เวียดนามช่วยจีนฟื้นฟูโรงงาน

จีนส่งเรืออพยพชาวจีนออกจากเวียดนามอีกเกือบพันคน ด้านเวียดนามรับปาก ช่วยบริษัทต่างๆ ฟื้นฟูโรงงาน ลั่นไม่ปล่อยจลาจลธุรกิจต่างชาติซ้ำรอย ขณะนักการทูตชี้กระทบภาพลักษณ์เวียดนามอย่างมาก

สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า จีนได้ส่งเรืออู๋ซือจัน ไปรับชาวจีน 989 คน จากเมืองท่าวุงอังของเวียดนามวานนี้ (19 พ.ค.) นับเป็นเรือลำแรกในจำนวน 4 ลำ ซึ่งแต่ละลำสามารถบรรทุกคนได้ประมาณพันคนและถูกส่งไปเวียดนาม

เมื่อช่วงสุดสัปดาห์ ชาวจีนกว่า 3,000 คนได้เดินทางกลับประเทศแล้ว ทั้งทางน้ำและทางอากาศจากเวียดนาม รายงานข่าวระบุว่าชาวจีนที่ได้รับการอพยพกลับประเทศ รวมถึงผู้ได้รับบาดเจ็บ 135 คนจากเหตุจลาจลเมื่อวันอังคารและพุธที่ผ่านมา (13-14 พ.ค.) โดยในจำนวนนี้บาดเจ็บค่อนข้างรุนแรง 16 คน

"เรารู้สึกปลอดภัยหลังจากกลับบ้าน การดูแลทางการแพทย์ในเวียดนามไม่ค่อยดีนัก" นายเก๋า เหวินตุน หนึ่งในผู้ที่เดินทางกลับประเทศ ระบุ

ด้านเวียดนามได้ระดมเจ้าหน้าที่ดูแลความมั่นคงหลายร้อยนาย เพื่อสกัดเหตรุนแรงเมื่อวันอาทิตย์ (18 พ.ค.) และมีการดำเนินคดีผู้ต้องสงสัยก่อเหตุวุ่นวายกว่า 300 คน ล่าสุดเมื่อวานนี้ (19 พ.ค.) ไม่มีรายงานเหตุวุ่นวายขึ้นอีกและสถานการณ์ในกรุงฮานอยเงียบสงบ เจ้าหน้าที่ได้ลดจำนวนหน่วยรักษาความปลอดภัยที่ปิดทางเข้าสถานทูตจีนและจุดสำคัญๆ ในเมืองหลวง

บล็อกของกลุ่มภาคประชาสังคมที่เรียกร้องให้มีการชุมนุมเมื่อวันอาทิตย์ กล่าวว่าสมาชิกหลายคนของกลุ่มถูกคุมตัวไปในหลายเมือง บ้างก็ถูกห้ามออกจากบ้านพัก

นักการทูตชี้กระทบภาพลักษณ์

ตอนแรกรัฐบาลกรุงฮานอยชื่นชมที่ชาวเวียดนามแสดงอาการรักชาติ แต่เปลี่ยนท่าทีอย่างรวดเร็วหลังจากเหตุการณ์บานปลายกลายเป็นความรุนแรง ทั้งยังกระทบถึงบริษัทที่ไม่ได้เป็นของชาวจีน และตระหนักว่าเหตุการณ์นี้ส่งผลเสียอย่างหนักต่อภาพลักษณ์ของประเทศในฐานะแหล่งลงทุนที่ปลอดภัย

แรงงานในเวียดนามมีราคาถูก เมื่อปีที่แล้วเวียดนามดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างชาติได้ 21,600 ล้านดอลลาร์ เพิ่มขึ้นจาก 16,300 ล้านดอลลาร์เมื่อปี 2555 นักการทูตต่างชาติคนหนึ่งแสดงความเห็นว่าเหตุการณ์นี้จะมีผลกระทบอย่างมากต่อภาพลักษณ์ของเวียดนามแน่นอน เพราะนับถึงขณะนี้เวียดนามถูกมองว่าเป็นมิตรกับนักลงทุนต่างชาติ

"การกระทำครั้งนี้เกินขอบเขตที่ยอมรับได้ในแง่กฎหมายและความเป็นระเบียบ" นักการทูตคนนี้ระบุ

นายเอกมันด์ มาเลสกี ผู้เชี่ยวชาญด้านการลงทุนเวียดนามแห่งมหาวิทยาลัยดุก กล่าวว่า เหตุการณ์ครั้งนี้อาจมีผลกระทบระยะยาวต่อภาพลักษณ์ของเวียดนามในฐานะแหล่งลงทุนที่ปลอดภัย

"เหตุจลาจลก่อให้เกิดคำถามเกี่ยวกับความปลอดภัย เพราะในอนาคตนักลงทุนต่างชาติจะต้องชั่งน้ำหนักระหว่างข้อดีด้านต้นทุนและคุณภาพของแรงงานเวียดนาม กับโอกาสที่จะเกิดความไร้เสถียรภาพหรือเหตุวุ่นวาย" นายมาเลสกีระบุ

นายเหงียน กวง เอ นักเศรษฐศาสตร์ กล่าวว่า รัฐบาลต้องเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วเพื่อเรียกคืนความเชื่อมั่นในหมู่นักลงทุนต่างชาติ ซึ่งก่อนหน้านี้ก็ร้องเรียนอยู่แล้วเรื่องการทุจริต การขาดความโปร่งใสทางกฎหมายและกฎระเบียบ รวมถึงประเด็นอื่นๆ

เวียดนามรับปากช่วยฟื้นฟู

ด้านทางการเวียดนามรับปากว่าจะช่วยเหลือบริษัทต่างๆ ฟื้นฟูการดำเนินงาน ขณะที่นายดัง มินห์ เข่า ผู้ช่วยรัฐมนตรีต่างประเทศเวียดนาม กล่าวว่าจะไม่ปล่อยให้มีการกระทำอันพุ่งเป้าไปที่นักลงทุน ธุรกิจ หรือชาวต่างชาติ เพื่อให้แน่ใจว่าจะไม่มีเหตุการณ์ซ้ำรอยเกิดขึ้น

"เราขอให้ประเทศต่างๆ สนับสนุนนักลงทุนและคนในประเทศนั้นๆ ให้มั่นใจในการทำธุรกิจในเวียดนาม" นายดังระบุ

บริษัทฟอร์โมซาพลาสติกกรุ๊ป ซึ่งเป็นบริษัทที่ได้รับผลกระทบจากเหตุจลาจล กล่าวว่าจะขอเงินชดเชยจากรัฐบาลเวียดนาม กรณีความเสียหายที่โรงงานได้รับ

ฟอร์โมซา ซึ่งเป็นนักลงทุนไต้หวันรายใหญ่ที่สุดในเวียดนาม ไม่ได้ให้รายละเอียดว่าเสียหายเท่าไร แต่ก่อนหน้านี้มีข่าวว่าโรงงานแห่งหนึ่งของบริษัทถูกเผา และมีคนงานเสียชีวิต 1 ราย

ด้านหนังสือพิมพ์ไชนาเดลี ซึ่งเป็นกระบอกเสียงของรัฐบาลจีน ระบุในบทบรรณาธิการถึงความเสียหายทางเศรษฐกิจระยะยาวต่อเวียดนามจากการประท้วงครั้งนี้

"หากนักลงทุนไม่มั่นใจว่ารัฐบาลใดจะรับรองสภาพแวดล้อมการลงทุนที่ปลอดภัยได้ ก็เป็นที่เข้าใจว่านักลงทุนจะลังเลในการตัดสินใจด้านการลงทุน" บทบรรณาธิการระบุ

ขณะที่กระทรวงต่างประเทศจีนขอให้ชาวจีนหลีกเลี่ยงการเดินทางไปเวียดนาม สำนักข่าวซินหัวรายงานด้วยว่าบริษัททัวร์ใหญ่ๆ ของจีนพากันระงับทัวร์เวียดนาม

ทั้งนี้ การที่จีนนำแท่นขุดเจาะน้ำมันเข้าไปยังพื้นที่อันเป็นข้อพิพาทกับเวียดนาม ทำให้ความสัมพันธ์ของสองประเทศเลวร้ายลง ชาวเวียดนามที่ไม่พอใจการกระทำดัวกล่าวได้ชุมนุมใน 22 จังหวัดจาก 63 จังหวัดของเวียดนามเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว บางคนจุดไฟเผาโรงงานต่างชาติที่เชื่อว่าเป็นของจีนหรือที่จ้างคนงานจีน โดยธุรกิจที่โดนลูกหลงมีทั้งไต้หวัน เกาหลี และสิงคโปร์

ล่าสุดมีเหตุตึงเครียดในพื้นที่พิพาทขึ้นอีก เมื่อเจ้าหน้าที่เวียดนามเผยว่าชาวประมงเวียดนาม 2 คนถูกทุบตีจากลูกเรือลาดตระเวนของจีนที่ยึดเรือประมงเวียดนามและขึ้นไปบนเรือดังกล่าว บริเวณใกล้หมู่เกาะพาราเซล อย่างไรก็ตาม เรือลำดังกล่าวได้กลับสู่ท่าเรือในเวียดนามแล้ว

"กองกำลังประจำเรือลาดตระเวนของจีนได้ขึ้นไปบนเรือลำนั้น ทุบตีชาวประมง และทำลายทรัพย์สิน นี่เป็นการกระทำที่ก้าวร้าวมากและขัดต่อกฎหมายระหว่างประเทศ เพราะไม่มีกฎหมายฉบับใดอนุญาตให้จีนทุบตีชาวประมง" นายเหงียน เวียดธัง ประธานสมาคมประมงเวียดนาม กล่าว