BDI ดัน TRAVEL LINK เชื่อมฐานข้อมูลรัฐ-เอกชน ต่อยอด Mobility Data และ Predictive Analytics วิเคราะห์พฤติกรรมนักท่องเที่ยว คาดการณ์เทรนด์ตลาด ป้อนข้อมูลเชิงลึกให้รัฐวางนโยบาย ธุรกิจปรับกลยุทธ์ หวังกระจายรายได้สู่เมืองรองและชุมชน
KEY POINTS
- สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (BDI) เร่งผลักดันการใช้บิ๊กดาต้าเพื่อเชื่อมโยงข้อมูลการท่องเที่ยวที่กระจัดกระจาย เปลี่ยนการแข่งขันจากเน้นปริมาณไปสู่การสร้างมูลค่าและคุณภาพ
- ใช้แพลตฟอร์ม TRAVEL LINK เป็นกลไกสำคัญในการบูรณาการข้อมูลจากภาครัฐและเอกชน เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มและสนับสนุนการตัดสินใจในภาคอุตสาหกรรม
- นำปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาใช้เจาะลึกพฤติกรรมนักท่องเที่ยว โดยเน้นความสำคัญของการสร้างรากฐานข้อมูล (Data Foundation) ที่มีคุณภาพและเชื่อมโยงกันได้
- การพัฒนาระบบนิเวศข้อมูลท่องเที่ยวต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งเจ้าของข้อมูลและผู้ใช้ เพื่อให้ข้อมูลสามารถสร้างประโยชน์ทางเศรษฐกิจได้อย่างแท้จริง
- เป้าหมายคือการยกระดับจากการแสดงผลข้อมูลไปสู่การวิเคราะห์เชิงคาดการณ์ (Predictive Analytics) เพื่อให้สามารถพยากรณ์แนวโน้มตลาดและวางแผนกลยุทธ์ได้อย่างแม่นยำ
อุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย กำลังเผชิญโจทย์การแข่งขันที่ซับซ้อนขึ้น การเพิ่มจำนวนนักท่องเที่ยวเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อการสร้างการเติบโตในระยะยาว แต่ต้องรู้จักนักท่องเที่ยวให้ลึกกว่าเดิม ตั้งแต่เดินทางมาจากไหน มีพฤติกรรมอย่างไร สนใจอะไร ไปจนถึงใช้จ่ายกับกิจกรรมประเภทใด เพื่อเปลี่ยนข้อมูลเหล่านี้ให้เป็นโอกาสทางเศรษฐกิจ
สถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ (องค์การมหาชน) หรือ BDI จึงเร่งผลักดันการใช้ข้อมูลขนาดใหญ่ (บิ๊กดาต้า) ขับเคลื่อนภาคการท่องเที่ยว ผ่านการเชื่อมโยงข้อมูลจากภาครัฐและเอกชน โดยมี TRAVEL LINK เป็นกลไกสำคัญในการบูรณาการข้อมูลและพัฒนาสู่การวิเคราะห์เชิงลึก เพื่อให้ข้อมูลไม่ได้หยุดอยู่แค่การรายงานสถานการณ์ แต่สามารถนำไปใช้คาดการณ์แนวโน้มตลาด วางแผนนโยบาย และสร้างโอกาสทางธุรกิจได้จริง
ไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) กล่าวว่า ประเทศไทยมีข้อมูลอยู่เป็นจำนวนมาก แต่ปัญหาสำคัญคือข้อมูลยังกระจัดกระจายอยู่ในหลายหน่วยงานและหลายระบบ ทำให้ไม่สามารถเชื่อมโยงและใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มศักยภาพ โจทย์ของประเทศจึงไม่ใช่การสร้างข้อมูลใหม่เพิ่มขึ้น แต่ต้องทำให้ข้อมูลที่มีอยู่สามารถนำมาใช้ร่วมกันได้
ดีอีเร่งผลักดันให้ข้อมูลเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลแห่งชาติ ควบคู่กับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน มาตรฐาน และระบบรักษาความปลอดภัย โดยมี BDI เป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาแพลตฟอร์ม D2 (Data Integration and Intelligence Platform) สู่การเป็น National Data Backbone
สำหรับ TRAVEL LINK เป็นหนึ่งในตัวอย่างการนำข้อมูลจากหลายภาคส่วนมาเชื่อมโยง เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์และแนวโน้มการท่องเที่ยว สนับสนุนการตัดสินใจทั้งภาครัฐและเอกชน ขณะเดียวกัน กระทรวงดีอียังหารือกับภาคเอกชนต่างประเทศถึงความร่วมมือด้าน Data Exchange ผ่านแพลตฟอร์มดังกล่าว เพื่อขยายการเชื่อมโยงข้อมูลและยกระดับประสบการณ์นักท่องเที่ยวให้สะดวกและปลอดภัยมากขึ้น
