ซัพพลายเออร์ 'นิสสัน' หนีหาลูกค้าใหม่ มุ่งไป 'เวียดนาม' หาโอกาสเติบโต

เว็บไซต์นิกเกอิ เอเชีย รายงานว่า เวียดนามที่กำลังเติบโตอย่างรวดเร็วกำลังกลายเป็น "จุดหมายใหม่ของบริษัทผู้ผลิตญี่ปุ่นขนาดกลางและขนาดย่อม" ที่ต้องการเริ่มต้นโอกาสธุรกิจใหม่ หลังยอดคำสั่งซื้อจาก "นิสสัน มอเตอร์" (Nissan Motor)  ซึ่งกำลังเผชิญปัญหาธุรกิจชะลอตัวครั้งใหญ่ ลดลงอย่างมาก

ที่เมืองท่าโยโกฮามา ซึ่งเป็นสำนักงานใหญ่ของอาณาจักรนิสสัน ภาวะซบเซาของค่ายรถยนต์ยักษ์ใหญ่ในญี่ปุ่นรายนี้ได้ส่งผลกระทบต่อบรรดาซัพพลายเออร์อย่างหนัก

โคอิจิ มาสึดะ ประธานบริษัทโอคายะ ไซเคน (Okaya Seiken) ผู้ผลิตชิ้นส่วนเครื่องตัดเฉือนความแม่นยำสูง กล่าวว่า เฉพาะนิสสันเพียงรายเดียว ยอดขายในตอนนี้เหลือเพียง "ครึ่งหนึ่ง" จากยอดในอดีต โดยคำสั่งซื้อเริ่มลดลงตั้งแต่ปีที่แล้ว และบริษัทคาดว่าจะยังไม่ฟื้นตัวเต็มที่ในเร็วๆ นี้

แม้โอคายะ ไซเคนจะยังทำกำไรได้ในปีงบประมาณที่สิ้นสุดวันที่ 31 มี.ค. เนื่องจากยังมีลูกค้ารายอื่นๆ ในอุตสาหกรรมยานยนต์ แต่กำไรก่อนหักภาษีก็คาดว่าจะลดลงถึงราว 30% เหลือประมาณ 200 ล้านเยน (ราว 40 ล้านบาท)

คำสั่งซื้อที่ลดลงมากส่งผลกระทบต่อโรงงานของโอคายะ ไซเคนในเวียดนามอย่างชัดเจน เนื่องจากยอดขายประมาณ 90% มาจากอุตสาหกรรมยานยนต์ และเพียงแค่นิสสันรายเดียวก็คิดเป็นัดส่วนถึงราว 60% มาสึดะจึงเริ่มมองหาลูกค้าใหม่โดยมุ่งเป้าไปที่ "บริษัทญี่ปุ่นที่มีโรงงานในเวียดนาม"

“ผู้บริหารของบริษัทใหญ่ๆ อาจนัดพบได้ยากในญี่ปุ่น แต่จะเข้าถึงได้ง่ายกว่าเมื่อพวกเขาถูกส่งมาประจำการในเวียดนาม” เขากล่าว

ล่าสุดโอคายะ ไซเคนได้เปิดบัญชีธุรกิจกับบริษัทญี่ปุ่นใหม่ 3 แห่ง โดยบริษัทผู้ผลิตอุปกรณ์ควบคุมลมรายหนึ่งได้ว่าจ้างบริษัทให้ผลิตต้นแบบชิ้นส่วนประมาณ 40 ชิ้น

เพื่อรองรับธุรกิจใหม่ บริษัทได้ลงทุนเครื่องจักรระดับสูงในโรงงานเวียดนาม มูลค่าประมาณ 100 ล้านเยน (ราว 20 ล้านบาท)

ผลกระทบจากการปรับโครงสร้างนิสสัน

การปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ของนิสสันรอบนี้ ส่งผลกระทบต่อบรรดาซัพพลายเออร์รายย่อยอย่างรุนแรงที่สุดนับตั้งแต่ปลายทศวรรษ 1990 ที่อดีตประธานเจ้าหน้าที่บริหาร คาร์ลอส กอส์น ดำเนินมาตรการลดต้นทุนครั้งใหญ่

ทั้งนี้ นิสสันกำลังเผชิญผลประกอบการที่อ่อนแอและภาวะขาดทุนต่อเนื่อง จนต้องเร่งดำเนินแผนปรับโครงสร้างธุรกิจครั้งใหญ่ นำไปสู่การลดจำนวนพนักงานและปิดโรงงานหลายแห่งทั่วโลก ซึ่งรวมถึงโรงงาน Oppama และ Shonan ในญี่ปุ่นเองด้วย ไปจนถึงการขายสำนักงานใหญ่ในโยโกฮามา 

แม้ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ซัพพลายเออร์จำนวนมากจะพยายามกระจายลูกค้าเพื่อลดการพึ่งพานิสสันแล้วก็ตาม แต่ในเมืองโยโกฮามา ผู้ผลิตบางรายยังคงพึ่งพาค่ายรถยนต์รายนี้เป็นลูกค้าหลักอยู่

หน่วยงานภาครัฐอย่างบรรษัทพัฒนาอุตสาหกรรมโยโกฮามา (IDEC Yokohama) ได้พยายามเข้ามาให้ความช่วยเหลือบริษัทเหล่านี้ เช่น โยโกฮามา โซกิ (Yokohama Zoki) ผู้ผลิตอุปกรณ์ตรวจสอบในโรงงานรถยนต์ กำลังเริ่มทำธุรกิจเสื้อผ้าร่วมกับอดีตพนักงานชาวเวียดนามที่เคยทำงานเป็นวิศวกร CAD กับบริษัทจนถึงปี 2021

สำหรับโครงการแรก บริษัทวางแผนผลิตหมวกกันแดดป้องกันรังสียูวีสูง 1,000 ใบ เพื่อรองรับฤดูร้อนที่คาดว่าจะร้อนจัดอีกครั้ง

เวียดนามดึงดูดผู้ผลิตญี่ปุ่น

เวียดนามกำลังมีปัจจัยหลายอย่างที่ดึงดูดบริษัทผู้ผลิตญี่ปุ่น โดยเศรษฐกิจของประเทศเติบโต 7.4% ในปี 2025 ซึ่งเป็นอัตราสูงที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตามการคาดการณ์ของธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) และคาดว่าจะยังสูงสุดในปีนี้ที่ 6.4%

ปัจจุบันมีบริษัทญี่ปุ่นมากกว่า 2,100 แห่งดำเนินธุรกิจในเวียดนาม ซึ่งเพิ่มขึ้นถึง 50% ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา

ผู้ประกอบการจำนวนมากมองว่า เสถียรภาพทางการเมืองของเวียดนามเป็นข้อได้เปรียบ เมื่อเทียบกับประเทศเพื่อนบ้านบางแห่งที่มีประเด็นเรื่องความไม่สงบ เช่น ความขัดแย้งชายแดนระหว่างไทยกับกัมพูชา และเหตุจลาจลในอินโดนีเซีย

นอกจากนี้ยังมี ญี่ปุ่นและเวียดนามยังมีสายสัมพันธ์ด้านแรงงาน เนื่องจากชาวเวียดนามจำนวนมากเคยทำงานในญี่ปุ่นผ่านโครงการฝึกอบรมแรงงานต่างชาติ ขณะที่ชาวเวียดนามยังเป็นแรงงานต่างชาติกลุ่มใหญ่ที่สุดในญี่ปุ่น โดยมีจำนวนมากถึง ราว 600,000 คน หรือคิดเป็น 23.6% ของแรงงานต่างชาติทั้งหมดในปีที่แล้ว

ทาเคชิ โอมิกะ รองผู้อำนวยการ นิคมอุตสาหกรรม อมตะ ซิตี้ ฮาลอง กล่าวว่า “ความคาดหวังต่อบริษัทญี่ปุ่นในเวียดนาม อยู่ในระดับสูงมาก”

อย่างไรก็ตาม ผู้ประกอบการบางรายเตือนว่าไม่ควรมองเวียดนามเพียงแค่ประเทศที่มีแรงงานราคาถูก

โมโตโยชิ โอตสึกะ ประธานบริษัทผู้ผลิตชิ้นส่วนเบาะรถยนต์ โอตสึกะ ซันเกียว แมทีเรียล (Ohtsuka Sangyo Material) กล่าวว่า “ถ้าเราคิดว่าเวียดนามเป็นแค่ประเทศที่แรงงานราคาถูก เราอาจล้มเหลวได้”

บริษัทของเขาเปิดโรงงาน 3 แห่งในเวียดนามตั้งแต่ปี 2017 และพบว่าค่าจ้างแรงงานเวียดนามเพิ่มขึ้นมากกว่า 10% ต่อปี

อย่างไรก็ตาม เขายังมองว่าแรงงานเวียดนามมีการศึกษาดีและเรียนรู้ได้รวดเร็ว พร้อมทั้งชื่นชมว่าโรงงานในเวียดนามมี มาตรฐานเทคโนโลยีล้ำหน้าไม่ต่างจากโรงงานในญี่ปุ่น

ที่มา: Nikkei Asia