'อิสราเอลบุกราฟาห์' ชาวปาเลสไตน์อยากลี้ภัย ต้องจ่าย 'ค่าผ่านแดนมหาโหด'

ตั้งแต่เกิดความขัดแย้งระหว่าง “อิสราเอล” และกองกำลังติดอาวุธ “ฮามาส” ทำให้ชาวปาเลสไตน์ในฉนวนกาซาจำนวนมาก ต้องอพยพออกจากพื้นที่เสี่ยงอันตราย และยิ่งกองทัพอิสราเอลรุกรานราฟาห์ล่าสุด ชาวปาเลสไตน์ยิ่งต้องเร่งหาที่หลบภัย

ดิอีโคโนมิสต์ (The Economist) เผยเมื่อวันที่ 25 เม.ย.ว่า ชาวปาเลสไตน์มีเพียง 2 ทางเลือกในการลี้ภัย ซึ่งได้แก่ การใช้ “ด่านผ่านแดนเอเรซ” ทางตอนเหนือของฉนวนกาซาที่ควบคุมโดยอิสราเอล หรือพยายามลี้ภัยข้าม “ด่านผ่านแดนราฟาห์” ที่อียิปต์ควบคุมอยู่

อย่างไรก็ตาม ด่านผ่านแดนเอเรซปิดเส้นทางไม่ให้เดินทางออกจากกาซาแล้ว ขณะที่ค่าใช้จ่ายในการข้ามแดนราฟาห์ ที่มีชาวปาเลสไตน์ไปหลบภัยสงคราม 1.4 ล้านคน ต้องเสีย “ค่าใช้จ่ายมหาโหด”

ผ่านแดนแบบขูดรีดขูดเนื้อ

ในช่วงปลายเดือนก.พ. “อาเหม็ด” ชายผู้ลี้ภัยในราฟาห์ต้องจ่ายเงิน 5,000 ดอลลาร์ หรือราว 1.8 แสนบาท ให้กับบริษัท Hala Consulting and Tourism Services ซึ่งเป็นธุรกิจบริการท่องเที่ยวที่ตั้งอยู่ในกรุงไคโร ประเทศอียิปต์ เพื่อให้เขาได้ลงทะเบียนอนุญาตผ่านแดนเข้าอียิปต์

ในแต่ละวันรายชื่อใหม่ของผู้ได้รับอนุญาตผ่านแดนจะโพสต์ผ่านเทเลแกรม และเฟซบุ๊ก ทำให้อาเหม็ดต้องคอยหาสัญญาณโทรศัทพ์มือถือเพื่อดูข่าวสารนี้ตลอดเวลา และเมื่อชื่อของเขาปรากฏขึ้น เขาจึงเดินทางมายังด่านผ่านแดนราฟาห์

อาเหม็ดเล่าว่า กระบวนการเดินทางข้ามแดนค่อนข้างสับสน และเจ้าหน้าที่อียิปต์ปฏิบัติต่อชาวปาเลสไตน์เหมือน "สัตว์" แต่ในที่สุดเขาก็สามารถเข้าอียิปต์ได้ และเดินทางไปยังกรุงไคโร

ทั้งนี้ ก่อนเกิดสงคราม การเดินทางออกจากกาซาก็ไม่ใช่เรื่องง่าย ชาวกาซาต้องยื่นคำร้องไปยังกระทรวงมหาดไทยของเขตแดน แต่ไม่รับประกันว่าจะได้เดินทางออกภายในวันนั้น หรือจะหันไปจ่ายเงินให้กับ "คนกลาง" เพื่อให้มีรายชื่อเดินทางออกจากกาซา ร่วมกับกลุ่มที่ได้รับประสานงานจากเจ้าหน้าที่อียิปต์

ค่าใช้จ่ายข้ามแดนสำหรับชาวปาเลสไตน์สูงขึ้นมากหลังเกิดสงครามอิสราเอล-ฮามาส โดยในปี 2565 ฮิวแมนไรท์วอชท์ (Human Rights Watch: hrw) เผยว่า ค่าใช้จ่ายผ่านแดนราฟาห์อยู่ที่ 700 ดอลลาร์ต่อคน (ราว 25,700 บาท) แต่ปัจจุบันมีค่าใช้จ่ายอย่างน้อย 5,000 ดอลลาร์ (ราว 1.8 แสนบาท) ต่อผู้ใหญ่ 1 คน และค่าใช้จ่ายของเด็กอยู่ที่ 1,200 ดอลลาร์ (ราว 44,000 บาท) มีบางรายงานระบุว่า ค่าจ่ายสูงถึง 15,000 ดอลลาร์ (ราว 550,000 บาท) และยิ่งมีความกังวลเกี่ยวกับการรุกรานราฟาห์ของอิสราเอล ค่าใช่จ่ายผ่านแดนยิ่งไม่มีท่าทีจะลดลง

บ.ทัว์ผูกขาดคนข้ามแดน

“อัมร์ มักดี” นักวิจัยจากฮิวแมนไรท์วอชท์ เผยว่า บริษัทท่องเที่ยว Hala เป็นบริษัทผูกขาดในการพาคนออกจากกาซาไปยังอียิปต์ และประธานบริษัทมีความใกล้ชิดกับกองทัพ และหน่วยข่าวกรองของอียิปต์เป็นอย่างมาก

แพทย์รายหนึ่งที่เคยอาศัยอยู่ในกาซาเมื่อ 8 ปีก่อน เล่าว่า ตนต้องเสียค่าใช้จ่ายราว 50,000 ดอลลาร์ (ราว 1.8 ล้านบาท) ให้กับบริษัท Hala เพื่อพาครอบครัวทั้ง 16 ชีวิตออกจากกาซา

ด้านสำนักงานเพื่อการประสานงานกิจการด้านมนุษยธรรมแห่งสหประชาชาติ พบรายงานการทุจริตที่ด่านผ่านแดนราฟาห์มาหลายปีแล้ว โดยมักดี เผยว่า บริษัท Hala ไม่สามารถดำเนินการให้ผู้คนข้ามแดนได้ หากไม่ได้รับความเห็นชอบจากเจ้าหน้าที่อียิปต์ ขณะที่รัฐบาลปฏิเสธข้อกล่าวหาเกี่ยวกับการแสวงผลกำไรจากบริษัทนี้

มักดีเผยด้วยว่า เงินจากการทำทัวร์ จะเข้ากระเป๋านักการเมืองในกองทัพอียิปต์ที่ทำการทุจริต แต่เจ้าหน้าที่เหล่านั้นปฏิเสธเกี่ยวกับอำนาจในการกำหนดรายชื่อข้ามแดน

ด้านบริษัท Hala ยังไม่ออกมาแสดงความเห็นเกี่ยวกับเรื่องนี้

อ้างอิง: The Economist