Morgan Stanley เตือน ระเบิดเวลา ‘หนี้ซอฟต์แวร์’ จ่อพุ่ง 8% เซ่นพิษ AI ดิสรัปต์ธุรกิจ สินเชื่อใกล้กำหนดชำระในช่วง 1-2 ปีข้างหน้า นักลงทุนแห่ไถ่ถอนเงินกองทุนจนต้องสั่งระงับถอน
บลูมเบิร์กรายงาน อ้างถึงสถิติจาก Morgan Stanley รายงานว่า อัตราการผิดนัดชำระหนี้ของกลุ่มธุรกิจที่กู้ยืมเงินโดยตรงจากผู้ให้กู้ภาคเอกชนมีแนวโน้มจะพุ่งสูงขึ้นถึง 8% เนื่องจากความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วของปัญญาประดิษฐ์ AI กำลังเข้ามาดิสรัปต์หรือสร้างความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์ จนส่งผลกระทบต่อความสามารถในการดำเนินธุรกิจแบบเดิม
ทีมวิเคราะห์ของ Morgan Stanley นำโดย จอยซ์ เจียง ระบุในบันทึกว่า แม้ว่าในปัจจุบัน AI จะยังไม่ส่งผลกระทบต่อความมั่นคงของสินเชื่อภาคเอกชนอย่างรุนแรงจนน่าตกใจในเชิงโครงสร้าง แต่ด้วยระดับหนี้ที่อยู่ในระดับสูง ประกอบกับกำหนดเวลาที่ต้องจ่ายคืนหนี้ก้อนใหญ่ของบริษัทซอฟต์แวร์ต่าง ๆ ที่กำลังใกล้เข้ามา ปัจจัยเหล่านี้อาจกดดันให้อัตราการผิดนัดชำระหนี้พุ่งสูงขึ้นเกือบแตะระดับสูงสุดนับตั้งแต่ช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19
ทีมนักวิเคราะห์ระบุว่า ความน่าเชื่อถือทางธุรกิจของกลุ่มซอฟต์แวร์กำลังเผชิญกับอุปสรรคครั้งใหญ่ เนื่องจากอุตสาหกรรมนี้มี "สัดส่วนหนี้สินสูงที่สุด" เมื่อเทียบกับเงินทุนที่มี และมีความสามารถในการทำกำไรเพื่อมาจ่ายดอกเบี้ยต่ำที่สุดเมื่อเทียบกับอุตสาหกรรมหลักอื่นๆ
นอกจากนี้ แม้ว่าปัจจุบันภาพรวมการผิดนัดชำระหนี้ในตลาดสินเชื่อจะดูเหมือนลดลง แต่ในอนาคตมีแนวโน้มจะกลับมาพุ่งสูงขึ้นอีกครั้ง เพราะผลกระทบจากการเข้ามาของ AI กำลังเริ่มชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ
ระเบิดเวลาหนี้กลุ่ม ‘ซอฟต์แวร์’
ตลาดสินเชื่อทั่วโลกต้องเผชิญกับแรงกดดันอย่างหนักในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา เนื่องจากนักลงทุนเริ่มไม่มั่นใจว่า AI จะเข้าไปเปลี่ยนทิศทางรายได้ของบริษัทซอฟต์แวร์อย่างไร
เดิมทีกลุ่มซอฟต์แวร์เคยเป็นขวัญใจของบรรดาผู้จัดการกองทุนตลอด 10 ปีที่ผ่านมา เพราะเป็นธุรกิจที่รายได้สม่ำเสมอ คาดการณ์ง่าย และมีกำไรสูง แต่ความเชื่อมั่นเหล่านั้นกำลังถูกท้าทายด้วยเทคโนโลยีใหม่ในขณะนี้
Morgan Stanley ระบุว่า ธุรกิจซอฟต์แวร์ถือเป็นภาคส่วนที่ใหญ่ที่สุดในพอร์ตโฟลิโอของบริษัทที่เน้นให้กู้เพื่อพัฒนาธุรกิจ (Business Development Companies) โดยมีสัดส่วนสูงถึง 26% ซึ่งมีสินเชื่อจำนวนมากกำลังจะถึงกำหนดเวลาที่บริษัทต้องจ่ายเงินคืนในเร็ว ๆ นี้
นักวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า ภาระการจ่ายหนี้คืนของกลุ่มซอฟต์แวร์ที่กู้ยืมโดยตรงนั้นมีความน่ากังวล เพราะมีการ "กระจุกตัว" ของหนี้ที่จะครบกำหนดในช่วงเวลาที่ใกล้กัน
ข้อมูลจาก PitchBook พบว่า 11% ของสินเชื่อซอฟต์แวร์จะครบกำหนดชำระในปี 2027 และอีก 20% ของสินเชื่อซอฟต์แวร์จะครบกำหนดชำระในปี 2028 ซึ่งหมายความว่าภายใน 1-2 ปีข้างหน้า บริษัทซอฟต์แวร์เหล่านี้ต้องหาเงินก้อนใหญ่มาใช้คืนให้ได้ท่ามกลางความท้าทายจาก AI
ความกังวลในกลุ่มธุรกิจซอฟต์แวร์ได้ลุกลามจนทำให้นักลงทุนแห่กันยื่นเรื่องขอถอนเงินออกจาก "กองทุนสินเชื่อเอกชน" เป็นจำนวนมาก จนผู้จัดการกองทุนต้องเร่งหาวิธีรับมือกับคำขอถอนเงินที่ถาโถมเข้ามา
เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา บริษัทการเงินยักษ์ใหญ่อย่าง Morgan Stanley และ Cliffwater LLC จำเป็นต้องประกาศ "จำกัดการถอนเงิน" จากกองทุนหนี้เอกชนที่มีมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ หลังจากที่นักลงทุนพยายามดึงเงินออกเกินกว่าเพดานที่กำหนดไว้ในแต่ละไตรมาส
แม้ความเสี่ยงในภาคสินเชื่อเอกชนจะดูน่ากังวลและควรให้ความสำคัญ แต่ก็ "ไม่ใช่ความเสี่ยงเชิงระบบ" ที่จะส่งผลพวงรุนแรงไปทั่วทั้งระบบเศรษฐกิจ โดยพวกเขามองว่าอันตรายจากการลุกลามไปยังตลาดการเงินอื่น ๆ ในวงกว้างยังอยู่ในระดับที่จำกัด
อ้างอิง Bloomberg