เลิกเก็บ ‘ภาษีเงินได้’ รีด ‘ภาษีนำเข้า’ แทน แนวคิดทรัมป์นี้ เป็นไปได้จริงหรือ?

นับถอยหลังเส้นตาย 90 วันที่ใกล้เข้ามาเรื่อย ๆ สหรัฐจะลดหย่อนภาษีนำเข้าที่สูงลิ่วต่อทั่วโลกหรือไม่ ล่าสุด ประธานาธิบดีทรัมป์เสนอ “แนวคิดใหม่” ขึ้น ลดหรือแทบไม่ต้องเก็บ “ภาษีเงินได้” จากชาวอเมริกัน แต่จะเน้นเก็บ “ภาษีนำเข้า” จากต่างประเทศ เป็นแหล่งรายได้ใหม่ทดแทน

“เมื่อภาษีนำเข้าถูกนำมาใช้ ภาษีเงินได้ของหลายคนจะลดลงอย่างมาก บางคนอาจไม่ต้องจ่ายเลยด้วยซ้ำ” ทรัมป์โพสต์บน Truth Social เมื่อวันที่ 27 เม.ย. 2025 “เราจะเน้นไปที่ผู้มีรายได้น้อยกว่า 200,000 ดอลลาร์ต่อปี”

ไม่เพียงเท่านั้น ก่อนขึ้นเครื่องบินแอร์ฟอร์ซวัน เพื่อเดินทางกลับจากพิธีศพของสมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า “เราจะทำเงินได้มหาศาล และเราจะลดภาษีให้กับประชาชน อาจต้องใช้เวลาสักพักก่อนที่เราจะทำเช่นนั้น แต่เราจะลดภาษีแน่นอน และอาจถึงขั้นยกเลิกภาษีทั้งหมด เพราะผมคิดว่ารายได้จากภาษีศุลกากร จะ ‘เพียงพอ’ ที่จะทดแทนภาษีเงินได้ทั้งหมดได้”

ในภาพฝันของทรัมป์ที่ต้องการไม่ให้ชาวอเมริกันเสียภาษีเงินได้ และให้ต่างประเทศเป็นผู้จ่ายแทน เพื่อฟื้นคะแนนนิยมในตัวเขากลับมา หากพิจารณาจาก “ข้อเท็จจริง” แล้ว ก็พบว่าไม่ง่าย และก่อปัญหาตามมาหลายประการ ดังนี้

ต้องเก็บภาษีในอัตรา 100% ต่อทั่วโลก

สำหรับรายได้จากภาษีนำเข้าหรือภาษีศุลกากรนี้ คิดเป็น “สัดส่วนที่น้อย” ของงบประมาณรัฐบาลสหรัฐ ถ้าจะให้สามารถ “ทดแทน” ภาษีเงินได้ตามที่ทรัมป์วาดฝัน ภาษีศุลกากรจะต้องอยู่ในระดับที่ “สูงมาก” อย่างน้อยในระดับ 100% สำหรับสินค้านำเข้าทั้งหมด ไม่ใช่เฉพาะกับจีน แต่กับทั่วโลกด้วย

เหตุผลเพราะรัฐบาลกลางเก็บรายได้จากภาษีเงินได้ประมาณ 3 ล้านล้านดอลลาร์ต่อปี ขณะเดียวกัน สหรัฐก็นำเข้าสินค้าราว 3 ล้านล้านดอลลาร์ต่อปีเช่นกัน ซึ่งหมายความว่า ภาษีศุลกากรจะต้องอยู่ที่ระดับอย่างน้อย 100% จึงจะสามารถทดแทนรายได้จากภาษีเงินได้ได้ ตามที่ทอร์สเทน สล็อก หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ของ Apollo Global Management ระบุไว้

ไม่เพียงเท่านั้น ฟิทช์ เรทติ้งส์ ผู้ให้บริการด้านการจัดอันดับเครดิตยังระบุว่า ขณะนี้ สหรัฐมีอัตราภาษีศุลกากรที่แท้จริงอยู่ที่ 22.8% ดังนั้น หากจะใช้ภาษีศุลกากรมาแทนที่ภาษีเงินได้ อัตราภาษีจะต้องเพิ่มขึ้นมากกว่า 4 เท่าจากระดับปัจจุบัน ทั้งที่อัตราภาษีใหม่นี้ของสหรัฐ ก็ถือว่า “สูงที่สุด” ในบรรดาประเทศพัฒนาอยู่แล้ว และยังเป็นปัจจัยที่อาจฉุดให้เศรษฐกิจสหรัฐ และทั่วโลกเข้าสู่ภาวะถดถอย

“ปัญหาคือ เราไม่สามารถรู้ได้แน่ชัดว่าจะเกิดอะไรขึ้นกับยอดขาย หากราคาสินค้านำเข้าทุกชนิดเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า” สล็อกกล่าว “เมื่อราคาสูงขึ้น ยอดขายก็มักจะลดลง ซึ่งอาจทำให้ต้องเก็บภาษีนำเข้าสูงขึ้นไปอีกถึง 200% จากสินค้านำเข้าทั้งหมด จึงจะสามารถทดแทนภาษีเงินได้ทั้งหมดได้”

