ดีอีวางยุทธศาสตร์ใช้ PDPA สร้างหลักประกันเศรษฐกิจดิจิทัล เดินหน้า Global CBPR เข้มตรวจสอบองค์กรปล่อยข้อมูลรั่ว พร้อมยกระดับ สคส. สู่กลไกเฝ้าระวังและคุ้มครองสิทธิประชาชน ดันเครือข่าย DPO รัฐ–เอกชนรับมือ AI ภัยไซเบอร์และ Scam Economy
KEY POINTS
- รัฐบาลและ สคส. กำลังเร่งกู้ความเชื่อมั่นของประชาชน โดยยกระดับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็นวาระสำคัญเพื่อรับมือปัญหาข้อมูลรั่วไหลและภัยไซเบอร์
- ผลักดันกฎหมาย PDPA สู่มาตรฐานสากล โดยเตรียมเข้าร่วมกรอบความร่วมมือ Global CBPR เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือในระดับนานาชาติและดึงดูดการลงทุน
- เปลี่ยนแนวทางจากการส่งเสริมความเข้าใจมาสู่การบังคับใช้กฎหมายเชิงรุก โดยจะตรวจสอบและเอาผิดองค์กรที่ละเลยมาตรการความปลอดภัยจนเกิดข้อมูลรั่วไหลอย่างเข้มงวด
- ส่งเสริมมาตรการป้องกันเชิงเทคนิค เช่น การใช้ระบบยืนยันตัวตนหลายปัจจัย (MFA) แทนรหัสผ่านเพียงอย่างเดียว เพื่อยกระดับความปลอดภัยในการเข้าถึงข้อมูล
- ยกระดับบทบาทของเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (DPO) ให้เป็นกลไกหลักในการสร้างธรรมาภิบาลข้อมูลและป้องกันความเสี่ยงภายในองค์กร พร้อมสร้างเครือข่ายเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้
ความเชื่อมั่นด้านข้อมูลส่วนบุคคลกำลังกลายเป็นโจทย์สำคัญของรัฐบาล ท่ามกลางความเสี่ยงจากข้อมูลรั่วไหล (Data Breach) ภัยไซเบอร์ การหลอกลวงออนไลน์ และการนำปัญญาประดิษฐ์ AI มาใช้ประมวลผลข้อมูลที่ขยายตัวอย่างรวดเร็ว ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้กระทบเพียงความเป็นส่วนตัวของประชาชน แต่ยังส่งผลต่อความเชื่อมั่นในการใช้บริการดิจิทัล การลงทุน และขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) จึงวางทิศทางยกระดับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็นวาระสำคัญ ทั้งการป้องกันข้อมูลรั่วไหล การบังคับใช้กฎหมาย การคุ้มครองสิทธิประชาชน และการยกระดับมาตรฐานให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากล โดยมีสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) เป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนนโยบาย
ทิศทางดังกล่าวสะท้อนผ่านการจัดงาน “DPO GO! FUTURE 2026” ภายใต้แนวคิด “MEET • SHARE • GROW” เมื่อวันที่ 20 พ.ย. 2569 ณ ห้อง The Portal Ballroom ชั้น 4 อาคาร The Portal Lifestyle Complex อิมแพ็ค เมืองทองธานี โดยนางสาว แนน บุณย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม เป็นประธานเปิดงาน และ พ.ต.อ.สุรพงศ์ เปล่งขำ เลขาธิการคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล กล่าวรายงาน
เวทีดังกล่าวรวบรวมผู้บริหาร ผู้เชี่ยวชาญ ผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ในการรับมือความเสี่ยงด้านข้อมูล โดยเป้าหมายไม่ได้จำกัดอยู่ที่การสร้างเครือข่ายวิชาชีพ แต่ต้องการวางระบบความร่วมมือให้หน่วยงานต่าง ๆ สามารถป้องกัน ตรวจจับ และจัดการปัญหาข้อมูลส่วนบุคคลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ดัน PDPA สู่มาตรฐานโลก สร้างความเชื่อมั่น
นางสาวแนน กล่าวว่า รัฐบาลมุ่งยกระดับการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลของไทยให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากล โดยสนับสนุนให้ประเทศไทยเดินหน้าเข้าสู่กรอบความร่วมมือ Global CBPR เพื่อยกระดับมาตรฐานการคุ้มครองข้อมูลและสร้างความเชื่อมั่นในการส่งข้อมูลข้ามประเทศ
เนื่องจากความเชื่อมั่นด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเป็นรากฐานของเศรษฐกิจดิจิทัล รัฐบาลจึงต้องการใช้กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล หรือ PDPA เป็นเครื่องมือสร้างความน่าเชื่อถือให้กับประเทศ ไม่เพียงคุ้มครองสิทธิประชาชน แต่ยังช่วยเพิ่มความมั่นใจให้กับนักลงทุนและผู้ประกอบการที่ต้องใช้ข้อมูลในการดำเนินธุรกิจระหว่างประเทศ ตลอดจนเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยในเศรษฐกิจดิจิทัลโลก
รัฐบาลสนับสนุนให้ประเทศไทยเดินหน้าเข้าสู่ Global CBPR ซึ่งเป็นกรอบความร่วมมือระหว่างประเทศด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่ส่งข้ามพรมแดน เพื่อยกระดับมาตรฐานของไทยให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากล และสร้างความเชื่อมั่นให้ภาคธุรกิจและนักลงทุนในการส่งข้อมูลระหว่างประเทศ
ขณะเดียวกัน รัฐบาลสนับสนุนการพัฒนา AI ควบคู่กับการคุ้มครองสิทธิประชาชน โดยส่งเสริมการใช้ AI อย่างรับผิดชอบ โดยเฉพาะระบบที่นำข้อมูลส่วนบุคคลไปใช้ฝึกฝนหรือประกอบการตัดสินใจ ต้องมีฐานกฎหมายรองรับ มีความโปร่งใส มีมาตรการรักษาความปลอดภัย และประเมินความเสี่ยงที่อาจกระทบต่อสิทธิของเจ้าของข้อมูล
คุมเข้มข้อมูลรั่วไหล ตรวจสอบองค์กรละเลยหน้าที่
สำหรับปัญหาข้อมูลส่วนบุคคลรั่วไหล รัฐบาลกำหนดแนวทางดำเนินงานทั้งการป้องกันเชิงรุก การเฝ้าระวัง และการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด พร้อมผลักดันให้หน่วยงานภาครัฐและเอกชนร่วมกันยกระดับมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูล ไม่ใช่รอให้เกิดเหตุแล้วจึงเข้ามาแก้ไข
หากตรวจพบว่า องค์กรใดละเลยหน้าที่หรือไม่ปฏิบัติตามข้อกำหนดของกฎหมาย จะต้องเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบและรับผิดตามกฎหมาย ขณะเดียวกัน รัฐบาลให้ความสำคัญกับการแจ้งเตือนประชาชนที่ได้รับผลกระทบ การให้ความช่วยเหลือ และการทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึงสิทธิในการเยียวยาได้
โจทย์สำคัญของ สคส. จึงอยู่ที่การขยับจากการทำหน้าที่กำกับดูแลและส่งเสริมความเข้าใจเกี่ยวกับ กฎหมาย PDPA ไปสู่การเฝ้าระวังความเสี่ยงและสนับสนุนให้เกิดการป้องกันข้อมูลรั่วไหลอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อให้ประชาชนมั่นใจว่าข้อมูลที่มอบให้กับหน่วยงานและองค์กรต่าง ๆ จะได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม และเมื่อเกิดเหตุละเมิดข้อมูลจะมีกลไกตรวจสอบและคุ้มครองสิทธิรองรับ
เน้นยืนยันตัวตนหลายชั้นป้องกันข้อมูล
รมช.แนน เสริมว่า สำหรับแนวทางการป้องกันการเข้าถึงข้อมูลนั้นกระทรวงดีอีอยู่ระหว่างขอความร่วมมือให้หน่วยงานที่เดิมใช้รหัสผ่านเพียงอย่างเดียวเพิ่มการยืนยันตัวตนหลายปัจจัย หรือ MFA (Multi-Factor Authentication) ควบคู่กับการกำหนดให้ชัดเจนว่าเจ้าหน้าที่แต่ละตำแหน่งมีสิทธิ์เข้าถึงข้อมูลประเภทใดตามหน้าที่รับผิดชอบ โดยเริ่มจากการขอความร่วมมือก่อนผลักดันให้ทุกหน่วยงานปฏิบัติตามแนวทางดังกล่าว
รัฐบาลจะดำเนินการทั้งการป้องกันเชิงรุก การเฝ้าระวัง และการบังคับใช้กฎหมายอย่างเข้มงวด พร้อมผลักดันให้หน่วยงานภาครัฐและเอกชนร่วมกันยกระดับมาตรการรักษาความมั่นคงปลอดภัยของข้อมูล หากพบว่าองค์กรละเลยหน้าที่ องค์กรนั้นจะเข้าสู่กระบวนการตรวจสอบและรับผิดตามกฎหมาย
สำหรับประชาชนที่ได้รับผลกระทบ รัฐบาลให้ความสำคัญกับการแจ้งเตือน การช่วยเหลือ และการเข้าถึงสิทธิในการเยียวยา รมช.ดีอี ระบุด้วยว่า หน่วยงานและผู้ให้บริการมีมาตรการดูแลข้อมูลลูกค้า พร้อมแนะให้ประชาชนดูแลความปลอดภัยของบัญชีและข้อมูลของตนเอง โดยเฉพาะบัญชีที่ใช้กับแอปพลิเคชันและอีเมล
ดัน DPO เป็นกลไกธรรมาภิบาลข้อมูล เชื่อมเครือข่าย
อีกหนึ่งนโยบายสำคัญคือการเพิ่มบทบาทเจ้าหน้าที่คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล หรือ Data Protection Officer (DPO) ให้เป็นมากกว่าผู้รับผิดชอบด้านเอกสารและการปฏิบัติตามกฎหมาย แต่เป็นกลไกสำคัญในการสร้างธรรมาภิบาลข้อมูลภายในองค์กร ทั้งการให้คำแนะนำแก่ผู้บริหาร ประเมินความเสี่ยง ตรวจสอบกระบวนการใช้ข้อมูล และวางมาตรการป้องกันข้อมูลรั่วไหล