ไชยชนก กล่าวว่า การนำ ปัญญาประดิษฐ์ AI มาใช้ให้เกิดประโยชน์จำเป็นต้องเริ่มจากรากฐานข้อมูลที่มีคุณภาพ โดยระบุว่า “AI ที่ดี ต้องเริ่มจาก Data Foundation ที่ดี และ Data Foundation ที่ดี ต้องมีทั้งคุณภาพ การเชื่อมโยง การนำไปใช้ และความเชื่อมั่น”
ทั้งนี้ การแบ่งปันข้อมูลไม่ใช่การเปิดเผยข้อมูลทั้งหมด แต่ต้องอยู่บนหลักความเหมาะสม โปร่งใส ปลอดภัย และเป็นไปตามกฎหมาย เพราะความเชื่อมั่นและความร่วมมือระหว่างทุกภาคส่วนเป็นเงื่อนไขสำคัญที่จะทำให้ข้อมูลและ AI สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจได้จริง
ด้านนางสาวฐาปนีย์ เกียรติไพบูลย์ ผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ผู้แทนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา มองว่า ทิศทางการท่องเที่ยวไทยต้องเปลี่ยนจากการแข่งขันด้วยจำนวนคน ไปสู่การแข่งขันด้วยมูลค่าและคุณภาพของประสบการณ์ โดยใช้ Market Intelligence วิเคราะห์ความต้องการของนักท่องเที่ยวแต่ละกลุ่มให้แม่นยำขึ้น
สิ่งที่ภาคการท่องเที่ยวต้องรู้จึงไม่ใช่เพียงแหล่งที่มาของนักท่องเที่ยว แต่ต้องเข้าใจถึงเหตุผลในการเดินทาง ความสนใจ พฤติกรรม และแรงจูงใจในการใช้จ่าย เพื่อนำข้อมูลไปเชื่อมโยงกับศักยภาพของแต่ละพื้นที่ และออกแบบสินค้าและบริการให้ตรงกับความต้องการของตลาด
ขณะที่ ศ.ดร.ธีรณี อจลากุล ผู้อำนวยการสถาบันข้อมูลขนาดใหญ่ กล่าวว่า การพัฒนาระบบนิเวศข้อมูลท่องเที่ยว (Sectoral Data Ecosystem) จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกฝ่าย ทั้งเจ้าของข้อมูล ผู้ใช้ข้อมูล ผู้พัฒนาเทคโนโลยี และหน่วยงานในพื้นที่ เพื่อให้ข้อมูลจากแต่ละแหล่งสามารถเชื่อมโยงและตอบโจทย์การใช้งานได้จริง
BDI ยังนำเสนอ White Paper ด้านการใช้ข้อมูลเพื่อการท่องเที่ยว ซึ่งรวบรวมข้อค้นพบและบทเรียนจากการทำงานร่วมกับหน่วยงานและพื้นที่ต่างๆ โดยชี้ให้เห็นว่าความท้าทายไม่ได้อยู่ที่การมีข้อมูลมากขึ้น แต่อยู่ที่การเปลี่ยนข้อมูลที่กระจัดกระจายให้เป็นข้อมูลเชิงลึกที่ช่วยตัดสินใจได้ ตั้งแต่ระดับนโยบาย การพัฒนาพื้นที่ ไปจนถึงการดำเนินธุรกิจ พร้อมต่อยอดกรณีการใช้ประโยชน์จากข้อมูล (Use Case) เพื่อขยายความร่วมมือในอุตสาหกรรม
จาก Data Dashboard สู่ระบบคาดการณ์อนาคต
สำหรับก้าวต่อไป BDI เตรียมยกระดับ TRAVEL LINK จากแพลตฟอร์มที่เน้นการเชื่อมโยงและแสดงผลข้อมูล ไปสู่การวิเคราะห์เชิงลึกที่ช่วยให้ภาครัฐและเอกชนมองเห็นภาพอนาคตของตลาดท่องเที่ยวได้ชัดเจนขึ้น
หัวใจสำคัญคือการนำข้อมูลการเคลื่อนที่ (Mobility Data) มาวิเคราะห์รูปแบบและพฤติกรรมการเดินทางของนักท่องเที่ยว เพื่อทำความเข้าใจการกระจายตัว การเดินทางระหว่างพื้นที่ และแนวโน้มการใช้บริการ ควบคู่กับการพัฒนาแบบจำลองคาดการณ์ (Predictive Analytics) เพื่อประเมินแนวโน้มและผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น
แนวทางดังกล่าวจะช่วยให้หน่วยงานภาครัฐสามารถใช้ข้อมูลประกอบการกำหนดนโยบายและบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยว ขณะที่ภาคธุรกิจสามารถนำข้อมูลเชิงลึกไปวางแผนการลงทุน ออกแบบบริการ และกำหนดกลยุทธ์ให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดได้แม่นยำขึ้น
เป้าหมายสำคัญ จึงไม่ใช่เพียงการทำให้ประเทศไทยมีฐานข้อมูลท่องเที่ยวขนาดใหญ่ แต่คือการทำให้ข้อมูลทุกส่วนเชื่อมโยงกันและสร้างประโยชน์ได้จริง เปลี่ยนจากการมองเห็นเพียงตัวเลขนักท่องเที่ยวในอดีต ไปสู่การเข้าใจพฤติกรรมและคาดการณ์โอกาสในอนาคต เพื่อยกระดับการแข่งขันของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล
