สหรัฐเดินหน้าจำกัดการเข้าถึงชิป AI จากระยะไกลของจีน สั่งศูนย์ข้อมูลในสิงคโปร์ มาเลเซีย ไทย อินโดนีเซีย บราซิล ต้องขอใบอนุญาตจากสหรัฐก่อนส่งออกชิป AI ขั้นสูงจาก Nvidia
KEY POINTS
- สหรัฐออกกฎใหม่ กำหนดให้ผู้ประกอบการศูนย์ข้อมูลในไทย และอีก 4 ประเทศ ต้องขอใบอนุญาตก่อนส่งมอบชิป AI ขั้นสูงของสหรัฐ (เช่น Nvidia) ให้กับลูกค้า
- มาตรการนี้มีเป้าหมายเพื่อสกัดกั้นจีนไม่ให้เข้าถึงเทคโนโลยี และชิป AI ของสหรัฐผ่านการใช้บริการศูนย์ข้อมูลในประเทศที่สาม
- สหรัฐสงสัยว่าบริษัทแห่งหนึ่งในไทยที่เกี่ยวข้องกับโครงการ AI ระดับชาติ มีส่วนช่วยลักลอบส่งเซิร์ฟเวอร์ที่ติดตั้งชิป Nvidia ไปยังจีน
บลูมเบิร์ก รายงานว่า รัฐบาลทรัมป์เดินหน้าจำกัดไม่ให้หลายประเทศเปิดทางแก่บริษัทจีนในการเข้าถึงชิป และเซิร์ฟเวอร์ปัญญาประดิษฐ์ขั้นสูงจากระยะไกล หลังการจัดการข้อจำกัดการส่งออกเซมิคอนดักเตอร์ของรัฐบาลถูกตรวจสอบเข้มข้นขึ้น จากกรณีอื้อฉาวด้านการจารกรรมที่เกี่ยวข้องกับบริษัทเอ็นวิเดีย Nvidia Corp.
กฎชั่วคราวที่กระทรวงพาณิชย์ประกาศเมื่อวันจันทร์ (16 พ.ย.69) กำหนดให้ผู้ประกอบการศูนย์ข้อมูลในสิงคโปร์ มาเลเซีย ไทย อินโดนีเซีย และบราซิล ต้องขอใบอนุญาตจากรัฐบาลสหรัฐก่อนส่งออกชิป AI ขั้นสูงจาก Nvidia และผู้ผลิตอเมริกันรายอื่นให้แก่ลูกค้าในประเทศเหล่านั้น มาตรการนี้มีเป้าหมายจำกัดไม่ให้จีน และฝ่ายตรงข้ามอื่นๆ ของสหรัฐ เข้าถึงกำลังประมวลผลในต่างประเทศที่ใช้ชิปซึ่งออกแบบในสหรัฐ
กระทรวงพาณิชย์ระบุในแถลงการณ์เมื่อวันจันทร์ว่า “กฎดังกล่าวมีขึ้นเพื่อให้แน่ใจว่า จะไม่มีการหลีกเลี่ยงข้อจำกัดที่มีอยู่เกี่ยวกับการเข้าถึงเทคโนโลยีอ่อนไหวของสหรัฐผ่านการจัดการบริการประมวลผลระยะไกลที่เกี่ยวข้องกับศูนย์ข้อมูลในประเทศที่สาม”
หุ้น Nvidia ร่วงลงมากกว่า 4% ขณะที่ดัชนี Philadelphia Semiconductor ลดลง 5.3%
ร่างกฎระเบียบนี้เผยแพร่ไม่กี่วันหลังจากเจนเซน หวง ลาออกจากตำแหน่งซีอีโอ Nvidia หลังยอมรับว่ามีความสัมพันธ์กับอลิซ หวง อดีตผู้บริหารของเมกาสปีด Megaspeed International ซึ่งตั้งอยู่ในสิงคโปร์ และสหรัฐ สงสัยว่าเป็นสายลับจีน Megaspeed อยู่ระหว่างถูกสหรัฐ สอบสวนกรณีอาจละเมิดมาตรการควบคุมการส่งออก บริษัทปฏิเสธว่าไม่ได้กระทำผิด ส่วนอลิซ หวง อยู่ในจีนแล้ว
กระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า กฎดังกล่าว “จัดทำขึ้นโดยกระทรวงการคลัง และสภาความมั่นคงแห่งชาติ และตามคำสั่งของหน่วยงานทั้งสอง” ซึ่งบ่งชี้ว่าแรงกดดันจากเจ้าหน้าที่นอกกระทรวงพาณิชย์มีบทบาทสำคัญต่อการประกาศกฎนี้ การอนุมัติใบอนุญาตจะพิจารณาเป็นรายกรณี
นาซัก นิคัคตาร์ หุ้นส่วนของสำนักงานกฎหมาย Wiley Rein LLP และอดีตเจ้าหน้าที่ระดับสูงของกระทรวงพาณิชย์ กล่าวว่า “กฎนี้ควรออกมาตั้งนานแล้ว และประเด็นสำคัญคือ การบังคับใช้ หากกระทรวงพาณิชย์กำลังถอยห่างจากกฎนี้ หน่วยงานใดของรัฐบาลสหรัฐจะเป็นผู้นำในการบังคับใช้?”
