'ทรัมป์' ถอนสหรัฐ ออกจากดีลนิวเคลียร์ INF หลังพบรัสเซียยิง 'ขีปนาวุธ 9M729' ถล่มยูเครน

รัฐมนตรีต่างประเทศยูเครน เผยว่า สองสามเดือนก่อนรัสเซียโจมตียูเครน ด้วยขีปนาวุธร่อนที่มีการพัฒนาอย่างลับๆ ส่งผลให้ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ถอนสหรัฐออกจาก ข้อตกลงอาวุธนิวเคลียร์ กับมอสโกที่ลงนามในตอนที่ดำรงตำแหน่งปธน.สมัยแรก

ความคิดเห็นของอันดรี ซิบิฮา รมว.ต่างประเทศยูเครน ถือเป็นการยืนยันครั้งแรกว่า รัสเซียใช้ ขีปนาวุธ 9M729 ในการสู้รบในยูเครนหรือที่อื่น

เจ้าหน้าที่ยูเครนอาวุโสเผยกับรอยเตอร์สว่า รัสเซียยิงขีปนาวุธใส่ยูเครน 23 ครั้ง นับตั้งแต่เดือน ส.ค. ขณะที่แหล่งข่าวบอกว่า ยูเครนพบการโจมตีด้วย 9M729 จากรัสเซียในปี 2022

ด้านกระทรวงกลาโหมรัสเซียยังไม่ตอบกลับคำข้อความเห็นในทันทีที่รอยเตอร์สติดต่อไป

รู้จักขีปนาวุธ 9M729 ยิงไกล 2,500 กม. ?

การใช้ขีปนาวุธ 9M729 ของรัสเซีย ทำให้สหรัฐถอนตัวออกจากสนธิสัญญาควบคุมอาวุธนิวเคลียร์พิสัยกลาง (INF) ที่ลงนามในปี 2019

รัฐบาลวอชิงตันบอกว่า ขีปนาวุธดังกล่าวละเมิดสนธิสัญญา และอาจยิงได้ไกลกว่าขีดจำกัดที่ 500 กิโลเมตร แต่รัสเซียปฏิเสธเรื่องนี้

ตามข้อมูลในเว็บไซต์ Missile Threat ของศูนย์การศึกษาด้านยุทธศาสตร์และระหว่างประเทศในกรุงวอชิงตัน ระบุว่า ขีปนาวุธดังกล่าวที่สามารถติดตั้งหัวรบนิวเคลียร์หรือหัวรบธรรมดาได้นั้น มีพิสัยไกลถึง 2,500 กิโลเมตร

แหล่งข่าวกลาโหมรายหนึ่งเผยกับรอยเตอร์สว่า ขีปนาวุธ 9M729 ที่รัสเซียใช้เมื่อวันที่ 5 ต.ค. ยิงได้ไกลกว่า 1,200 กิโลเมตร สู่เป้าหมายในยูเครน ซิบิฮา กล่าวว่า

“การที่รัสเซียใช้ 9M729 ที่ถูกห้ามภายใต้สนธิสัญญา INF กับยูเครนในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมานั้น แสดงให้เห็นถึงความไม่เคารพของ (ประธานาธิบดีวลาดิมีร์) ปูตินต่อสหรัฐ และความพยายามทางการทูตของประธานาธิบดีทรัมป์ในการยุติสงครามของรัสเซียกับยูเครน”

9M729 ภัยคุกคามกระทบความมั่นคงยุโรป

ด้านนักวิเคราะห์การทหารตะวันตก มองว่า การใช้ 9M729 เป็นการขยายคลังอาวุธพิสัยไกลของรัสเซียในการโจมตียูเครน และสอดคล้องกับรูปแบบการส่งสัญญาณคุกคามไปยุโรปของมอสโก ในขณะที่ทรัมป์กำลังช่วยไกล่เกลี่ยข้อตกลงสันติภาพ

วิลเลียม อัลเบิร์ก นักวิจัยอาวุโสประจำสถาบันคลังสมองแปซิฟิกฟอรัม กล่าว “ผมคิดว่าปูตินกำลังพยายามเร่งเพิ่มแรงกดดันซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเจรจาเรื่องยูเครน” และเสริมว่า ขีปนาวุธ 9M729 ถูกออกแบบมาเพื่อโจมตียุโรป

เมื่อสัปดาห์ก่อนรัสเซียได้ทดสอบขีปนาวุธร่อน Burevestnik และต่อมาในวันพุธ (29 ต.ค.) ได้ทดสอบตอร์ปิโดพลังงานนิวเคลียร์ชื่อ “โพไซดอน”

ทำเนียบขาวยังไม่ได้แสดงความคิดเห็นใดๆ ในเรื่องการใช้ขีปนาวุธ 9M729 แต่ทรัมป์เพิ่งสั่งกลาโหมสหรัฐกลับมาทดสอบอาวุธนิวเคลียร์อีกครั้ง เมื่อวันพฤหัสบดี (30 ต.ค.) โดยอ้างว่า “ประเทศอื่นๆ ก็มีโครงการทดสอบ”

ทั้งนี้ หลังจากที่สหรัฐถอนตัวออกจากสนธิสัญญา INF ที่ห้ามใช้ขีปนาวุธยิงจากภาคพื้นดินที่มีพิสัย 500-5,500 กิโลเมตร รัสเซียก็ประกาศระงับการติดตั้งขีปนาวุธพิสัยกลาง ซึ่งฝ่ายตะวันตกกล่าวว่ารัสเซียได้ติดตั้งขีปนาวุธ 9M729 ไปแล้วบางส่วน

ยูเครนเปิดหลักฐานรัสเซียใช้ 9M729

สำหรับหลักฐานที่ระบุว่ารัสเซียใช้ขีปนาวุธ 9M729 โจมตียูเครน กระทรวงการต่างประเทศยูเครนไม่ได้ให้รายละเอียดหรือเผยวันเวลาของการโจมตีด้วยอาวุธดังกล่าว แต่เจ้าหน้าที่อาวุโสรายหนึ่งกล่าวว่าการโจมตีด้วยอาวุธเริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ 21 ส.ค.  ไม่ถึงหนึ่งสัปดาห์หลังจากทรัมป์ละปูตินประชุมสุดยอดในแอลาสกา

รอยเตอร์สได้เห็นภาพของเศษซากขีปนาวุธ หลังรัสเซียโจมตีอาคารที่อยู่อาศัยพลเรือนจนส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 4 รายในหมู่บ้าน Lapaiivka ของยูเครนในวันที่ 5 ต.ค. ซึ่งหมู่บ้านแห่งนี้อยู่ห่งจากเขตแดนรัสเซียมากกว่า 600 กิโลเมตร

ภาพเหล่านั้นเผยให้เห็นซากขีปนาวุธ 2 ลูก ที่ระบุว่า 9M729 และเห็นท่อที่สายเคเบิล

เจฟฟรีย์ ลูอิส นักวิชาการด้านความมั่นคงระดับโลกจากวิทยาลัยมิดเดิลเบอรี ได้ตรวจสอบภาพดังกล่าวกับนักวิเคราะห์ และกล่าวว่าท่อ เครื่องยนต์ และแผงเครื่องยนต์สอดคล้องกับอาวุธที่เขาคิดว่าเป็น 9M729 และเครื่องหมายต่างๆ เหล่านี้ยิ่งทำให้มีความเป็นไปได้ว่าคาดการณ์ดังกล่าวจะถูกต้อง

แม้รัสเซียมีขีปนาวุธหลายประเภทที่ยิงได้ทั่วถึงทั้งยูเครน รวมถึง Kalibr ที่ยิงจากทะเลได้ และ Kh-101 ที่ยิงจากอากาศ แต่ลูอิสกล่าวว่า 9M729 เป็นขีปนาวุธที่แตกต่างออกไปเล็กน้อย เพราะมีขีดความสามารถด้านระยะโจมตีที่แตกต่างกัน ซึ่งเป็นเรื่องยากสำหรับการป้องกันทางอากาศ

ภายใต้สนธิสัญญา INF กำหนดห้ามใช้ขีปนาวุธที่ยิงจากพื้นดิน เนื่องจากเครื่องยิงดังกล่าวมีความคล่องตัวและสามารถหลบซ่อนได้ค่อนข้างง่าย

ดักลาส บาร์รี นักวิจัยอาวุโสด้านอวกาศการทหารจากสถาบันนานาชาติเพื่อยุทธศาสตร์ศึกษา กล่าวว่า รัสเซียสามารถใช้ 9M729 ในการโจมตีด้วยการยิงจากภาคพื้นดินจากสถานที่ที่ปลอดภัยกว่าที่อยู่ลึกเข้าไปในรัสเซียได้