กระติกน้ำส่วนตัวของ ‘สี จิ้นผิง-เผิง ลี่หยวน’ บนโต๊ะเลี้ยงทำเนียบขาว ชวนให้เกิดคำถามว่าเป็นเรื่องของความปลอดภัยหรือไม่ แต่เบื้องหลังอาจเป็นเพียงวัฒนธรรม ‘ดื่มน้ำร้อน’ ที่คุ้นเคยของชาวจีน
ท่ามกลางเครื่องเงินขัดเงาและแก้วคริสตัลที่จัดวางอย่างประณีตบนโต๊ะงานเลี้ยงรับรองที่ทำเนียบขาว มีของใช้ธรรมดา 2 ชิ้นที่กลับสะดุดตาเป็นพิเศษ
นั่นคือ “กระติกเก็บความร้อน” ที่ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง และเผิง ลี่หยวน สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่งของจีน นำติดตัวมาด้วย โดยของสีเป็นสีดำ ส่วนของเผิงเป็นสีขาว
สำหรับงานเลี้ยงระดับรัฐที่เต็มไปด้วยพิธีการ การเห็นกระติกส่วนตัววางอยู่บนโต๊ะอาจเป็นภาพเหนือความคาดหมายสำหรับชาวต่างชาติ แต่สำหรับคนจีน สิ่งนี้แทบไม่ใช่เรื่องแปลก
เหตุผลเพราะ “กระติกเก็บความร้อน” เป็นของใช้ที่พบเห็นได้ทั่วไปในจีน ตั้งแต่บ้าน สำนักงาน ห้องประชุม ไปจนถึงสนามบินและสถานีรถไฟ
เบื้องหลังคือวัฒนธรรมการดื่ม “น้ำร้อน” ที่หยั่งรากลึกในชีวิตประจำวันของชาวจีน หลายคนหลีกเลี่ยงน้ำเย็นและเลือกดื่มน้ำอุ่นหรือน้ำร้อน โดยเฉพาะคนวัยกลางคนและผู้สูงอายุ จากความเชื่อด้านสุขภาพที่ได้รับอิทธิพลจากแนวคิดการแพทย์แผนจีน ซึ่งมองว่าเครื่องดื่มอุ่นเป็นมิตรต่อระบบย่อยอาหารมากกว่า
กระติกของคนจีนไม่ได้มีเพียงน้ำเปล่า บางคนใส่ใบชา สมุนไพร หรือ “เก๋ากี้” ซึ่งเป็นผลไม้แห้งที่นิยมใช้ทั้งในอาหารและเครื่องดื่มเพื่อการบำรุงสุขภาพ
หากเคยเดินทางด้วยรถไฟความเร็วสูงในจีน ภาพผู้โดยสารถือกระติกไปเติมน้ำจากจุดบริการน้ำร้อนเป็นเรื่องปกติ เช่นเดียวกับสนามบินและสถานที่สาธารณะจำนวนมากที่มีน้ำร้อนไว้ให้บริการ
แม้แต่เมื่อเดินทางออกนอกประเทศ นักท่องเที่ยวจีนจำนวนไม่น้อยก็ยังนำกระติกติดตัวไปด้วย โดยเฉพาะในประเทศที่ร้านอาหารมักเสิร์ฟน้ำเย็นหรือน้ำใส่น้ำแข็งเป็นหลัก
สิ่งที่ทำให้กระติกเก็บความร้อนน่าสนใจยิ่งขึ้นคือ เมื่อชาวเน็ตเริ่มค้นภาพคนดังจีน ก็พบว่ากระติกไม่ได้อยู่เฉพาะในมือของคนวัยกลางคนเท่านั้น
ดาราดังอย่าง “จ้าวลี่อิ่ง” “เซียวจ้าน” และ “อู๋เหล่ย” ก็เคยถูกถ่ายภาพว่ามีกระติกติดตัวระหว่างทำงานหรืออยู่ในกองถ่าย ขณะที่คนดังจีนอีกหลายคนก็เคยปรากฏตัวพร้อมกระติก ชา หรือเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพเช่นกัน
แนวคิดนี้อาจใช้อธิบายพฤติกรรมที่ดูขัดแย้งกันของคนรุ่นใหม่ เช่น นอนดึกแต่กินวิตามิน ทำงานหนักแต่ดื่มชาสมุนไพร พกกระติกน้ำร้อนใส่เก๋ากี้
กล่าวอีกอย่างคือ ใช้ชีวิตหนักได้ แต่ก็ต้องหาวิธีบำรุงร่างกายไปพร้อมกัน
‘กระติกน้ำร้อน’ บนโต๊ะการเมืองจีน
“วัฒนธรรมเครื่องดื่มร้อน” ไม่ได้อยู่แค่ในชีวิตประจำวันหรือวงการบันเทิง แต่ยังเป็นภาพคุ้นตาในแวดวงการเมืองจีน
ในการประชุมสำคัญ เช่น การประชุม “สองสภา” ประจำปี มักเห็นถ้วยชาวางอยู่ตรงหน้าผู้นำและเจ้าหน้าที่ระดับสูง พร้อมเจ้าหน้าที่คอยเติมน้ำร้อนเป็นระยะ
สี จิ้นผิงเองมีรายละเอียดที่แตกต่างออกไป โดยในการประชุมใหญ่บางครั้งจะมีถ้วยชาวางอยู่ตรงหน้าถึง 2 ใบ ขณะที่เจ้าหน้าที่ระดับสูงคนอื่นมักมีเพียงใบเดียว
ดังนั้น การที่สีและเผิง ลี่หยวนนำกระติกส่วนตัวไปยังงานเลี้ยงที่ทำเนียบขาว จึงอาจไม่ใช่เรื่องแปลกในบริบทของวัฒนธรรมจีน
จนถึงขณะนี้ยังไม่มีข้อมูลยืนยันว่าในกระติกสีดำของสีและกระติกสีขาวของเผิงมีอะไรอยู่ แต่ภาพกระติกที่วางท่ามกลางแก้วคริสตัลและเครื่องเงินของทำเนียบขาว ก็สะท้อนความแตกต่างทางวัฒนธรรมได้อย่างน่าสนใจ
เพราะสิ่งที่อาจดูแปลกตาในงานเลี้ยงระดับรัฐ กลับเป็นของใช้ธรรมดาที่พบได้ตั้งแต่ผู้โดยสารรถไฟ คนทำงาน ดารา ไปจนถึงผู้นำประเทศ
ไม่ว่าจะเดินทางไปไกลแค่ไหน แม้กระทั่งถึงทำเนียบขาว “กระติกน้ำร้อน” ก็ยังตามไปด้วย
อ้างอิง: scmp, china