ในแถลงการณ์ร่วม กระทรวงการค้า และการพัฒนาดิจิทัลของสิงคโปร์ ระบุว่า รัฐบาลกำลังศึกษา “มาตรการใหม่นี้อย่างรอบคอบ” และหารือกับบริษัทต่างๆ เพื่อทำความเข้าใจผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ส่วนรัฐบาลบราซิล ระบุแยกต่างหากว่า กำลัง “ติดตาม” ความคืบหน้าเกี่ยวกับกฎดังกล่าวอย่างใกล้ชิด แต่ยังไม่สามารถประเมินผลกระทบต่อการนำเข้าได้ในขณะนี้
โฆษกของมาเลเซีย อินโดนีเซีย และไทยยังไม่ตอบคำขอให้แสดงความเห็นนอกเวลาทำการตามปกติ ขณะที่ตัวแทนของ Nvidia ก็ยังไม่ตอบกลับในทันที
กระทรวงพาณิชย์ประกาศมาตรการนี้ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ และเจ้าหน้าที่ระดับสูงคนอื่นๆ ในรัฐบาลกำลังเตรียมเดินทางไปเอเชียเพื่อร่วมการประชุมระดับภูมิภาคหลายเวที ซึ่งคาดว่าจะมีการหารือเรื่องมาตรการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีขั้นสูงของสหรัฐการจำกัดการเข้าถึงชิป AI รุ่นล้ำสมัยอาจสร้างความไม่พอใจให้ทั้งประเทศพันธมิตรในภูมิภาค และรัฐบาลปักกิ่ง ซึ่งก่อนหน้านี้แสดงความไม่พอใจต่อข้อจำกัดการส่งออกของสหรัฐ
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้กลายเป็นศูนย์กลางด้านศูนย์ข้อมูล โดยความต้องการจากผู้พัฒนา AI ของจีน เช่น Alibaba Group Holding Ltd. และ ByteDance Ltd. มีส่วนช่วยผลักดันการลงทุนสร้างโครงสร้างพื้นฐาน มาเลเซีย และไทยเป็นจุดหมายสำคัญ ขณะที่ตลาดศูนย์ข้อมูลของอินโดนีเซียยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น ส่วนสิงคโปร์ไม่ได้เป็นที่รู้จักในฐานะประเทศที่มีศูนย์ข้อมูลจำนวนมาก แต่ถูกสงสัยว่าเป็นจุดหมายสำหรับเซิร์ฟเวอร์ที่ถูกส่งต่อไปยังจีนแผ่นดินใหญ่
- สหรัฐสงสัยบริษัทไทย
สหรัฐยังสงสัยว่าบริษัทสำคัญแห่งหนึ่งที่อยู่เบื้องหลังโครงการ AI ระดับชาติของไทยมีส่วนช่วยลักลอบส่งเซิร์ฟเวอร์ที่ติดตั้งชิป Nvidia ขั้นสูงมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ไปยังจีน สำนักข่าวบลูมเบิร์ก รายงานเมื่อเดือนพฤษภาคม
ใบรับฝากหุ้นสหรัฐ (ADR) ของ Alibaba ร่วงลงเกือบ 4% ในการซื้อขายที่นิวยอร์กเมื่อวันจันทร์
ในบราซิล เจ้าหน้าที่กำลังผลักดันการขยายอุตสาหกรรมศูนย์ข้อมูล และมุ่งให้ประเทศมี “อธิปไตยทางดิจิทัล” ด้านเทคโนโลยีและ AI ตามที่รัฐบาลเรียก พร้อมดึงดูดการลงทุนจากบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ทั้งของสหรัฐ และจีน ByteDance ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของ TikTok กำลังลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์ในโครงการศูนย์ข้อมูลทางตะวันออกเฉียงเหนือของบราซิล ซึ่งเป็นภูมิภาคที่มีพลังงานหมุนเวียนอุดมสมบูรณ์ และเป็นที่ตั้งของศูนย์กลางสายเคเบิลใยแก้วนำแสงความเร็วสูงที่ใหญ่ที่สุดในอเมริกาใต้
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา Nvidia มีรายได้จากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพิ่มขึ้นอย่างมาก แม้บริษัทจะเปลี่ยนวิธีจัดทำบัญชีเมื่อปีที่แล้ว ทำให้ระบุยอดขายในภูมิภาคได้ยากขึ้น ในปีงบประมาณ 2025 รายได้ของ Nvidia จากสิงคโปร์พุ่งขึ้นเป็นประมาณ 24,000 ล้านดอลลาร์ เกือบสี่เท่าของปีก่อน และคิดเป็นราว 18% ของรายได้ทั้งหมด ในเวลานั้น Nvidia รายงานยอดขายตามที่ตั้งของลูกค้าที่ออกใบเรียกเก็บเงิน
เมื่อปีที่แล้ว บริษัทเปลี่ยนวิธีการดังกล่าว โดยรายงานยอดขายตามภูมิภาคจากที่ตั้งสำนักงานใหญ่ของลูกค้าโดยตรง ผลคือ รายได้จากสหรัฐ คิดเป็น 69% ในปีงบประมาณ 2026 เพิ่มจาก 47% ส่วนรายได้จากสิงคโปร์ลดลงจนมีสัดส่วนน้อยมาก และถูกรวมไว้ในหมวดอื่น
นับตั้งแต่ทรัมป์กลับเข้ารับตำแหน่งเมื่อต้นปี 2025 หวงเป็นหัวหอกในการล็อบบีในกรุงวอชิงตัน เพื่อสกัดความพยายามที่จะเพิ่มความเข้มงวดต่อข้อจำกัดการส่งออกชิป AI รุ่นสำคัญของ Nvidia อดีตซีอีโอรายนี้สร้างความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับประธานาธิบดี และใช้อิทธิพลโน้มน้าวรัฐบาลให้อนุญาตขายชิป AI รุ่นเก่าของบริษัทแก่จีน
หลังหวงพ้นจากตำแหน่ง ความพยายามของสมาชิกสภาคองเกรสในการผลักดันกฎหมายควบคุมการส่งออกกำลังได้รับแรงสนับสนุนมากขึ้น ขณะที่สมาชิกสภาคองเกรสเรียกร้องคำชี้แจงจากทั้งบริษัทผู้ผลิตชิป และรัฐบาล
สกอตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐ กล่าวว่า เขาต้องการทราบว่า Nvidia จงใจมองข้ามสัญญาณเตือนหรือไม่ว่า บริษัทบังหน้าหลายแห่ง ซึ่งหลายแห่งตั้งอยู่ในสิงคโปร์ อาจใช้เป็นช่องทางส่งต่อชิปไปยังจีน เขาส่งสัญญาณว่าต้องการเปลี่ยนจุดสนใจจาก “ข้อบกพร่อง” ส่วนตัวของซีอีโอที่พ้นจากตำแหน่ง ไปสู่ประเด็นทางกฎหมาย และความมั่นคงแห่งชาติที่เกี่ยวข้องกับบริษัท
ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา เบสเซนต์ยังกล่าวโทษโฮเวิร์ด ลุตนิค รัฐมนตรีพาณิชย์ ว่าบังคับใช้ข้อจำกัดที่มีอยู่ได้ไม่เพียงพอ “อย่างที่ผมบอก หลายหน่วยงานผลักดันเรื่องนี้ แต่กระทรวงพาณิชย์เป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจ” รัฐมนตรีคลัง กล่าวในรายการ Sunday Morning Futures ทางช่องฟ็อกซ์ นิวส์
เมื่อวันจันทร์ ก่อนเดินทางไปเอเชีย ทรัมป์แสดงความเชื่อมั่นในตัวลุตนิค แม้เกิดผลกระทบจากกรณีอื้อฉาวของ Nvidia ทรัมป์กล่าวว่า ไม่มีแผนปลดรัฐมนตรีพาณิชย์ และระบุว่า ลุตนิคอาจชะลอการดำเนินงานของหน่วยงานด้านการควบคุมการส่งออก เพื่อหลีกเลี่ยงการสร้างความไม่พอใจให้จีนระหว่างการเจรจาการค้าที่ละเอียดอ่อน
“ตอนนี้เรามีความสัมพันธ์ที่ดีมากกับจีน และผมเข้าใจทั้งสองฝ่าย” ทรัมป์ กล่าว
ทำเนียบขาว ระบุว่า ลุตนิค และเบสเซนต์ มีกำหนดเดินทางไปฟิลิปปินส์ และจีนพร้อมกับทรัมป์บนเครื่องบิน Air Force One เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอด ก่อนหน้านี้ที่ปรึกษาของทรัมป์ กล่าวว่า ประธานาธิบดียังคงไว้วางใจลุตนิค
กระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า ความก้าวหน้าของระบบคลาวด์คอมพิวติงทำให้การเข้าถึงระบบประมวลผล AI ของสหรัฐจากระยะไกลทำได้ง่ายขึ้นเรื่อยๆ มาตรการใหม่นี้จึงมีจุดประสงค์เพื่อให้สอดคล้องกับกฎเดิมที่ควบคุมการเข้าถึงเทคโนโลยีดังกล่าวทางกายภาพ
เมื่อสัปดาห์ก่อนสำนักข่าวแอ็กซิออส รายงานว่า ทรัมป์อนุมัติการปราบปรามครั้งใหม่ต่อบริษัทที่ต้องสงสัยว่าลักลอบส่งต่อชิป AI ขั้นสูงไปยังจีน แต่ลุตนิคชะลอการดำเนินการตามคำสั่งดังกล่าว แยกต่างหากจากเรื่องนี้ ทรัมป์กล่าวเมื่อวันจันทร์ว่า เจนเซน หวงไม่ได้ทำให้ความมั่นคงแห่งชาติตกอยู่ในความเสี่ยง
ร่างกฎดังกล่าวยังยกเว้นบริษัทที่มีสำนักงานใหญ่ในสหรัฐ และดำเนินธุรกิจในประเทศที่อยู่ในรายชื่อใหม่ โดยบริษัทเหล่านี้ยังสามารถส่งชิป AI ไปยังประเทศดังกล่าวได้โดยไม่ต้องขอใบอนุญาต นอกจากนี้ยังยกเว้นการส่งชิปไปยังศูนย์ข้อมูลที่ใช้ระบบแนะนำสินค้าเชิงพาณิชย์ให้กับร้านค้าออนไลน์หรือบริษัทสื่อสังคมออนไลน์ด้วย
ร่างกฎที่เปิดเผยเมื่อวันจันทร์ ระบุว่า ข้อกำหนดใหม่จะเริ่มมีผลเมื่อประกาศใน Federal Register หรือทะเบียนกลางของรัฐบาลกลางสหรัฐ สำเนามาตรการที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ช่วงค่ำวันจันทร์ ระบุว่า มีกำหนดประกาศอย่างเป็นทางการในวันพฤหัสบดี
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์





