สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI ภายใต้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เดินหน้าพัฒนาแพลตฟอร์ม “Envi Link” เชื่อมโยงข้อมูลสิ่งแวดล้อมจากกว่า 30 หน่วยงาน รวมกว่า 200 ชุดข้อมูลทั่วประเทศ เพื่อบริหารจัดการปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก (PM2.5) อย่างเป็นระบบ พร้อมผลักดันจังหวัดเชียงใหม่เป็นพื้นที่ต้นแบบ “เมืองอากาศสะอาด” ที่ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลและความร่วมมือจากทุกภาคส่วน
นายศิวกร บัวป้อง รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า จังหวัดเชียงใหม่เผชิญปัญหาฝุ่นควันต่อเนื่องทุกปี การมีแพลตฟอร์ม Envi Link เข้ามาช่วยเชื่อมโยงข้อมูลถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ เพราะช่วยให้จังหวัดมีข้อมูลเชิงลึกและแม่นยำมากขึ้นในการประเมินสถานการณ์ วางแผน และออกมาตรการรับมืออย่างทันท่วงที โดยเฉพาะระบบแดชบอร์ดเรียลไทม์ที่เปิดให้ผู้บริหารติดตามสถานการณ์จริงในแต่ละพื้นที่และประเมินผลด้วยข้อมูลจริง (data-driven decision)
Envi Link ไม่เพียงช่วยจัดการปัญหาฝุ่นควัน แต่ยังสร้างโมเดลเมืองที่ภาครัฐ เอกชน มหาวิทยาลัย และประชาชนสามารถใช้ข้อมูลเดียวกันในการติดตามและป้องกันร่วมกัน ถือเป็นก้าวสำคัญของการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมเชิงรุก
ศาสตราจารย์ ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการ BDI กล่าวว่า สถาบันมุ่งใช้พลังของ Big Data และ AI เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม โดยแพลตฟอร์ม Envi Link จะรวบรวมข้อมูลหลายมิติ เช่น ค่าฝุ่น จุดความร้อน พื้นที่เผาไหม้ การขอใช้ไฟจากระบบ Fire-D ข้อมูลผู้ป่วยจากมลพิษทางอากาศ และข้อมูลจากเซ็นเซอร์ของหน่วยงานต่าง ๆ เพื่อให้หน่วยงานในพื้นที่เข้าถึงข้อมูลแบบเรียลไทม์และบริหารจัดการปัญหาได้แม่นยำ
Envi Link ยังมีแดชบอร์ดข้อมูลกว่า 15 รูปแบบ เช่น ตัวชี้วัดฝุ่นรายจังหวัด การเปรียบเทียบพื้นที่ขอใช้ไฟกับพื้นที่เผาไหม้จริง และข้อมูลคุณภาพอากาศจากหลายแหล่ง เช่น Air4Thai, DustBoy, RGUARD และ Check Dust เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลได้ง่ายและเข้าใจสถานการณ์เชิงพื้นที่มากขึ้น
ในระยะต่อไป BDI มีแผนขยายการใช้ Envi Link ไปยัง 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน เพื่อสร้างเครือข่ายข้อมูลสิ่งแวดล้อมระดับภูมิภาค สนับสนุนการบริหารจัดการไฟป่าและลดฝุ่น PM2.5 อย่างยั่งยืน โดยได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) และพันธมิตรทางวิชาการหลายแห่ง เช่น มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สวพส. สทอภ. และ วว.
ศ.ดร.ธีรณี กล่าวทิ้งท้ายว่า “เชียงใหม่คือจุดเริ่มต้นของ Smart Environment ภายใต้นโยบาย Smart City ของรัฐบาล เพื่อให้ข้อมูลกลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการออกแบบนโยบาย จัดการทรัพยากร และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน”