ทรัมป์เผยจะเยือนจีน ขณะที่สี จิ้นผิงกดดันผู้นำสหรัฐ กรณีไต้หวัน

บลูมเบิร์ก รายงานประธานาธิบดีสหรัฐฯ โดนัลด์ ทรัมป์ และประธานาธิบดีจีน สี จิ้นผิง ได้โทรศัพท์หารือกันเมื่อวันจันทร์ (24 พ.ย.68)  ซึ่งเป็นการพูดคุยครั้งแรกนับตั้งแต่ทั้งสองฝ่ายตกลงพักยกสงครามภาษีเมื่อเดือนก่อน ประเด็นสำคัญได้แก่ การค้า ไต้หวัน และการรุกรานยูเครนของรัสเซีย

ทรัมป์กล่าวว่าการสนทนาทางโทรศัพท์ครั้งนี้ “เป็นไปด้วยดีมาก” และทั้งสองฝ่ายได้พูดคุยกันถึงการซื้อถั่วเหลืองและสินค้าเกษตรอื่น ๆ รวมถึงการควบคุมการลักลอบนำเข้ายาเฟนทานิลผิดกฎหมาย ทรัมป์ยังระบุว่าเขาตกลงจะเดินทางเยือนปักกิ่งในเดือนเมษายน และได้เชิญสี เยือนสหรัฐฯ อย่างเป็นทางการในปีหน้า

“ความสัมพันธ์ของเรากับจีนแข็งแกร่งมาก!” ทรัมป์โพสต์บนโซเชียลมีเดีย “ทั้งสองฝ่ายมีความคืบหน้าอย่างมีนัยสำคัญในการรักษาข้อตกลงให้ทันกาลและถูกต้อง ตอนนี้เราสามารถมองไปยังเป้าหมายใหญ่ได้แล้ว”

อย่างไรก็ตาม สารสรุปของทรัมป์เกี่ยวกับการโทรครั้งนี้ไม่ได้กล่าวถึงประเด็นไต้หวัน ซึ่งเป็นจุดเน้นสำคัญของสี จิ้นผิง โดยผู้นำจีนกล่าวกับทรัมป์ว่า การนำไต้หวันกลับคืนสู่จีนเป็นส่วนสำคัญของระเบียบโลกหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ตามถ้อยแถลงของกระทรวงการต่างประเทศจีน สียังกล่าวว่าทั้งสองประเทศควรรักษาแรงส่งเชิงบวกที่เกิดขึ้นจากการพบปะกันเมื่อเดือนที่แล้วที่เกาหลีใต้ และขยายความร่วมมือระหว่างกัน

ทั้งสองผู้นำยังได้หารือเกี่ยวกับการรุกรานยูเครนของรัสเซีย โดยสี แสดงความหวังว่าทั้งสองฝ่ายจะสามารถบรรลุข้อตกลงสันติภาพที่มีผลผูกพันได้ การสนทนาใช้เวลาหนึ่งชั่วโมง ตามที่โฆษกทำเนียบขาว แคโรไลน์ เลวิตต์ เปิดเผยกับผู้สื่อข่าว

“ประเด็นหลักคือข้อตกลงทางการค้าที่เรากำลังดำเนินการกับจีน ตลอดจนความสัมพันธ์และทิศทางที่กำลังเคลื่อนไปในทางที่ดีขึ้น” เลวิตต์กล่าว

เผือกร้อนไต้หวัน

ข้อพิพาทที่ดำเนินอยู่ระหว่างญี่ปุ่นกับจีนซึ่งมีประเด็นไต้หวันเป็นศูนย์กลางข้อขัดแย้ง กำลังคุกคามว่าจะเติมเชื้อความตึงเครียดครั้งใหม่ให้กับความสัมพันธ์ระหว่างทรัมป์ กับสี ทำให้ความสัมพันธ์สองประเทศยุ่งยากซับซ้อนยิ่งขึ้น ภายหลังที่สองเศรษฐกิจใหญ่ที่สุดของโลกบรรลุการพักรบทางการค้าในเดือนตุลาคม ญี่ปุ่นเป็นพันธมิตรหลักของสหรัฐฯ ในเอเชีย

ข้อตกลงดังกล่าวทำให้วอชิงตันลดภาษีที่เกี่ยวข้องกับสารเสพติดเฟนทานิลสำหรับสินค้าจีน และปักกิ่งยอมยกเลิกข้อจำกัดบางประการต่อการส่งออกแร่หายาก ความตึงเครียดที่ปะทุขึ้นระหว่างสหรัฐฯ กับจีนอาจสร้างความไม่แน่นอนเพิ่มเติมแก่ตลาดและผู้นำธุรกิจ

ซานาเอะ ทาคาอิจิ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นคนใหม่ กล่าวเมื่อต้นเดือนนี้ว่า หากจีนโจมตีไต้หวัน  อาจนำไปสู่การตอบโต้ทางทหารจากโตเกียว จีนมองว่าเกาะดังกล่าวเป็นดินแดนของตน และได้ประณามถ้อยแถลงของทาคาอิจิ พร้อมเรียกร้องให้ถอนคำพูด

นับแต่นั้นมา จีนได้ออกคำแนะนำคนจีนไม่ควรเดินทางไปญี่ปุ่น ระงับการฉายภาพยนตร์ญี่ปุ่นบางเรื่อง และสั่งห้ามนำเข้าอาหารทะเลจากญี่ปุ่น ทั้งสองประเทศยังยกระดับการซ้อมรบทางทหาร โดยจีนประกาศภารกิจลาดตระเวนในทะเลจีนตะวันออก ขณะที่ญี่ปุ่นประกาศแผนติดตั้งขีปนาวุธในพื้นที่ใกล้ไต้หวัน

ทรัมป์กล่าวในการให้สัมภาษณ์รายการ 60 Minutes ของซีบีเอสนิวส์ เมื่อวันที่ 2 พ.ย. ว่า สี “เข้าใจคำตอบนั้นดี” เมื่อถูกถามว่ากองทัพสหรัฐฯ จะเข้าปกป้องไต้หวันหรือไม่หากจีนเปิดฉากโจมตี ผู้นำสหรัฐฯ ระบุว่าประเด็นดังกล่าวไม่ได้ถูกหยิบยกขึ้นมาระหว่างการพบปะของทั้งสองเมื่อเดือนที่แล้ว

เงื่อนไขทางการค้า  

สหรัฐฯ และจีนยังคงเจรจารายละเอียดสำคัญเกี่ยวกับวิธีที่ปักกิ่งจะผ่อนคลายการส่งออกแร่หายาก ตามคำบอกเล่าของผู้ที่คุ้นเคยกับเรื่องนี้ ทั้งสองประเทศตั้งเป้าที่จะตกลงกันในเงื่อนไขของ “ใบอนุญาตทั่วไป” สำหรับการส่งออกแร่หายากและแร่ยุทธศาสตร์ไปยังสหรัฐฯ ซึ่งจีนให้คำมั่นว่าจะจัดทำให้ได้ภายในสิ้นเดือนนี้

แม้ว่าการเจรจาเกี่ยวกับวัสดุเหล่านี้ ซึ่งมีความสำคัญต่อการผลิตอิเล็กทรอนิกส์ไฮเทค จะยังคงคาราคาซัง แต่สหรัฐฯ ก็ได้เริ่มเดินหน้าถอนภาษีและมาตรการด้านความมั่นคงแห่งชาติบางส่วนออกแล้ว การขาดแคลนแร่หายากทำให้อุตสาหกรรมทั่วโลก รวมถึงยานยนต์ สินค้าอุปโภคบริโภค และหุ่นยนต์ เสี่ยงต่อการหยุดชะงักมากยิ่งขึ้น

การหารือดังกล่าวเกิดขึ้นในขณะที่รัฐบาลทรัมป์กำลังชั่งใจอีกครั้งว่าจะอนุญาตให้ขายชิปปัญญาประดิษฐ์ที่ล้ำหน้ามากขึ้นให้แก่ปักกิ่งหรือไม่ ทรัมป์เคยโยนหินถามทางถึงความเป็นไปได้นี้ก่อนการพบกับสีในเดือนตุลาคม แต่ในที่สุดผู้นำทั้งสองก็ไม่ได้หยิบยกประเด็นนี้ขึ้นมาพูดคุย ที่ปรึกษาบางคนของทรัมป์เตือนว่าการขายที่อาจเกิดขึ้นดังกล่าวเสี่ยงต่อการสละความได้เปรียบของสหรัฐฯ ในเทคโนโลยีเกิดใหม่

“ประธานาธิบดีกำลังรับฟัง ‘ที่ปรึกษาหลากหลายกลุ่ม’ ในการตัดสินใจว่าจะอนุมัติการส่งออกในอนาคตหรือไม่” ฮาวเวิร์ด ลัตนิก รัฐมนตรีพาณิชย์ กล่าวเมื่อวันจันทร์ในการให้สัมภาษณ์กับบลูมเบิร์กทีวี

“การตัดสินใจลักษณะนี้อยู่บนโต๊ะของโดนัลด์ ทรัมป์โดยตรง” ลัตนิกกล่าว “เขาจะเป็นผู้ตัดสินใจว่าเราจะเดินหน้าต่อกับเรื่องนี้หรือไม่”

ทรัมป์ยังกล่าวเมื่อวันที่ 14 พ.ย. ว่าสหรัฐฯ กำลังหารือกับรัฐบาลจีนเกี่ยวกับการเพิ่มการซื้อถั่วเหลืองจากสหรัฐฯ ซึ่งเป็นอีกเงื่อนไขหนึ่งของข้อตกลงการค้า

“พวกเขากำลังดำเนินการอยู่” ทรัมป์กล่าว “วันนี้เราคุยกับพวกเขาแล้ว พวกเขากำลังดำเนินการอยู่ เราไม่ได้ทำเพียงเล็กน้อย แต่พวกเขาจะซื้อถั่วเหลืองจำนวนมาก”