เวียดนาม ‘ทุบผูกขาดทอง’ ออกกฎปรับหนักสกัดตลาดมืด

เว็บไซต์นิกเกอิ เอเชียรายงานว่า เวียดนามออกกฎใหม่ “ปรับเงินหนัก” เพื่อปราบปรามการค้าทองคำผิดกฎหมาย ในประเทศที่คนให้ความสำคัญกับทองมาก ถึงขั้นบางคนตั้งราคามอเตอร์ไซค์หรือบ้านเป็น “ทองคำ” แทนเงินดอง

ตามกฤษฎีกาฉบับที่ 340 ซึ่งเริ่มมีผลตั้งแต่ 9 กุมภาพันธ์ ใครผลิตทองคำโดยไม่ได้รับอนุญาต อาจถูกปรับสูงสุดถึง 300 ล้านดอง (ราว 3.6 แสนบาท)

ทั้งนี้ เวียดนาม ซึ่งเป็นตลาดทองคำใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ประกาศกฎใหม่นี้หลังจากเมื่อเดือนธันวาคมที่ผ่านมา รัฐบาลคอมมิวนิสต์ได้ยุติการผูกขาดการค้าและการผลิตทองคำที่เคยถือครองมายาวนาน

ก่อนหน้านี้ รัฐบาลพรรคเดียวของเวียดนาม “ควบคุมตลาดทองคำแต่เพียงผู้เดียวมานานกว่า 10 ปี” โดยในปี 2012 รัฐบาลออกกฎให้ธนาคารกลางเวียดนาม เป็นผู้ควบคุมการผลิตทองคำแท่งและการค้ากับต่างประเทศทั้งหมด และแต่งตั้งบริษัท Saigon Jewelry Company เป็นผู้ผลิตรายเดียว

การผูกขาดดังกล่าว บวกกับความต้องการทองคำในฐานะ “สินทรัพย์ปลอดภัย” ทำให้ราคาทองคำในประเทศสูงกว่าราคาตลาดโลก

เมื่อปีที่แล้ว ราคาทองคำในตลาดโลกก็ปรับตัวสูงขึ้นอยู่แล้ว โดยถือเป็นหนึ่งในสินทรัพย์ที่ให้ผลตอบแทนดีที่สุด และเพิ่มขึ้นถึง 70%

กฎระเบียบล่าสุด ยังกำหนดโทษปรับ 100 ล้านดอง สำหรับการลักลอบนำเข้าหรือส่งออกทองคำข้ามพรมแดน และปรับ 20 ล้านดอง สำหรับผู้ที่ซื้อทองคำแท่งจากผู้ขายที่ไม่ได้รับอนุญาต

เมื่อการผูกขาดสิ้นสุดลง การเปิดให้เอกชนเข้ามามีบทบาทมากขึ้น อาจช่วยเพิ่มปริมาณทองคำในระบบอย่างถูกกฎหมาย และทำให้ราคาปรับลงมาใกล้เคียงกับตลาดโลก

ขณะเดียวกัน ทั้งภาครัฐและเอกชนบางส่วน ก็ต้องการให้ประชาชน “ลดการกักตุนทองคำไว้ที่บ้าน” และหันนำเงินออมไปลงทุนในกิจกรรมที่ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจแทน

เมื่อปีที่แล้ว อดีตผู้อำนวยการของบริษัท Saigon Jewelry Company ถูกตัดสินจำคุก 25 ปี ในข้อหายักยอกทรัพย์และใช้อำนาจโดยมิชอบ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการกวาดล้างคอร์รัปชันครั้งใหญ่ของเวียดนาม

คดีนี้สะท้อนว่า การผูกขาดทอง สร้างเงื่อนไขที่เอื้อให้อำนาจกลายเป็นอภิสิทธิ์ที่ไร้การตรวจสอบ ตามบทความแสดงความคิดเห็นที่เผยแพร่บน VietNamNet เว็บไซต์ข่าวของรัฐ ซึ่งระบุว่า

“เมื่อไม่มีการแข่งขัน การกำกับดูแลก็ไร้ประสิทธิภาพ และช่องทางแสวงหากำไรก็เฟื่องฟู”
ตามข้อมูลของ World Gold Council เวียดนามเป็นตลาดทองคำแท่งใหญ่เป็น “อันดับ 3 ของเอเชีย” รองจากจีนและอินเดีย

ผลสำรวจของสภาทองคำโลกเมื่อปีที่แล้วพบว่า ชาวเวียดนามราว 80% มองว่า ทองคำเป็นเครื่องป้องกันความเสี่ยงที่ดีในช่วงความไม่แน่นอนทางการเมืองและเศรษฐกิจ รวมถึงใช้ป้องกันเงินเฟ้อและความไม่มั่นคงในระยะยาว

ทองคำ อสังหาริมทรัพย์ และหุ้นในประเทศ คือ ช่องทางลงทุนหลักของชาวเวียดนาม โดยคนส่วนใหญ่ถูกจำกัดไม่ให้โอนเงินออกนอกประเทศ

ขณะนี้ รัฐบาลกำลังพยายามทำให้ปริมาณทองคำในตลาดมีเสถียรภาพ โดยเริ่มออกใบอนุญาตให้ธนาคารเอกชนและสถาบันอื่น ๆ ผลิตและค้าทองคำในฐานะวัตถุดิบได้

ผู้ที่ฝ่าฝืนกฤษฎีกา 340 ดังกล่าว อาจถูกยกเลิกใบอนุญาต และทองคำที่ถืออยู่ ก็อาจถูกทางการยึดได้

อ้างอิง: nikkei