‘รัสเซีย’ ตรึงไม่อยู่ นำเข้าน้ำมัน ‘อินเดีย’ ครั้งแรก ขนถ่ายผ่าน ‘อียิปต์’ หลัง ‘ยูเครน’ รัวถล่มโรงกลั่น

สำนักข่าว Bloomberg รายงานว่า รัสเซียเริ่มนำเข้าน้ำมันเบนซินจากประเทศอินเดียเป็นครั้งแรก หลังโดรนของยูเครนเดินหน้าโจมตีโรงกลั่นน้ำมันภายในประเทศ จนส่งผลให้เกิดภาวะขาดแคลนน้ำมันเชื้อเพลิงในท้องถิ่น ซึ่งการขนส่งพลังงานระยะไกลข้ามทวีปในครั้งนี้ เป็นดัชนีชี้วัดที่ชัดเจนถึงความรุนแรงของวิกฤตการผลิตพลังงานที่รัฐบาลมอสโกกำลังเผชิญอยู่

ข้อมูลจาก Kpler บริษัทวิเคราะห์ข้อมูลการค้าทางทะเลเปิดเผยว่า รัสเซียได้รับน้ำมันเบนซินเที่ยวเรือแรกจากอินเดียแล้วเมื่อวันที่ 5 ส.ค. ที่ผ่านมา และคาดว่าจะมีเรือเที่ยวต่อๆ ไปเดินทางมาสมทบเพิ่มเติม โดยแหล่งที่มาของน้ำมันเชื้อเพลิงดังกล่าวมาจาก Nayara Energy ซึ่งเป็นผู้กลั่นน้ำมันในอินเดียที่มี Rosneft ยักษ์ใหญ่ด้านพลังงานของรัสเซียเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ ผ่านกระบวนการขนส่งที่ซับซ้อนโดยใช้นำเรือบรรทุกน้ำมันที่มีความเชื่อมโยงกับรัสเซียมาขนถ่ายสินค้าระหว่างเรือต่อเรือ (Ship-to-ship transfer หรือ STS) บริเวณนอกชายฝั่งประเทศอียิปต์

การขนส่งเที่ยวเรือจากอินเดียนี้ เริ่มต้นจากเรือบรรทุกน้ำมันติดธงรัสเซียชื่อ Cyclone (หรือเดิมชื่อ Agni) ได้รับน้ำมันเบนซินปริมาณ 42,000 ตัน จากโรงกลั่น Vadinar ของ Nayara ในอินเดียเมื่อวันที่ 18 มิ.ย. ก่อนจะนำไปขนถ่ายให้เรือ Garnet ติดธงโอมาน ที่ท่าเรือ Damietta บริเวณชายฝั่งเมดิเตอร์เรเนียนของอียิปต์ เมื่อวันที่ 6 ก.ค. แล้วจึงมุ่งหน้าถึงรัสเซียในที่สุด

นอกจากนี้ ข้อมูลยังพบเรือบรรทุกน้ำมันลำอื่น เช่น Varg ที่ขนน้ำมันเกือบ 40,000 ตัน ออกจากอินเดีย และเรือ Photon ที่ขนถ่ายน้ำมันกลางทะเลในลักษณะเดียวกัน เพื่อทยอยนำน้ำมันเบนซินส่งกลับไปยังช่องทางการนำเข้าของรัสเซีย

ทั้งนี้ เรือบรรทุกน้ำมันส่วนใหญ่ที่ร่วมในปฏิบัติการขนส่งครั้งนี้ ได้รับการจดทะเบียนขึ้นทะเบียนเรือของรัสเซีย ยกเว้นเรือ Garnet และเรือทั้งหมดล้วนถูกขึ้นบัญชีดำคว่ำบาตรโดยสหภาพยุโรปแล้ว รวมถึงเรือ Garnet และ Talisman ที่ถูกสหรัฐสั่งคว่ำบาตรเพิ่มเติมอีกด้วย

ขณะที่กระทรวงพลังงานของรัสเซีย กระทรวงน้ำมันของอินเดีย และทีมสื่อสารของ Nayara ต่างปฏิเสธที่จะให้ความคิดเห็นใดๆ ต่อรายงานข่าวนี้

ความเคลื่อนไหวของ Nayara Energy ซึ่งมีโรงกลั่นทางตะวันตกของอินเดียขนาด 400,000 บาร์เรลต่อวัน เกิดขึ้นหลังจากถูกสหภาพยุโรป (EU) คว่ำบาตรตั้งแต่เดือน ก.ค. 2025 ทำให้บริษัทต้องพึ่งพาเครือข่ายเรือบรรทุกน้ำมันที่ไม่อยู่ในระบบปกติ และการขนถ่ายกลางทะเล เพื่อรับและส่งออกน้ำมันดิบ ประกอบกับลูกค้าหลักในอดีตอย่าง Hindustan Petroleum ได้หันไปผลิตน้ำมันเองในภูมิภาคมากขึ้น ทำให้ Nayara Energy ต้องเร่งหาตลาดส่งออกใหม่

ส่วนการนำเข้าน้ำมันเบนซินจากอินเดียเข้ามาเสริมการนำเข้าเดิมจากเบลารุสและประเทศเพื่อนบ้าน สะท้อนความระส่ำระสายของดุลการผลิตน้ำมันเบนซินภายในรัสเซีย รวมถึงผลกระทบจากการที่โรงกลั่นน้ำมันมีอัตราการเดินเครื่องที่ลดลงอย่างหนัก จนพลิกโฉมทิศทางการค้าผลิตภัณฑ์น้ำมันแบบเดิมของรัสเซีย

ปัจจุบัน ตลาดพลังงานกำลังตกอยู่ภายใต้แรงกดดันจากสองสงครามใหญ่ ด้านหนึ่งคือการที่รัฐบาลเคียฟเดินหน้าโจมตีโรงกลั่นน้ำมันของรัสเซียต่อเนื่อง โดยเมื่อสัปดาห์ที่แล้วยูเครนได้ส่งโดรนถล่มโรงกลั่นไป 5 แห่ง และสัปดาห์นี้โจมตีเพิ่มอีกอย่างน้อย 2 แห่ง ส่งผลให้ EA Analytics ประเมินว่า กำลังการกลั่นน้ำมันดิบของรัสเซียในเดือน ก.ค. ร่วงลงมาเหลือเพียง 3.6 ล้านบาร์เรลต่อวัน ซึ่งต่ำกว่าระดับปกติในฤดูกาลนี้ถึง 1 ใน 3

ขณะที่อีกด้านหนึ่งคือความตึงเครียดระหว่างสหรัฐและอิหร่านในภูมิภาคตะวันออกกลาง แรงกดดันซ้ำซ้อนเหล่านี้ส่งผลให้ตลาดน้ำมันเชื้อเพลิงตึงตัวขึ้น จนมอสโกซึ่งเคยเป็นผู้ส่งออกพลังงานรายใหญ่ของโลก ต้องสั่งห้ามการส่งออกน้ำมันเบนซินและดีเซล เพื่อตรึงปริมาณน้ำมันไว้ใช้ภายในประเทศก่อน

Kpler สรุปทิ้งท้ายว่า รูปแบบการค้าใหม่ที่เกิดขึ้นนี้ชี้ว่า ศูนย์กลางการขนถ่ายสินค้าทางทะเลในอียิปต์ กำลังกลายเป็นฟันเฟืองสำคัญในการลำเลียงน้ำมันเบนซินที่มีต้นกำเนิดจากอินเดียส่งตรงเข้าสู่รัสเซียต่อไป