้แค่จำกัด” เธอกล่าว พร้อมเสริมว่า แผ่นพลาสติกยังเริ่มหาซื้อได้ยากขึ้นด้วย
นอกจากนี้ ในตลาด Dalian Commodity Exchange ราคาพลาสติกโพลีเอทิลีน ซึ่งใช้ทำถุง ขวดน้ำ และแก้วพลาสติก เพิ่มขึ้น 37% ตั้งแต่ต้นปี
ขณะที่โพลิโพรพิลีน ซึ่งใช้ทำถุง หลอด และฝาขวด พุ่งขึ้นถึง 57% ตามข้อมูลของ Trading Economics
สาเหตุหลักมาจากการหยุดชะงักของอุปทาน “แนฟทา” ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญในการผลิตพลาสติก โดยราคาแนฟทาที่ได้จากน้ำมันดิบ พุ่งขึ้นมากกว่าสามเท่านับตั้งแต่ต้นปี ตามปกติ เอเชียพึ่งพาแนฟทาจากตะวันออกกลางสูงถึง 60–70%
อย่างไรก็ตาม ซัพพลายเออร์บางรายยังรับมือได้ดีกว่า โดยเฉพาะ “จีน” ที่กำลังแย่งส่วนแบ่งตลาดในภูมิภาค เนื่องจากโรงงานสามารถใช้วัตถุดิบที่หลากหลายกว่า เช่น โพรเพน อีเทน และในบางกรณี ใช้ถ่านหินหรือเมทานอล
บริษัทขนาดใหญ่บางแห่ง เช่น Petronas ของมาเลเซีย PTT Global Chemical ของไทย และ Reliance Industries ของอินเดีย ก็ยังได้รับผลกระทบค่อนข้างจำกัด เนื่องจากมีแหล่งก๊าซของตนเอง และสามารถใช้เอทิลีนจากอีเทน (ส่วนใหญ่นำเข้าจากสหรัฐ) ในการผลิตได้
แม้เช่นนั้น บริษัทบรรจุภัณฑ์ก็ยังได้รับผลกระทบหนัก ราคาปรับขึ้นรวดเร็วถึงขั้นที่ใบเสนอราคาจากซัพพลายเออร์เปลี่ยนทุกวัน ตามคำกล่าวของโจนาธาน ซูรินทา หุ้นส่วนผู้จัดการของบริษัท Turn Green ในเวียดนาม
ขณะเดียวกัน ผู้ค้าพลาสติกก็ปรับขึ้นราคาเช่นกัน
“มันกระทบทุกคนในธุรกิจอาหารในไทย” ราตรี เกิดปรางค์ แม่ค้าขายปิ้งย่างในกรุงเทพกล่าวกับนิกเกอิ โดยน้ำดื่มขวดพลาสติกแพ็ก 12 ขวด จากเดิม 25 บาท ตอนนี้ขึ้นเป็น 35 บาท
“และนี่คือยี่ห้อถูกนะ ไม่ใช่แบรนด์แพง”
ด้านตรัน แทน พ่อค้าขายแซนด์วิชในนครโฮจิมินห์ ก็ได้รับผลกระทบเช่นกัน ราคาถุงใส่แซนด์วิชขนาด 1 กิโลกรัม ที่ใช้ได้ประมาณ 2 วัน เพิ่มขึ้นจาก 40,000 ดอง เป็น 50,000 ดองในชั่วข้ามคืน
“แต่ผมขึ้นราคาตามไม่ได้ ถ้าขึ้นก็ไม่มีใครซื้อ” แทนกล่าว
อ้างอิง: nikkei