ดีอีดัน National Roaming ผนึกค่ายมือถือแชร์โครงข่าย รับมือวิกฤติระดับชาติ กางแผนสำรองสื่อสารฉุกเฉิน เปิดทาง AIS-ทรู แชร์เสาสัญญาณและโครงข่าย ดูแลประชาชนยามวิกฤติ พร้อมใช้ดาวเทียม LEO เสริมระบบสื่อสารสำรอง เฝ้าระวังเคเบิลใต้น้ำ 9 เส้นทาง
KEY POINTS
- รมว.ดีอี ผลักดันโมเดล "National Roaming" โดยร่วมมือกับ กสทช. และค่ายมือถือ เพื่อให้สามารถใช้โครงข่ายสื่อสารร่วมกันในภาวะวิกฤติระดับชาติ ทำให้ประชาชนติดต่อสื่อสารได้ต่อเนื่องแม้เครือข่ายหนึ่งล่ม
- มีการจัดทำแผนรับมือสถานการณ์ฉุกเฉิน โดยกำหนดกลุ่มบริการและหน่วยงานสำคัญ (Priority Sector) ที่จะได้รับสิทธิ์ใช้เครือข่ายก่อนในภาวะวิกฤติ และวางแผนเส้นทางสื่อสารสำรองเพื่อลดความเสี่ยง
- กสทช. ได้รับมอบหมายให้เป็นแกนหลักในการประสานงาน พร้อมจัดตั้งศูนย์เฝ้าระวังภัยไซเบอร์เฉพาะด้านโทรคมนาคม (Telecom CERT) เพื่อรับมือการโจมตีทางไซเบอร์ตลอด 24 ชั่วโมง
- NT เตรียมนำดาวเทียมวงโคจรต่ำ (LEO) และเฝ้าระวังระบบเคเบิลใต้น้ำมาใช้เป็นโครงข่ายสำรองฉุกเฉิน เพื่อเสริมความมั่นคงของระบบสื่อสารในกรณีที่โครงข่ายภาคพื้นดินเสียหาย
- ผู้ให้บริการเอกชนอย่าง AIS และ True ได้เตรียมแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (BCP) ของตนเอง ทั้งการเสริมความแข็งแกร่งของโครงสร้างพื้นฐาน การเตรียมเส้นทางสำรอง และจัดตั้งศูนย์บัญชาการเพื่อรับมือเหตุฉุกเฉิน
นายไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เดินหน้าบูรณาการโครงข่ายสื่อสารของประเทศ เตรียมรับมือวิกฤติระดับชาติ ดึง กสทช. บริษัท โทรคมนาคมแห่งชาติ จำกัด (มหาชน) หรือ NT และผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ AIS และ True วางแผนใช้โครงข่ายร่วมกัน (National Roaming) ทั้งเสาสัญญาณและระบบสื่อสาร เพื่อให้ประชาชนยังสามารถติดต่อสื่อสารได้ แม้เกิดเหตุฉุกเฉินที่กระทบต่อโครงข่ายโทรคมนาคม
โดยประเด็นดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 13 พ.ย. 2569 นายไชยชนก เป็นประธานการประชุมเตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์วิกฤติที่อาจส่งผลกระทบต่อโครงข่ายสื่อสารโทรคมนาคม โดยมีนางสาวแนน บุณย์ธิดา สมชัย รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงดีอี ผู้แทน กสทช. NT และผู้ให้บริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ AIS และ True เข้าร่วมหารือ ณ กระทรวงดีอี เพื่อกำหนดแนวทางรับมือและซักซ้อมการปฏิบัติงานร่วมกันให้เป็นระบบ