รัฐบาลจึงสนับสนุนการพัฒนาเครือข่าย DPO ทั้งภาครัฐและเอกชน เพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ ประสบการณ์ และแนวทางจัดการปัญหาที่เกิดขึ้นจริง รวมถึงยกระดับมาตรฐานการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน
สำหรับงาน DPO GO! FUTURE 2026 เป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมยกระดับการเสริมสร้างและพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือ DPO Network ภายใต้โครงการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเชิงรุก (PDPC Eagle Eye) ซึ่ง สคส. มุ่งพัฒนาศักยภาพบุคลากรควบคู่กับการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และส่งเสริมการใช้เครื่องมือสนับสนุนการทำงาน
กางเกณฑ์ 5 เป้าหมายสร้างการตระหนกรู้
โครงการดังกล่าวกำหนดเป้าหมายไว้ 5 ด้าน ได้แก่
- การเสริมสร้างความรู้และพัฒนาศักยภาพ DPO ให้ปฏิบัติหน้าที่ได้ถูกต้องตามกฎหมาย
- การเผยแพร่แนวทางกำกับดูแลและแนวปฏิบัติที่ดีให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน
- การส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์แนวทางแก้ไขปัญหาระหว่างหน่วยงาน
- การพัฒนาเครือข่ายความร่วมมือ DPO เพื่อยกระดับการปฏิบัติตามกฎหมายทั่วประเทศ
- การพัฒนาเครื่องมือบริหารจัดการสิทธิและตรวจสอบการรั่วไหลของข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อให้หน่วยงานสามารถตรวจพบความเสี่ยงและดำเนินการป้องกันแก้ไขได้ทันท่วงที
อีกทั้ง ภายในงานยังมีพิธีมอบใบรับรองพร้อมเครื่องหมายรับรองมาตรฐานการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และรางวัลองค์กรส่งเสริมการปฏิบัติตามมาตรฐานการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อส่งเสริมองค์กรที่ให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการข้อมูล และขยายผลแนวปฏิบัติที่ดีไปยังหน่วยงานอื่น
สคส. เบนเข็มจับทิศทางคุมเข้มข้อมูลรั่ว
พ.ต.อ.สุรพงศ์ กล่าวว่า ภายว่าในปีนี้สคส.ก่อตั้งมาครบ 4 ปี โดยได้พยายามพัฒนาความก้าวหน้าและพัฒนาการด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลกับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมดิจิทัลของประเทศ ปัจจุบันประเด็นที่ภาคธุรกิจให้ความสนใจคือการขอเครื่องหมายรับรองมาตรฐานการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งเป็นกลไกยกระดับมาตรฐานการบริหารจัดการข้อมูลขององค์กรไทยให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากล
เครื่องหมายรับรองดังกล่าวจะช่วยสะท้อนให้คู่ค้า นักลงทุน และประชาชนเห็นว่าองค์กรมีระบบคุ้มครองข้อมูลที่ได้มาตรฐาน มีธรรมาภิบาลด้านข้อมูล และให้ความสำคัญกับสิทธิของเจ้าของข้อมูล
ดังนั้น การรับรองมาตรฐานจึงไม่ได้เป็นเพียงเครื่องหมายแสดงการปฏิบัติตามกฎหมาย แต่ยังเป็นเครื่องมือสร้างความเชื่อมั่นทางธุรกิจในยุค Data Economy ที่การใช้และแลกเปลี่ยนข้อมูลเป็นส่วนสำคัญของการขับเคลื่อนเศรษฐกิจ
อย่างไรก็ตาม บทพิสูจน์สำคัญไม่ได้อยู่ที่จำนวนเวทีสัมมนา เครือข่าย DPO หรือองค์กรที่ได้รับเครื่องหมายรับรองเท่านั้น แต่อยู่ที่ความสามารถในการป้องกันไม่ให้ข้อมูลรั่วไหล การแจ้งเตือนเมื่อเกิดเหตุ การตรวจสอบองค์กรที่ฝ่าฝืนกฎหมาย และการช่วยเหลือประชาชนที่ได้รับผลกระทบอย่างทันท่วงที
นี่คือโจทย์ที่รัฐบาลและ สคส. ต้องทำให้เกิดผลเป็นรูปธรรม เพื่อเปลี่ยน PDPA จากกฎหมายที่องค์กรต้องปฏิบัติตาม ให้กลายเป็นหลักประกันความเชื่อมั่นที่ประชาชนสัมผัสได้ และเป็นมาตรฐานสำคัญในการยกระดับเศรษฐกิจดิจิทัลไทยสู่เวทีโลก




