สดช. ประเมินเศรษฐกิจอุตสาหกรรมอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงทั้งมือถือและประจำที่ ปี 2569 มีมูลค่า 4.06 แสนล้านบาท คาดปี 2573 ขยับแตะ 4.52 แสนล้านบาท รับความต้องการใช้ดาต้าพุ่ง เร่งลงทุนยกระดับโครงข่าย 5G Advanced และอินเทอร์เน็ตความเร็ว 10 Gbps ชี้ตลาดผู้บริโภคเริ่มอิ่มตัว โอกาสเติบโตระยะต่อไปอยู่ที่ภาคธุรกิจและอุตสาหกรรม
KEY POINTS
- สดช. คาดการณ์ว่ามูลค่าอุตสาหกรรมบรอดแบนด์ไทยจะเติบโตจาก 4.06 แสนล้านบาทในปี 2569 เป็น 4.52 แสนล้านบาทในปี 2573 จากความต้องการใช้อินเทอร์เน็ตคุณภาพสูงที่เพิ่มขึ้น
- ทิศทางการลงทุนจะมุ่งเน้นการยกระดับเทคโนโลยี โดยอินเทอร์เน็ตเคลื่อนที่จะเปลี่ยนผ่านสู่ 5G Advanced เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความเร็วสูงในพื้นที่ใช้งานหนาแน่นและภาคอุตสาหกรรม
- อินเทอร์เน็ตประจำที่จะเร่งลงทุนเปลี่ยนผ่านสู่เทคโนโลยี XGS-PON เพื่อรองรับความเร็วระดับ 10 Gbps ตอบสนองการใช้งานข้อมูลที่เพิ่มขึ้นทั้งในภาคครัวเรือนและธุรกิจ
- มูลค่าการลงทุนในอุตสาหกรรมคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 9.36 หมื่นล้านบาทในปี 2573 โดยจะเปลี่ยนจากการขยายพื้นที่ครอบคลุมไปสู่การเพิ่มขีดความสามารถของโครงข่าย
- แม้รายได้หลักยังมาจากผู้บริโภคทั่วไป แต่ตลาดเริ่มอิ่มตัว ทำให้การแข่งขันในอนาคตจะมุ่งเน้นการเพิ่มคุณภาพโครงข่ายและขยายการใช้งานในภาคธุรกิจ (B2B) มากขึ้น
นายเวทางค์ พ่วงทรัพย์ เลขาธิการคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ เปิดเผยว่า สำนักงานคณะกรรมการดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สดช.) ได้ศึกษาประเมินมูลค่าทางเศรษฐกิจและการลงทุน ของอุตสาหกรรมอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงของประเทศไทย ทั้งบริการอินเทอร์เน็ตเคลื่อนที่ (Mobile Broadband) และอินเทอร์เน็ตประจำที่ (Fixed Broadband) โดยวิเคราะห์ตลอดห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) ตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ เพื่อสะท้อนภาพรวมของอุตสาหกรรมและทิศทางการลงทุนในระยะต่อไป
ผลการศึกษาของ สดช. พบว่า ปี 2569 อุตสาหกรรม Mobile Broadband และ Fixed Broadband ของไทยมีมูลค่าทางเศรษฐกิจรวม 4.06 แสนล้านบาท และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเป็น 4.52 แสนล้านบาทในปี 2573 คิดเป็นอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปี (CAGR) 2.72% ในช่วงปี 2569-2573
ปัจจัยขับเคลื่อนสำคัญมาจากปริมาณการใช้ข้อมูลและความต้องการบริการอินเทอร์เน็ตคุณภาพสูงที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้งในภาคประชาชนและภาคธุรกิจ ประกอบกับการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยีโครงข่าย โดยเครือข่ายมือถือมุ่งสู่ 5G Advanced ส่วนอินเทอร์เน็ตประจำที่เตรียมยกระดับความเร็วไปสู่ 10 Gbps รวมถึงการจัดสรรคลื่นความถี่ของ กสทช. โดยเฉพาะย่าน 3500 MHz ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญต่อการพัฒนาโครงข่ายในอนาคต
เจาะโครงสร้างอุตสาหกรรม ปลายน้ำครองรายได้ 74%
เมื่อจำแนกมูลค่าทางเศรษฐกิจตามห่วงโซ่คุณค่า พบว่า อุตสาหกรรมปลายน้ำ ยังเป็นแหล่งรายได้หลัก โดยมีมูลค่า 291,204 ล้านบาทในปี 2568 คิดเป็นสัดส่วนประมาณ 74% ของมูลค่ารวม ประกอบด้วยบริการ Mobile Broadband มูลค่า 207,774 ล้านบาท และ Fixed Broadband มูลค่า 83,430 ล้านบาท คาดว่าจะเติบโตเฉลี่ย 2.4% ต่อปีในช่วงปี 2569-2573
ขณะที่อุตสาหกรรมต้นน้ำ ซึ่งครอบคลุมคลื่นความถี่ โครงสร้างพื้นฐาน และอุปกรณ์โครงข่าย มีมูลค่า 88,894 ล้านบาทในปี 2568 คิดเป็น 22.6% ของมูลค่าทางเศรษฐกิจรวม และเป็นส่วนที่มีแนวโน้มเติบโตสูงที่สุด โดยคาดว่าจะขยายตัวเฉลี่ย 4.1% ต่อปีในช่วงปี 2569-2573
นอกจากนี้ ยังเป็นส่วนที่รองรับการลงทุนทั้งหมดของอุตสาหกรรม โดยในปี 2568 การลงทุนกระจุกตัวอยู่ในอุปกรณ์โครงข่าย 44.9% และสิทธิการใช้คลื่นความถี่ 43.3% ของมูลค่าการลงทุนรวม สะท้อนให้เห็นว่าการพัฒนาโครงข่ายและการเข้าถึงทรัพยากรคลื่นความถี่ยังคงเป็นหัวใจสำคัญของธุรกิจบรอดแบนด์
ส่วนอุตสาหกรรมกลางน้ำ ซึ่งประกอบด้วยบริการเชื่อมต่อและอินเทอร์เน็ตเกตเวย์ ทั้งชุมสายอินเทอร์เน็ตภายในประเทศ (NIX) และเกตเวย์อินเทอร์เน็ตระหว่างประเทศ (IIG) มีมูลค่า 13,473 ล้านบาท คิดเป็น 3.4% ของมูลค่ารวม และมีแนวโน้มเติบโตเฉลี่ย 0.4% ต่อปี
โครงสร้างดังกล่าวสะท้อนว่า แม้บริการอินเทอร์เน็ตสำหรับผู้บริโภคยังเป็นฐานรายได้สำคัญ แต่โอกาสขยายตัวของตลาดในระยะต่อไปกำลังเปลี่ยนทิศทาง โดยเฉพาะเมื่อโครงข่าย 4G และ 5G ครอบคลุมประชากรแล้ว 98.5% และ 94% ตามลำดับ
ขณะที่ตลาดผู้บริโภคทั่วไป (B2C) เริ่มเข้าสู่ภาวะอิ่มตัว การแข่งขันจึงไม่ได้อยู่ที่การขยายพื้นที่ให้บริการเพียงอย่างเดียว แต่จะมุ่งเพิ่มประสิทธิภาพและคุณภาพโครงข่าย ตลอดจนขยายการใช้งานในภาคธุรกิจ (B2B) มากขึ้น
ลงทุนบรอดแบนด์พุ่ง 9.36 หมื่นล้าน เร่งอัปเกรดรับยุค 10 Gbps
สำหรับ แนวโน้มการลงทุน สดช. ประเมินว่า มูลค่าการลงทุนในอุตสาหกรรม Mobile Broadband และ Fixed Broadband จะเพิ่มขึ้นจาก 81,150 ล้านบาทในปี 2569 เป็น 93,600 ล้านบาทในปี 2573 หรือเติบโตเฉลี่ย 3.63% ต่อปี
ทิศทางการลงทุนของ Mobile Broadband จะเปลี่ยนจากการเร่งขยายพื้นที่ให้บริการไปสู่การเพิ่มขีดความสามารถและประสิทธิภาพของโครงข่าย เพื่อรองรับเทคโนโลยี 5G Advanced โดยระยะแรกจะให้ความสำคัญกับพื้นที่ที่มีปริมาณการใช้งานหนาแน่น ก่อนขยายไปยังภาคอุตสาหกรรมที่มีความต้องการใช้งานชัดเจน เช่น นิคมอุตสาหกรรม ท่าเรือขนส่งสินค้า และโรงพยาบาล ซึ่งต้องการโครงข่ายที่มีความเร็วสูง มีเสถียรภาพ และรองรับการเชื่อมต่ออุปกรณ์จำนวนมาก
ขณะเดียวกัน ผู้ให้บริการจะเริ่มเตรียมความพร้อมสำหรับเทคโนโลยี 6G ในช่วงประมาณปี 2573 เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงของระบบสื่อสารและเศรษฐกิจดิจิทัลในอนาคต
ด้าน Fixed Broadband การลงทุนจะขับเคลื่อนตามวัฏจักรการเปลี่ยนผ่านเทคโนโลยี โดยมุ่งยกระดับโครงข่ายจาก GPON ซึ่งรองรับความเร็ว 2.5/1.25 Gbps ไปสู่ XGS-PON ที่รองรับความเร็ว 10/10 Gbps เพื่อรองรับการใช้งานข้อมูลที่เพิ่มขึ้น ทั้งจากครัวเรือนและภาคธุรกิจ ควบคู่กับการลงทุนวางท่อร้อยสายตามแผนนำสายสื่อสารลงใต้ดิน
อย่างไรก็ตาม การลงทุนโครงข่ายทั้งสองประเภทไม่ได้ขยายตัวได้อย่างทั่วถึงในทุกพื้นที่ เนื่องจากยังมีข้อจำกัดด้านความคุ้มค่าเชิงพาณิชย์ ต้นทุนสิทธิแห่งทาง และการใช้โครงสร้างพื้นฐานร่วมกัน ส่งผลให้ผู้ให้บริการมีแนวโน้มเลือกลงทุนในพื้นที่ที่มีความต้องการใช้งานสูงและมีโอกาสสร้างผลตอบแทนที่ชัดเจนก่อน
สดช. ประเมินว่า การยกระดับเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐานบรอดแบนด์ให้สอดคล้องกับทิศทางเทคโนโลยีโลก จะเป็นปัจจัยสำคัญในการเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ โดยเฉพาะการรองรับภาคธุรกิจและภาคอุตสาหกรรมที่ต้องพึ่งพาการเชื่อมต่อข้อมูลความเร็วสูง ซึ่งจะเป็นฐานสำคัญในการต่อยอดเศรษฐกิจดิจิทัลและสร้างโอกาสเติบโตใหม่ให้กับประเทศไทยในระยะยาว