แหล่งรายได้ผันผวนสูง

ในขณะ “ภาษีเงินได้” ค่อนข้างสม่ำเสมอ แม้เศรษฐกิจมีขึ้นลงบ้าง แต่มีเสถียรภาพสูง จนเป็นแหล่งรายได้หลักของรัฐบาล ต่างจาก “ภาษีนำเข้า” ที่มีความไม่แน่นอนสูง และประเทศที่ถูกสหรัฐขึ้นภาษีนำเข้าในระดับสูง ก็มีแนวโน้ม “ลดการค้าขาย” กับสหรัฐลงด้วย ทำให้เงินภาษีที่ควรจะเก็บได้ ยิ่งลดลงไปอีก

ยังไม่นับรวมความไม่แน่นอนจากดีลการค้า ภาคอุตสาหกรรมต่าง ๆ ที่เรียกร้องให้รัฐบาลปรับลดภาษี หรือเหตุการณ์ตึงเครียดทางการค้าอย่างฉับพลัน ซึ่งล้วนทำให้รายได้ภาษีนำเข้าแปรปรวนสูง และยากต่อการคาดการณ์

เมื่อรวมกับนโยบายทรัมป์ที่มักเปลี่ยนไปมา ก็ยิ่งตอกย้ำว่า การใช้ภาษีนำเข้าเป็นแหล่งรายได้หลัก ไม่อาจรับประกันความมั่นคงของงบประมาณรัฐได้ และอาจกระทบการจัดสรรงบฯต่อโครงการต่าง ๆ ไปจนถึงเงินเดือนข้าราชการให้ผันผวนตามไปด้วย

คนอเมริกันจ่ายในรูป “สินค้าแพง” แทน

จากกรณีที่สหรัฐขึ้นภาษีนำเข้าต่อจีนที่ 145% หลายคนอาจเข้าใจว่า จีนเป็นผู้จ่าย 145% นี้ “แต่ในความเป็นจริงแล้ว” ผู้ที่ต้องจ่าย 145% คือ “ผู้นำเข้าสินค้าจากจีน” และหากผู้นำเข้าแบกรับไม่ไหว ก็จะส่งต่อต้นทุนภาษีนี้ให้ “ผู้บริโภค” แทน กลายเป็นราคาสินค้าแพงขึ้น 145% หรือน้อยกว่านี้ ขึ้นอยู่กับว่าผู้นำเข้าแบกรับไว้ส่วนหนึ่งแค่ไหน

เห็นได้จาก อีคอมเมิร์ซแอมะซอนดอทคอม ที่สินค้าส่วนใหญ่ผลิตจากจีน เมื่อชาวอเมริกันกดสั่งสินค้า ก็จะมี “รายการภาษีนำเข้า” เพิ่มขึ้นมา ที่แพงยิ่งกว่าราคาสินค้าเสียอีก ได้ถูกระบุเข้าไปด้วย เพื่อทำให้ผู้บริโภคชาวอเมริกันเห็นภาพชัดเจนขึ้นว่า ภาษีทรัมป์ส่งผลอย่างไรต่อราคาสินค้า

แต่ล่าสุด ทาง Amazon ได้ยอมถอดการแสดงรายการดังกล่าวแล้ว เนื่องจากรัฐบาลทรัมป์ประท้วง และเรียกยักษ์อีคอมเมิร์ซเบอร์ 1 ของสหรัฐรายนี้ว่า เป็นการกระทำที่เป็นปฏิปักษ์ต่อรัฐบาล และมีเจตนาทางการเมือง

ด้วยเหตุนี้ หากทรัมป์ขึ้นภาษีนำเข้าต่อทุกประเทศที่ 100% แม้ชาวอเมริกันไม่ต้องจ่ายภาษีเงินได้แล้ว แต่สิ่งที่ชาวอเมริกันจ่ายแทนคือ ราคาสินค้าและวัตถุดิบจากต่างประเทศที่แพงขึ้น 100% 

ช่องว่างความเหลื่อมล้ำจะหนักขึ้น

ท่ามกลางทั่วโลกที่เผชิญ “ปัญหาความเหลื่อมล้ำ” ที่สูงขึ้นเรื่อย ๆ ภาษีเงินได้มีขึ้นเพื่อจัดเก็บภาษีตามขั้นบันไดเงินได้ ยิ่งมีรายได้ต่อปีสูง ก็จะถูกเก็บภาษีในอัตราสูงขึ้นตามไปด้วย

ในทางกลับกัน “ภาษีศุลกากร” จะส่งผลกระทบต่อ “ทุกคน” ที่ซื้อสินค้าบริโภค ไม่ว่าคนนั้นมีรายได้สูงหรือต่ำก็ตาม หรือกล่าวอีกแบบคือ การเปลี่ยนจากภาษีเงินได้มาเป็นภาษีศุลกากร คือการเปลี่ยนจากภาษีที่บางคนจ่าย ไปเป็นภาษีที่เกือบทุกคนต้องจ่าย ซึ่งเป็นการโยกภาระของรัฐไปสู่ครัวเรือนรายได้น้อย แทนที่จะลดภาระให้พวกเขา ท้ายที่สุดอาจทำให้ “ช่องว่างความเหลื่อมล้ำ” ห่างยิ่งขึ้นกว่าเดิม

อ้างอิง: wsj, cnn, bbc