นายไชยชนก กล่าวว่า ที่ประชุมได้ข้อสรุปในการจัดทำแผนเตรียมความพร้อมรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินระดับชาติ โดยให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการทรัพยากรโครงข่ายสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งการกำหนด Priority Sector หรือกลุ่มบริการและหน่วยงานที่ต้องได้รับความสำคัญในการใช้งานเครือข่ายก่อน หากเกิดวิกฤติที่ทำให้ปริมาณอินเทอร์เน็ตหรือความสามารถในการให้บริการถูกจำกัด เพื่อให้การสื่อสารที่จำเป็นต่อการบริหารสถานการณ์ยังดำเนินต่อไปได้
จะต้องจัดทำแผนสำรองและประเมินความเสี่ยงให้ครอบคลุม โดยเฉพาะเส้นทางอินเทอร์เน็ตสำรองภาคพื้นดินที่เชื่อมต่อผ่านประเทศเพื่อนบ้าน ซึ่งอาจเผชิญความเสี่ยงจากสถานการณ์ความขัดแย้งหรือเหตุการณ์ไม่คาดคิด จนทำให้เส้นทางถูกตัดขาด หรือมีข้อจำกัดในการแบ่งปันทราฟฟิกระหว่างประเทศ
ชู National Roaming แบ่งปันโครงข่ายยามฉุกเฉิน
ประเด็นสำคัญของการหารือครั้งนี้ คือ การบูรณาการโครงข่ายโทรคมนาคมในภาวะวิกฤติระดับประเทศ ผ่านการแชร์เสาสัญญาณและโครงข่ายร่วมกัน หรือ National Roaming เพื่อให้ระบบสื่อสารสามารถรองรับประชาชนได้ต่อเนื่อง แม้โครงข่ายของผู้ให้บริการรายใดรายหนึ่งจะได้รับความเสียหายหรือไม่สามารถให้บริการได้ตามปกติ
โดยแผนดังกล่าวแบ่งออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ 1. ระบบสื่อสารสำหรับหน่วยงานราชการ เพื่อให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการเหตุฉุกเฉินสามารถติดต่อประสานงานได้อย่างต่อเนื่อง และ 2. ระบบสื่อสารสำหรับประชาชน เพื่อรักษาความสามารถในการติดต่อสื่อสารในช่วงเวลาที่โครงข่ายได้รับผลกระทบ
โดยมอบหมายให้ กสทช. เป็นแกนหลักในการประสานและกำหนดแนวทางการสื่อสารให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน รวมถึงจัดทำคำแนะนำประชาชนเกี่ยวกับการใช้งานโทรศัพท์มือถือในภาวะฉุกเฉิน เช่น การลดการใช้งานที่ไม่จำเป็น และการจัดลำดับความสำคัญในการใช้บริการ เพื่อสงวนทรัพยากรเครือข่ายไว้สำหรับการติดต่อสื่อสารที่จำเป็น และลดความเสี่ยงจากการใช้งานหนาแน่นจนระบบรองรับไม่ไหว
กสทช. ตั้ง Telecom CERT รับมือภัยไซเบอร์ 24 ชั่วโมง
สำหรับการยกระดับความมั่นคงปลอดภัยของโครงข่ายโทรคมนาคม เมื่อวันที่ 28 ต.ค. 2569 กสทช. ได้ออกประกาศปรับปรุงประมวลแนวทางปฏิบัติการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ เพิ่มข้อกำหนดการป้องกันภัยคุกคามรูปแบบใหม่ ทั้งเทคโนโลยี AI, Quantum และระบบ Cloud
ปัจจุบัน กสทช. อยู่ระหว่างจัดตั้งศูนย์เฝ้าระวังภัยไซเบอร์เฉพาะด้านโทรคมนาคม (Telecom CERT) เพื่อเฝ้าระวังและเตรียมพร้อมรับมือการโจมตีทางไซเบอร์ตลอด 24 ชั่วโมง โดยทำงานร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) และผู้ให้บริการโทรคมนาคม พร้อมขอความร่วมมือผู้ประกอบการปรับปรุงแผนรับมือการโจมตีรูปแบบใหม่ที่ใช้เทคโนโลยี AI เป็นเครื่องมือ
NT ใช้ดาวเทียม LEO เสริมโครงข่ายสำรอง
ด้าน NT เตรียมนำดาวเทียมวงโคจรต่ำ (LEO) เช่น OneWeb รวมถึงดาวเทียมไทยคม 4, 6 และ 8 มาใช้เป็นโครงข่ายสำรองฉุกเฉิน ตลอดจนเป็นโครงข่าย Backhaul สำหรับขยายบริการโทรศัพท์เคลื่อนที่ไปยังพื้นที่ห่างไกลและพื้นที่ชายแดน รวมถึงติดตั้งบนรถสื่อสารเคลื่อนที่เพื่อสนับสนุนศูนย์บัญชาการภัยพิบัติในกรณีที่โครงข่ายภาคพื้นดินได้รับความเสียหาย
นอกจากนี้ ยังเตรียมเฝ้าระวังระบบเคเบิลใต้น้ำหลักของประเทศทั้ง 9 เส้นทาง พร้อมฝึกซ้อมแผนจำลองสถานการณ์วิกฤติขั้นรุนแรง (Worst-Case Scenario) ในกรณีที่เคเบิลใต้น้ำขัดข้องหรือเสียหายทั้งหมด โดยนำประสบการณ์จากการจัดทำแผนรับมือสถานการณ์สู้รบในตะวันออกกลางเมื่อปีที่ผ่านมา มาต่อยอดเพื่อเพิ่มความพร้อมของระบบสื่อสารสำรอง
เอไอเอส-ทรู กางแผน BCP รับมือเหตุฉุกเฉิน
ขณะที่ AIS เตรียมมาตรการรับมือภัยพิบัติภายในประเทศ ทั้งการยกระดับความสูงของเสาสัญญาณ (Cell Site) เพิ่มระบบแบตเตอรี่สำรอง และจัดเตรียมรถสื่อสารเคลื่อนที่ (Mobile Unit) ในพื้นที่เสี่ยงน้ำท่วม รวมถึงจัดหาเส้นทางเคเบิลใต้น้ำสำรองมากกว่า 1 เส้นทาง โดยหลีกเลี่ยงพื้นที่เสี่ยงสงคราม พร้อมจัดทีมเฝ้าระวังและบริหารจัดการโครงข่ายตลอด 24 ชั่วโมง
หากตรวจพบความผิดปกติหรือการโจมตีทางไซเบอร์ เช่น DDoS จะสามารถเข้าจัดการได้อย่างทันท่วงที เพื่อจำกัดผลกระทบและป้องกันไม่ให้การให้บริการแก่ผู้ใช้งานทั่วไปหยุดชะงัก
ส่วนทรู ได้จัดทำแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ (Business Continuity Plan : BCP) ครอบคลุมบริการ BroadBand, Mobile, Broadcasting, Data Center, Warehouse และ Customer Touchpoints พร้อมซักซ้อมและตรวจสอบแผนภายใน รวมถึงทดสอบสถานการณ์วิกฤติขั้นสูงสุด เพื่อให้สามารถกู้คืนระบบกลับมาให้บริการได้เร็วที่สุด
เมื่อเกิดเหตุวิกฤติ ทรูสามารถเปิดศูนย์ Incident Command เพื่อบริหารจัดการสถานการณ์ โดยแบ่งการทำงานเป็น 3 ระดับ ได้แก่ ระดับผู้บริหารทำหน้าที่กำหนดทิศทางและนโยบาย ระดับศูนย์สั่งการทำหน้าที่ประสานและควบคุมสถานการณ์ และระดับปฏิบัติการทำหน้าที่แก้ไขปัญหาในพื้นที่และฟื้นฟูระบบ
ทั้งนี้ ขั้นตอนต่อไปจะเป็นการประสานงานระหว่าง กสทช. กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) และผู้ให้บริการโทรคมนาคม เพื่อนำแผน BCP ของแต่ละหน่วยงานมาบูรณาการและซักซ้อมร่วมกัน พร้อมจัดทำคู่มือแนวทางปฏิบัติที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน
