ทรัมป์เล็งออก ‘กฎซื้อชิป’ ไม่ว่าแบบใด ‘ต้องขออนุญาตสหรัฐก่อน’

สำนักข่าวบลูมเบิร์กรายงานว่า บริษัทชิปปัญญาประดิษฐ์ Nvidia อาจต้องอยู่ภายใต้กฎใหม่ของรัฐบาลสหรัฐ หลังทีมงานของประธานาธิบดีทรัมป์ กำลังพิจารณาออกกฎควบคุมการส่งออกชิป AI ไปทั่วโลก โดยร่างกฎระเบียบใหม่จะกำหนดว่า การส่งออกชิป AI ไม่ว่าไปยังประเทศใดก็ตาม “ต้องได้รับอนุญาตจากรัฐบาลสหรัฐก่อน”

นั่นหมายความว่า วอชิงตันจะมีอำนาจตัดสินว่า ประเทศต่าง ๆ จะสามารถสร้างศูนย์ข้อมูล เพื่อฝึกและใช้งานโมเดล AI ได้หรือไม่ และภายใต้เงื่อนไขอะไร

ตามร่างกฎใหม่นี้ บริษัทต่าง ๆ ต้อง “ขออนุญาตจากสหรัฐก่อน” ที่จะส่งออกชิปประมวลผล AI เช่นของ Nvidia หรือ AMD ไปต่างประเทศ ซึ่งถือเป็นการขยายมาตรการควบคุมจากเดิมที่ใช้กับประมาณ 40 ประเทศ ให้กลายเป็น “มาตรการทั้งโลก” แทน

ชิปเหล่านี้ เป็นสินค้าที่บริษัทเทคโนโลยีต้องการมากที่สุดในโลก เช่น OpenAI และ Alphabet ที่ซื้อชิปจำนวนมหาศาลไปติดตั้งในดาต้าเซ็นเตอร์ เพื่อให้บริการ AI อย่าง ChatGPT และ Gemini

หลังข่าวนี้ออกมา หุ้นของ Nvidia และ AMD ปรับตัวลงทันที Nvidia ลดลงสูงสุดประมาณ 1.9% และ AMD ลดลงประมาณ 2.3%

ทีมงานของทรัมป์ย้ำหลายครั้งว่า ต้องการให้โลกใช้ AI ของอเมริกา และกฎใหม่นี้ไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อห้ามส่งออกชิป Nvidia แต่จะทำให้รัฐบาลสหรัฐกลายเป็นผู้ควบคุมการเข้าถึงชิป AI

การอนุญาตหรือไม่อนุญาต จะมีผลโดยตรงต่อว่า ประเทศใดสามารถสร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI ขนาดใหญ่ได้ ซึ่งหลายรัฐบาลมองว่าเป็นกุญแจสำคัญของการเติบโตทางเศรษฐกิจ ความสามารถในการแข่งขันของบริษัท และอำนาจทางทหาร ยิ่งใช้ชิปมาก ยิ่งต้องถูกตรวจเข้ม

สำหรับขั้นตอนอนุมัติ จะขึ้นอยู่กับจำนวนพลังประมวลผลที่ต้องการ หากส่งออกไม่เกิน 1,000 ชิป Nvidia รุ่น GB300 จะผ่านการตรวจสอบแบบง่าย

แต่หากต้องการสร้างคลัสเตอร์ขนาดใหญ่ ต้องขออนุญาตล่วงหน้า และอาจถูกกำหนดเงื่อนไข เช่น เปิดเผยโมเดลธุรกิจ และให้รัฐบาลสหรัฐเข้าตรวจสอบสถานที่ดาต้าเซ็นเตอร์

ถ้าเป็นโครงการขนาดมหึมา เช่น มากกว่า 200,000 ชิป Nvidia GB300 ในประเทศเดียว รัฐบาลของประเทศนั้นต้องเข้ามามีส่วนร่วมในการขออนุญาต ซึ่งสหรัฐจะอนุญาต “เฉพาะประเทศพันธมิตร” ที่ให้คำมั่นด้านความปลอดภัย และลงทุนใน AI ของสหรัฐด้วย

ในขณะนี้ ยังไม่แน่ชัดว่ากฎใหม่จะเข้มงวดแค่ไหน ถ้าสหรัฐอนุญาตการส่งออกอย่างรวดเร็ว การสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ AI ทั่วโลกก็อาจดำเนินต่อไปได้ตามปกติ แต่ถ้าขั้นตอนราชการล่าช้า อาจทำให้โครงการ AI จำนวนมากสะดุด

ตัวอย่างเช่น ปีที่ผ่านมา สหรัฐตกลงให้สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ (UAE) ซื้อชิป AI ได้ แต่ต้องใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะออกใบอนุญาต และมีเงื่อนไขว่า ต้องลงทุนในสหรัฐ 1 ดอลลาร์ ต่อเงินที่ลงทุนในประเทศตัวเอง 1 ดอลลาร์

ยังไม่มีใครรู้ว่า สหรัฐจะ “เรียกร้องเงินลงทุน” จากประเทศต่าง ๆ มากแค่ไหน เช่น ฝรั่งเศส อินเดีย ซึ่งกำลังมีแผนสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ขนาด 1 กิกะวัตต์ขึ้นไป

อีกประเด็นคือ สหรัฐอาจใช้การควบคุมชิป เป็นเครื่องมือในการเจรจาการค้าและการเมือง เช่นที่ผ่านมา ทรัมป์เคยขู่ว่าจะจำกัดการส่งออกชิป เพื่อตอบโต้ภาษีดิจิทัลของยุโรป

แม้ว่าผู้นำหลายประเทศไม่สบายใจที่อนาคตเทคโนโลยีของตน ต้องขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของทรัมป์ แต่ในความเป็นจริง ทางเลือกมีไม่มาก

ประเทศต่าง ๆ สามารถเลือกได้เพียง ซื้อชิปจากบริษัทอเมริกัน เช่น Nvidia (ผู้นำตลาด)
หรือซื้อจากบริษัทจีนอย่าง Huawei ซึ่งมีพลังประมวลผลต่ำกว่า และผลิตได้จำนวนน้อยกว่า

ไม่เพียงเท่านั้น สหรัฐยังเตือนด้วยว่า การใช้ชิป AI ของ Huawei อาจ “ละเมิด” กฎหมายการค้าของสหรัฐ

อ้างอิง: bloomberg